Aṅguttara Nikāya
IX. Navaka Nipāta
I. Sambodha Vagga
Sutta 4
Nandaka Suttaṃ
Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.
[1][pts][upal][olds] Evaṃ me sutaṃ:|| ||
Ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati||
Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||
Tena kho pana samayen'āyasmā Nandako||
upaṭṭhāna-sālāyaṃ bhikkhū dhammiyā kathāya
sandesseti||
samādapeti||
samuttejeti||
sampahaṃseti.|| ||
Atha kho Bhagavā||
sāyaṇha-samayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito||
yen'upaṭṭhāna-sālā ten'upasaṅkami.|| ||
Upasaṅkamitvā bahi dvāra-koṭṭhake aṭṭhāsi kathā-pariyosānaṃ āgamayamāno.|| ||
Atha kho Bhagavā kathā-pariyosānaṃ viditvā [359] ukkāsitvā aggalaṃ ākoṭesi.|| ||
Vivariṃsu kho te bhikkhu Bhagavato dvāraṃ.|| ||
Atha kho Bhagavā upaṭṭhāna-sālaṃ pāvisi.|| ||
Pavisitvā paññatte āsane nisīdi.|| ||
Nisajja kho Bhagavā||
āyasmantaṃ Nandakaṃ||
etad avoca:|| ||
"Dīgho kho tyāyaṃ Nandaka||
dhamma-pariyāyo bhikkunaṃ paṭihāsi,||
api ca me piṭṭhi āgilāyati||
bahi dvāra-koṭṭhake ṭhitassa||
kathā-pariyosānaṃ āgamayamānassā" ti.|| ||
Evaṃ vutte||
āyasmā Nandako sārajjamānarūpo||
Bhagavantaṃ etad avoca:|| ||
"Na kho mayahaṃ bhante jānāma||
'Bhagavā bahi dvāra-koṭṭhake ṭhito' ti.|| ||
Sace hi mayaṃ bhante jāneyyāma||
'Bhagavā bahi dvāra-koṭṭhake ṭhito' ti||
ettakam pi no na p-paṭibhāseyyā" ti.|| ||
Atha kho Bhagavā||
āyasmantaṃ Nandakaṃ sārajjamānarūpaṃ viditvā||
āyasmantaṃ Nandakaṃ etad avoca:|| ||
"Sādhū sādhū Nandaka,||
etaṃ kho Nandaka,||
tumhākaṃ paṭirūpaṃ kula-puttānaṃ saddhāya agārasmā anagāriyaṃ pabba-jitānaṃ,||
yaṃ tumhe dhammiyā kathāya sannisīdeyyātha;||
sanni-patitānaṃ vo Nandaka dvayaṃ karaṇīyaṃ:|| ||
Dhammī vā kathā,||
ariyo vā tuṇhīhāvo.|| ||
Saddho ca Nandaka bhikkhu hoti||
no ca sīlavā,||
evaṃ so ten'aṅgena aparipūro hoti.|| ||
Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ:|| ||
'Kintāhaṃ saddho ca [360] assaṃ sīlavā cā' ti?|| ||
Yato ca kho Nandaka,||
bhikkhu saddo ca hoti sīlavā ca,||
evaṃ so ten'aṅgena paripūro hoti.|| ||
Saddho ca Nandaka bhikkhu hoti||
sīlavā ca,||
no ca lābhī ajjhattaṃ ceto-samathassa.|| ||
Evaṃ so ten'aṅgena aparipūro hoti.|| ||
Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ:|| ||
'Kiṃ tāhaṃ saddo ca assaṃ sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassā' ti?|| ||
Yato ca kho Nandaka bhikkhu saddo ca hoti sīlavā ca,||
lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassa,||
evaṃ so ten'aṅgena paripūro hoti.|| ||
Saddho ca Nandaka bhikkhu hoti||
sīlavā ca,||
lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassa||
na lābhī adhipañña-dhamma-vipassanāya.|| ||
Evaṃ so ten'aṅgena aparipūro hoti.|| ||
Seyyathā pi Nandaka pāṇako catuppādako,||
tass assa eko pādo omako lāmako,||
evaṃ so ten'aṅgena aparipūro assa,||
evam eva kho Nandaka bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassa||
