Dīgha Nikāya


[Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


 

Dīgha Nikāya

Sutta 21

Sakka-Pañha Suttantaɱ

Adapted from the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series

 


[263]

[1][pts][than] EVAṂ ME SUTAṂ.|| ||

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā Magadhesu viharati,||
pācīnato Rājagahassa Ambasaṇḍā nāma brāhmaṇa-gāmo,||
tass'uttarato Vediyake pabbate Indasāla-guhāyaɱ.|| ||

Tena kho pana samayena Sakkassa devānam Indassa ussukkaɱ udapādi Bhagavantaɱ dassanāya.|| ||

Atha kho Sakkassa devānam Indassa etad ahosi:

"Kahaɱ nu kho Bhagavā etarahi viharati arahaɱ Sammā-Sam-Buddho" ti?|| ||

Addasā kho Sakko devānaɱ Indo Bhagavantaɱ Magadhesu viharantaɱ,||
pācīnato Rājagahassa Ambasaṇḍā nāma brāhmaṇa-gāmo,||
tass'uttarato Vediyake pabbate Indasāla-guhāyaɱ.|| ||

Disvā deve Tāvatiɱse āmantesi:

"Ayaɱ mārisā Bhagavā Magadhesu viharati,||
pācīnato Rājagahassa Ambasaṇḍā nāma brāhmaṇa-gāmo,||
tass'uttarato Vediyake pabbate Indasāla-guhāyaɱ.|| ||

Yadi pana mārisā mayaɱ taɱ Bhagavantaɱ dassanāya upasankameyyāma arahantaɱ Sammā-Sam-Buddhan" ti.|| ||

"Evaɱ bhaddan tavā" ti||
kho devā Tāvatiɱsā Sakkassa devānam Indassa paccassosuɱ.|| ||

2. Atha kho Sakko devānaɱ Indo Pañcasikhaɱ Gandhabba-puttaɱ āmantesi:|| ||

[264] "Ayaɱ tāta Pañcasikha Bhagavā Magadhesu viharati,||
pācīnato Rājagahassa Ambasaṇḍā nāma brāhmaṇa-gāmo,||
tass'uttarato Vediyake pabbate Indasāla-guhāyaɱ.|| ||

Yadi pana tāta Pañcasikha mayaɱ taɱ Bhagavantaɱ dassanāya upasankameyyāma arahantaɱ Sammā-Sam-Buddhan" ti.|| ||

"Evaɱ bhaddan tavā" ti||
kho Pañcasikho Gandhabba-putto Sakkassa devānam Indassa paṭissutvā beluva-paṇḍu-vīṇaɱ ādāya Sakkassa devānam Indassa anucariyaɱ upāgami.|| ||

Atha kho Sakko devānaɱ Indo devehi Tāvatiɱsehi parivuto Pañcasikhena Gandhabba-puttena purakkhato.|| ||

Seyyathā pi nāma balavā puriso samiñjitaɱ vā bāhaɱ pasāreyya pasāritaɱ vā bāhaɱ sammiñjeyya,||
evam evaɱ devesu Tāvatiɱsesu antara-hito Magadhesu pācīnato Rājagahassa Ambasaṇḍā nāma brāhmaṇa-gāmo,||
tass'uttarato Vediyake pabbate paccuṭṭhāsi.

3. Tena kho pana samayena Vediyako pabbato atiriva obhāsa-jāto hoti Ambasaṇḍā ca brāhmaṇa-gāmo,||
yathā taɱ devānaɱ devānubhāvena.|| ||

Api-s-sudaɱ parito gāmesu manussā evam āhaɱsu:|| ||

Āditt'assu nām ajja Vediyako pabbato,||
pajjhāyit'assu nām ajja Vediyako pabbato,||
jalat'assu nām'ajja Vediyako pabbato.|| ||

Kiɱ su nām'ajja Vediyako pabbato atiriva obhāsa-jāto,||
Ambasaṇḍā ca brāhmaṇa-gāmo" ti||
saɱviggā loma-haṭṭha-jātā ahesuɱ.|| ||

4. Atha kho Sakko devānaɱ Indo Pañcasikhaɱ Gandhabba-puttaɱ āmantesi:|| ||

[265] "Durupasankamā kho tāta Pañcasikha Tathāgatā mādisena,||
jhāyi jhāna-ratā,||
tad'antaraɱ paṭisallīnā.|| ||