na lābhī adhipaññādhamma-vipassanāya,||
evaṃ so ten'aṅgena aparipūro hoti.|| ||
Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ;|| ||
'Kinnāhaṃ saddho ca assaṃ||
sīlavā ca||
lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassa,||
lābhī ca adhipaññādhamma-vipassanāyā' ti?|| ||
Yato ca kho Nandaka,||
bhikkhu saddho ca hoti||
sīlavā ca||
lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassa||
lābhī ca adhipaññādhamma-vipassanāya,||
evaṃ so ten'aṅgena paripūro hotī" ti.|| ||
Idam avoca Bhagavā,||
idaṃ vatvāna Sugato uṭṭhāy āsanā vihāraṃ pāvisi.|| ||
Atha kho āyasmā Nandako||
acira-pakkantassa Bhagavato bhikkhu āmantesi:|| ||
"Idān'āvuso Bhagavā catūhi padehi kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakā- [361] setvā uṭṭhāy āsanā vihāraṃ paviṭṭho:|| ||
'Saddho ca Nandaka bhikkhu hoti no ca sīlavā,||
evaṃ so ten'aṅgena aparipūro hoti.|| ||
Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ:|| ||
"Kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā cā" ti?|| ||
Yato ca kho Nandaka,||
bhikkhu saddo ca hoti sīlavā ca,||
evaṃ so ten'aṅgena paripūro hoti.|| ||
Saddho ca Nandaka bhikkhu hoti||
sīlavā ca,||
no ca lābhī ajjhattaṃ ceto-samathassa.|| ||
Evaṃ so ten'aṅgena aparipūro hoti.|| ||
Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ:|| ||
"Kiṃ tāhaṃ saddo ca assaṃ sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassā" ti?|| ||
Yato ca kho Nandaka bhikkhu saddo ca hoti sīlavā ca,||
lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassa,||
evaṃ so ten'aṅgena paripūro hoti.|| ||
Saddho ca Nandaka bhikkhu hoti||
sīlavā ca,||
lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassa||
na lābhī adhipañña-dhamma-vipassanāya.|| ||
Evaṃ so ten'aṅgena aparipūro hoti.|| ||
Seyyathā pi Nandaka pāṇako catuppādako,||
tass assa eko pādo omako lāmako,||
evaṃ so ten'aṅgena aparipūro assa,||
evam eva kho Nandaka bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassa||
na lābhī adhipaññādhamma-vipassanāya,||
evaṃ so ten'aṅgena aparipūro hoti.|| ||
Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ;|| ||
"Kinnāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassa,||
lābhī ca adhipaññādhamma-vipassanāyā" ti?|| ||
Yato ca kho Nandaka,||
bhikkhu saddho ca hoti
sīlavā ca
lābhī ca ajjhattaṃ ceto-samathassa
lābhī ca adhipaññādhamma-vipassanāya,||
evaṃ so ten'aṅgena paripūro hotī' ti.|| ||
Pañc'ime āvuso ānisaṃsā kālena Dhamma-savaṇe,||
kālena dhamma-sākacchāya.|| ||
Katame pañca?|| ||
Idh'āvuso, bhikkhu bhikkhunaṃ dhammaṃ deseti||
ādi-kalyāṇaṃ||
majjhe kalyāṇaṃ||
pariyosāna-kalyāṇaṃ||
sātthaṃ savyañjanaṃ||
kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Yathā yathā āvuso,||
bhikkhu bhikkhunaṃ dhammaṃ deseti||
ādi-kalyāṇaṃ||
majjhe kalyāṇaṃ||
pariyosāna-kalyāṇaṃ||
sātthaṃ savyañjanaṃ||
kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti,||