Yadi pana tāta Pañcasikha Bhagavantaɱ paṭhamaɱ pasādeyyāsi,||
tayā tāta paṭhamaɱ pasāditaɱ pacchā mayaɱ taɱ Bhagavantaɱ dassanāya upasankameyyāma arahantaɱ Sammā-Sam-Buddhan" ti.|| ||

"Evaɱ bhaddan tavā" ti||
kho Pañcasikho Gandhabba-putto Sakkassa devānam Indassa paṭissutvā beluva-paṇḍu-vīṇaɱ ādāya yena Indasāla-guhā ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā:|| ||

"Ettāvatā me Bhagavā n'eva atidūre bhavissati na accāsanne,||
saddañ ca kho sossatī" ti||
eka-m-antaɱ aṭṭhāsi.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhito kho Pañcasikho Gandhabba-putto beluva-paṇḍu-vīṇaɱ assāvesi.|| ||

Imā ca gāthā abhāsi Buddh'ūpasaɱ-hitā Dhamm'ūpasaɱ-hitā saŋgh'ūpasaɱ-hitā arahant'ūpasaɱ-hitā kām'ūpasaɱ-hitā:

5. Vande te pitaraɱ bhadde Timbaruɱ Suriya-vaccase,||
Yena jātā'si kalyāṇī ānanda-jananī mama.||
Vāto va sedataɱ kanto pānīyaɱ va pipāsato,||
Aŋgīrasī piyā me'si dhammo arahatām iva,||
[266] Āturass'eva bhesajjaɱ, bhojanaɱ va jighacchato,||
Parinibbāpaya bhadde jalantam īva vārinā.||
Sītodakaɱ pokkharaṇiɱ yuttaɱ kiñjakkha-reṇunā,||
Nāgo ghamm-ā-bhitatto va ogāhe te thanūdaraɱ.||
Accaɱkuso va nāgo ca jitam me tutta-tomaraɱ,||
Kāraṇaɱ na-p-pajānāmi sammatto lakkhaṇūrasā.||
Tayi gathita-citto'smi cittaɱ vipariṇāmitaɱ,||
Paṭigantuɱ na sakkomi vaŋka-ghasto va ambujo.||
Vāmurū saja maɱ bhadde saja maɱ mandalocane,||
Palissaja maɱ kalyāṇi etam me abhipatthitaɱ.||
Appako vata me santo kāmo vellita-kesiyā,||
Aneka-bhāvo samapādi arahante va dakkhiṇā.||
Yam me atthi kataɱ puññaɱ arahantesu tādisu,||
Tam me sabbaŋga-kalyāṇi tayā saddhiɱ vipaccitaɱ.||
[267] Yam me atthi kataɱ puññaɱ asmiɱ puṭhuvimaṇḍale,||
Tam me sabbaŋga-kalyāṇi tayā saddhiɱ vipaccataɱ.||
Sakya-putto va jhānena ekodi nipako sato,||
Amataɱ muni jigiɱsāno tam ahaɱ Suriyavaccase.||
Yathā pi muni nandeyya patvā sambodhim uttamaɱ,||
Evaɱ nandeyya kalyāṇi missī-bhāvaɱ gato tayā.||
Sakko ca me varaɱ dajjā Tāvatiɱsānam issaro,||
Tāhaɱ bhadde vareyyāhe evaɱ kāmo daḷho mama.||
Sālaɱ va na ciraɱ phullaɱ pitaraɱ te su medhase,||
Vandamāno namassā'mi yassā s'etādisī pajā ti.

6. Evaɱ vutte Bhagavā Pañcasikhaɱ Gandhabba-puttaɱ etad avoca:|| ||

"Saɱsandati kho pana te Pañcasikha tanti-s-saro gīta-s-sarena gīta-s-saro ca tanti-s-sarena||
na ca pana te Pañcasikha tanti-s-saro gīta-s-saraɱ ativattati gīta-s-saro va tanti-s-saraɱ.|| ||

Kadā saɱyūḷha pana te Pañcasikha imā gāthā Buddh'ūpasaɱ-hitā Dhamm'ūpasaɱ-hitā,||
saŋgh'ūpasaɱ-hitā arahant'ūpasaɱ-hitā kām'ūpasaɱ-hitā" ti?