tathā tathāssa||
Satthā'va piyo ca hoti||
manāpo ca||
garu ca||
bhāvanīyo ca.|| ||
Ayaṃ āvuso, paṭhamo ānisaṃso kālena Dhamma-savaṇe,||
kālena dhamma-sākacchāya.|| ||
Puna ca paraṃ āvuso,||
bhikkhu bhikkhunaṃ dhammaṃ deseti ādi-kalyāṇaṃ majjhe kalyāṇaṃ pariyosāna-kalyāṇaṃ sātthaṃ savyañ janaṃ kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Yathā yathā āvuso,||
bhikkhu bhikkhunaṃ dhammaṃ deseti ādi-kalyāṇaṃ majjhe kalyāṇaṃ pariyosāna-kalyāṇaṃ sātthaṃ savyañ janaṃ kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Tathā tathā so tasmiṃ dhamme attha-paṭisaṃvedī ca hoti dhamma-paṭisaṃvedī ca.|| ||
Ayaṃ āvuso dutiyo ānisaṃso kālena Dhamma-savaṇe,||
kālena dhamma-sākacchāya.|| ||
Puna ca paraṃ āvuso,||
bhikkhu bhikkhunaṃ dhammaṃ deseti ādi kalyāṇaṃ majjhe kalyāṇaṃ pariyosāna-kalyāṇaṃ sātthaṃ savyañ janaṃ kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Yathā yathā āvuso,||
bhikkhu bhikkhunaṃ dhammaṃ deseti ādi kalyāṇaṃ majjhe kalyāṇaṃ pariyosāna-kalyāṇaṃ sātthaṃ savyañ janaṃ kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brah- [362] macariyaṃ pakāseti.|| ||
Tathā tathā so tasmiṃ dhamme gambhīraṃ attha-padaṃ paññāya paṭivijjha passati.|| ||
Ayaṃ āvuso tatiyo ānisaṃso kālena Dhamma-savaṇe,||
kālena dhamma-sākacchāya.|| ||
Puna ca paraṃ āvuso,||
bhikkhu bhikkhunaṃ dhammaṃ deseti ādi-kalyāṇaṃ majjhe kalyāṇaṃ pariyosāna-kalyāṇaṃ sātthaṃ savyañ janaṃ kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Yathā yathā āvuso,||
bhikkhu bhikkhunaṃ dhammaṃ deseti ādi-kalyāṇaṃ majjhe kalyāṇaṃ pariyosāna-kalyāṇaṃ sātthaṃ savyañ janaṃ kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Tathā tathā naṃ sabrahma-cārī uttariṃ sambhāventi.|| ||
"Addhā ayam āyasmā patto vā pacchati vā" ti.|| ||
Ayaṃ āvuso, catuttho ānisaṃso kālena Dhamma-savaṇe,||
kālena dhamma-sākacchāya.|| ||
Puna ca paraṃ āvuso,||
bhikkhu bhikkhunaṃ dhammaṃ deseti ādi-kalyāṇaṃ majjhe kalyāṇaṃ pariyosāna-kalyāṇaṃ sātthaṃ savyañ janaṃ kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Yathā yathā āvuso,||
bhikkhu bhikkhunaṃ dhammaṃ deseti ādi-kalyāṇaṃ majjhe kalyāṇaṃ pariyosāna-kalyāṇaṃ sātthaṃ savyañ janaṃ kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Tattha tattha ye te bhikkhu sekhā appattamānasā anuttaraṃ yoga-k-khemaṃ patthayamānā viharanti,||
te taṃ dhammaṃ sutvā||
viriyaṃ ārabhanti||
appattassa||
pattiyā,||
anadhigatassa||
adhigamāya||
asacchi-katassa||
sacchi-kiriyāya.|| ||
Ye pana tattha bhikkhu Arahanto khīṇ'āsavā vusitavanto kata-karaṇīyā ohita-bhārā anuppatta-sadatthā parikkhīṇa-bhava-saṃyojanā samma-d-aññā-vimuttā,||
te taṃ dhammaṃ sutvā diṭṭhadham- [363] masukha-vihāraṃ yeva anuyuttā viharanti.|| ||
Ayaṃ āvuso, pañcamo ānisaṃso kālena Dhamma-savaṇe,||
kālena dhamma-sākacchāya.|| ||
Ime kho āvuso, pañca ānisaṃsā kālena Dhamma-savaṇe,||
kālena dhamma-sākacchāyā" ti.|| ||