"Ekam ida bhante samayaɱ Bhagavā Uruvelāyaɱ viharati najjā Nerañjarāya tīre Ajapāla-nigrodha-mūle [268] paṭham-ā-bhisambuddho.|| ||

Tena kho pan'āhaɱ bhante samayena,||
Bhaddā nāma Suriya-vaccasā Timbaruno Gandhabba-rañño dhītā,||
tam abhikaŋkhāmi.|| ||

Sā kho pana bhante bhaginī parakāminī hoti.|| ||

Sikhaṇḍī nāma Mātalissa saŋgāhakassa putto,||
tam abhikankhati.|| ||

Yato kho ahaɱ bhante taɱ bhaginiɱ nālatthaɱ kenaci parayāyena,||
ath'āhaɱ beluva-paṇḍu-vīṇaɱ ādāya yena Timbaruno Gandhabba-rañño nivesanaɱ ten'upasankamiɱ.|| ||

Upasaŋkamitvā beluva-paṇḍu-vīṇaɱ assāvesiɱ,||
imā ca gāthā abhāsiɱ Buddh'ūpasaɱhitā Dhamm'ūpasaɱ-hitā, saŋgh'ūpasaɱ-hitā, arahant'ūpasaɱ-hitā, kām'ūpasaɱ-hitā.

7. Vande te pitaraɱ bhadde Timbaruɱ Suriya-vaccase,||
Yena jātā'si kalyāṇī ānanda-jananī mama.||
Vāto va sedataɱ kanto pānīyaɱ va pipāsato,||
Aŋgīrasī piyā me'si dhammo arahatām iva,||
Āturass'eva bhesajjaɱ, bhojanaɱ va jighacchato,||
Parinibbāpaya bhadde jalantam īva vārinā.||
Sītodakaɱ pokkharaṇiɱ yuttaɱ kiñjakkha-reṇunā,||
Nāgo ghamm-ā-bhitatto va ogāhe te thanūdaraɱ.||
Accaɱkuso va nāgo ca jitam me tutta-tomaraɱ,||
Kāraṇaɱ na-p-pajānāmi sammatto lakkhaṇūrasā.||
Tayi gathita-citto'smi cittaɱ vipariṇāmitaɱ,||
Paṭigantuɱ na sakkomi vaŋka-ghasto va ambujo.||
Vāmurū saja maɱ bhadde saja maɱ mandalocane,||
Palissaja maɱ kalyāṇi etam me abhipatthitaɱ.||
Appako vata me santo kāmo vellita-kesiyā,||
Aneka-bhāvo samapādi arahante va dakkhiṇā.||
Yam me atthi kataɱ puññaɱ arahantesu tādisu,||
Tam me sabbaŋga-kalyāṇi tayā saddhiɱ vipaccitaɱ.||
Yam me atthi kataɱ puññaɱ asmiɱ puṭhuvimaṇḍale,||
Tam me sabbaŋga-kalyāṇi tayā saddhiɱ vipaccataɱ.||
Sakya-putto va jhānena ekodi nipako sato,||
Amataɱ muni jigiɱsāno tam ahaɱ Suriyavaccase.||
Yathā pi muni nandeyya patvā sambodhim uttamaɱ,||
Evaɱ nandeyya kalyāṇi missī-bhāvaɱ gato tayā.||
Sakko ca me varaɱ dajjā Tāvatiɱsānam issaro,||
Tāhaɱ bhadde vareyyāhe evaɱ kāmo daḷho mama.||
Sālaɱ va na ciraɱ phullaɱ pitaraɱ te su medhase,||
Vandamāno namassā'mi yassā s'etādisī pajā ti.

6. Evaɱ vutte bhante Bhaddā Suriya-vaccasā maɱ etad avoca:|| ||

'Na kho me mārisa so Bhagavā sammukhā diṭṭho,||
api ca suto yeva me so Bhagavā devānaɱ Tāvatiɱsānaɱ Sudhammāyaɱ sabhāyaɱ upanaccantiyā.|| ||

Yato kho tvaɱ mārisa taɱ Bhagavantaɱ kittesi,||
hotu no ajja samāgamo' ti.|| ||

[269] 'So yeva no bhante tassā bhaginiyā saddhiɱ samāgamo ahosi,||
na ca dāni,||
tato pacchā' ti.

8. Atha kho Sakkassa devānam Indassa etad ahosi:|| ||

"Paṭisammodati kho Pañcasikho Gandhabba-putto Bhagavatā,||
Bhagavā ca Pañcasikhenā" ti.

Atha kho Sakko devānaɱ Indo Pañcasikhaɱ Gandhabba-puttaɱ āmantesi:|| ||

"Abhivādehi me tvaɱ tāta Pañcasikha Bhagavantaɱ:||
Sakko bhante devānaɱ Indo sāmacco saparijano Bhagavato pāde sirasā vandatī" ti.

"Evaɱ bhaddan tavā" ti||
kho Pañcasikho Gandhabba-putto Sakkassa devānam Indassa paṭissutvā Bhagavantaɱ abhivādesi:|| ||

"Sakko bhante devānaɱ Indo sāmacco saparijano Bhagavato pāde sirasā vandatī" ti.

"Sukhī hotu Pañcasikha Sakko devānaɱ Indo sāmacco saparijano,||
sukha-kāmā hi devā manussā Asurā Nāgā Gandhabbā||
ye c'aññe santi puthu-kāyā" ti.

Evañ ca pana Tathāgatā eva-rūpe mahesakkhe abhivadanti.

Abhivadito Sakko devānaɱ Indo Bhagavato Indasāla-guhaɱ pavisitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhāsi.|| ||

Devā pi Tāvatiɱsā Indasāla-guhaɱ pavisitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhaɱsu.|| ||

Pañcasikho pi Gandhabba-putto Indasāla-guhaɱ pavisitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhāsi.

9. Tena kho pana samayena Indasāla-guhā visamā yantī samā samapādi,||
sambādhā yantī urundā samapādī.|| ||

Andha-kāra-guhāyaɱ,||
āloko udapādi,||
yathā taɱ [270] devānaɱ devānubhāvena.

Atha kho Bhagavā Sakkaɱ devānam Indaɱ etad avoca:|| ||

"Acchariyam idaɱ āyasmato Kosiyassa abbhutam idaɱ āyasmato Kosiyassa,||
tāva bahu-kiccassa bahu-karaṇīyassa,||
yad idaɱ idhāɱ gamanan" ti?

"Cira-p-patikāhaɱ bhante Bhagavantaɱ dassanāya upasankamitu-kāmo.|| ||

Api ca devānaɱ Tāvatiɱsānaɱ kehici kehici kicca-karaṇīyehi vyāvaṭo evāhaɱ nāsakkhiɱ Bhagavantaɱ dassanāya upasankamituɱ.|| ||

Ekam ida bhante samayaɱ Bhagavā Sāvatthiyaɱ viharati Saḷalāgārake.|| ||

Atha kho'haɱ bhante Sāvatthiyaɱ agamāsiɱ Bhagavantaɱ dassanāya.|| ||

10. "Tena kho pana bhante samayena Bhagavā aññatarena samādhinā nisinno hoti.

Bhuñjatī ca nāma Vessavaṇassa paricārikā Bhagavantaɱ pacc'upaṭṭhitā hoti pañjalikā namassamānā.|| ||

Atha kho'haɱ bhante Bhuñjatiɱ etad avocaɱ:|| ||

"Abhivādehi tvaɱ me bhagini Bhagavantaɱ:|| ||

Sakko bhante devānaɱ Indo sāmacco saparijano Bhagavato pāde sirasā vandatī" ti.|| ||

"Evaɱ vutte Bhuñjatī maɱ etad avoca:|| ||

'Akālo kho mārisa Bhagavantaɱ dassanāya,||
paṭisallīno Bhagavā' ti.|| ||

[271] "Tena hi bhagini yadā Bhagavā tamhā samādhimhā vuṭṭhito hoti,||
atha mama vacanena Bhagavantaɱ abhivādehi:|| ||

Sakko bhante devānaɱ Indo sāmacco saparijano Bhagavato pāde sirasā vandatī" ti.

"Kaccī me sā bhante bhaganī Bhagavantaɱ abhivādesi,||
sarati Bhagavā tassā bhaginiyā vacanan" ti?|| ||

"Abhivādesi maɱ sā devānam Inda bhaginī.|| ||

Sarām'ahaɱ tassā bhaginiyā vacanaɱ.|| ||

Api c'āhaɱ āyasmato ca nemi-saddena tamhā samādhimhā vuṭṭhito" ti.

11. "Ye te bhante devā amhehi paṭhamataraɱ Tāvatiɱsa-kāyaɱ upapannā,||
tesaɱ me sammukhā sutaɱ sammukhā paṭiggahītaɱ:|| ||

'Yadā Tathāgatā loke uppajjanti arahanto Sammā-Sam-Buddhā,||
dibbā kāyā paripūranti,||
hāyanti Asura-kāyā' ti.|| ||

Taɱ me idaɱ bhante sakkhi-diṭṭhaɱ yato Tathāgato loke uppanno arahaɱ Sammā-Sam-Buddho,||
dibbā kāyā paripūranti,||
hāyanti Asura-kāyā" ti.|| ||

Idh'eva bhante Kapilavatthusmiɱ Gopikā nāma Sakya-dhitā ahosi Buddhe pasannā||
Dhamme pasannā||
Saŋghe pasannā||
sīlesu paripūra-kārīni.|| ||

Sā itthi-cittaɱ virāchetvā purisa-cittaɱ bhāvetvā kāyassa bhedā param maraṇā sugatiɱ saggaɱ lokaɱ upapannā devānaɱ Tāvatiɱsānaɱ saha-vyataɱ,||
amhākaɱ puttattaɱ ajjhupagatā.|| ||

Tatra pi naɱ evaɱ jānantī:|| ||

'Gopako deva-putto||
Gopako deva-putto' ti.

Aññe pi bhante tayo bhikkhu Bhagavati Brahma-cariyaɱ caritvā hīnaɱ Gandhabba-kāyaɱ upapannā.|| ||

Te pañcahi kāma-guṇehi samappitā samaŋgi-bhūtā paricāraya-mānā amhākaɱ upaṭṭhānamāga-c-chanti amhākaɱ pāricariyaɱ.|| ||

Te amhākaɱ upaṭṭhānam āgate amhākaɱ pāricāriyaɱ Gopako nāma deva-putto [272] paṭicodesi:|| ||

"Kuto-mukhā nāma tumhe mārisā tassa Bhagavato dhammaɱ assutvā?|| ||

Ahaɱ hi nāma itthikā samāna Buddhe pasannā Dhamme pasananā Saŋghe pasannā sīlesu paripūra-kārinī itthi-cttaɱ virāchetvā purisa-cittaɱ bhāvetvā kāyassa bhedā param maraṇā sugatiɱ saggaɱ lokaɱ upapannā,||
devānaɱ Tāvatiɱsānaɱ sahavyatāɱ||
Sakkassa devānam Indassa puttattaɱ ajjhupagatā.

Idhā pi maɱ evaɱ jānanti:|| ||

Gopako deva-putto Gopako deva-putto ti.|| ||

Tumhe pana mārisā Bhagavatī Brahma-cariyaɱ caritvā hīnaɱ Gandhabba-kāyaɱ upapannā.|| ||

Du-d-diṭṭha-rūpaɱ vata bho addasāma,||
ye mayaɱ addasāma saha-dhammike hīnaɱ Gandhabba-kāyaɱ upapanne' ti".|| ||

Tesaɱ bhante Gopakena deva-puttena paṭicoditānaɱ dve devā diṭṭhe'va dhamme satiɱ paṭilabhiɱsu kāyaɱ Brahma-purohitaɱ.|| ||

Eko pana devo te va kāme ajjhāvasi.

12. "Upāsikā cakkhu-mato ahosiɱ nāmam pi mayhaɱ ahu Gopikā ti,||
Buddhe ca Dhamme ca abhi-p-pasannā Saŋghañ c'upaṭṭhāsiɱ pasanna-cittā.||
Tass'eva Buddhassa Sudhammatāya Sakkassa putto'mhi mah-ā-nubhāvo,||
Mahā-jutīko Tidivūpapanto, jānanti pi maɱ idhā Gopako ti.||
Ath'addasaɱ bhikkhavo diṭṭha-pubbe Gandhabba-kāy'ūpagate' vasīne.||
Ime hi te Gotama-sāvakāse ye ca mayaɱ pubbe manussa-bhūtā.||
Annena pānena upaṭṭhahimhā pādūpasaɱgayha sake nivesane.||
[273] Kuto-mukhā nāma ime bhavanto Buddhassa dhammaɱ na paṭiggahesuɱ.||
Paccattaɱ veditabbo hi dhammo sudesito cakkhu-matānuBuddho,||
Ahaɱ pi tumhe ca upāsamānā sutvāna ariyāna subhā-sitāni,||
Sakkassa putto'mhi mah-ā-nubhāvo mahā-jutīko Tidivūpapanno,||
Tumhe pana seṭṭham upāsamānā anuttare Brahma-cariyaɱ caritvā,||
Hīna-kāyaɱ upapannā bhavanto anānulomā bhavat'ūpapatti,||
Du-d-diṭṭha-rūpaɱ vata addasāma saha-dhammike hīna-kāy'ūpapanne.||
Gandhabba-kāy'ūpagatā bhavanto devānam āga-c-chatha pāricariyaɱ,||
Agāre vasako mayhaɱ imaɱ passa visesataɱ.||
Itthi hutvā svajja pūmo'mhi devo dibbehi kāmehi samaŋgi-bhūto.|| ||

Te coditā Gotama-sāvakena saɱvegam āpādu samecca Gopakaɱ,||
"Handa vitāyamā viyāyamāma mā no mayaɱ parapessā ahumha."||
[274] Tesaɱ duve viriyaɱ ārabhiɱsu anussara Gotama-sāsanāni,||
Idh'eva cittāni virājayitvā kāmesu ādīnavam addasiɱsu.||
Te kāma-saŋyojana-bandhanāni pāpima-yogāni dura-c-cayāni||
Nāgo va sandāna-guṇāni chetvā deve Tāvatiɱse ati-k-kamiɱsu,||
Sa-Indā-devā sa-Pajāpatikā sabbe Sudhammāya sabhāy'upaviṭṭhā-||
Te saɱnisinnānaɱ ati-k-kamiɱsu vīrā virāgā virajaɱ karontā.|| ||

Te disvā saɱvegam akāsi Vāsavo dev'Ābhibhū devagaṇassa majjhe.||
"Ime hi te hīna-kāy'ūpapannā deve Tāvatiɱse ati-k-kamanti."||
Saɱvega-jātassa vaco nisamma so Gopako Vāsavam-ajjhabhāsi:||
"Buddho pan'Ind'atthi manussa-loke kām'Ābhibhū Sakyamunī ti ñāyati,||
Tass'ete puttā satiyā vihīnā cūtā mayā te sati paccalatthuɱ.||
[275] Tiṇṇaɱ tesaɱ avasīn'ettha eko Gandhabba-kāy'ūpagato 'vasīno||
Dve c'eva sambodhi-path-ā-nusārino deve pi hiḷenti samāhitattā.||
Etādisī Dhamma-p-pakāsan'ettha na tathe kiɱ kankhati koci sāvako,||
Nitthiṇṇa-oghaɱ vicikicchā-chinnaɱ Buddhaɱ namassāma jinaɱ janindaɱ.||
  Yan te dhammaɱ idh'aññāya visesaɱ ajjhagaɱsu te,||
  Kāyaɱ brahma-purohitaɱ duve tesaɱ visesagū.||
  Tassa Dhammassa pattiyā āgat'amhāse mārisa,||
  Katokāsā Bhagavatā pañhaɱ pucchemu mārisā" ti.

13. Atha kho Bhagavato etad ahosi:|| ||

"Dīgha-rattaɱ visuddho kho ayaɱ Sakko.|| ||

Yaɱ kiñci maɱ pañhaɱ pucchissati.|| ||

Sabbaɱ taɱ attha-saɱhitaɱ yeva pucchissati,||
no anattha-saɱhitaɱ.|| ||

Yaɱ assāhaɱ puṭṭho vyākarissāmi||
taɱ khippam eva ājānissatī" ti.|| ||

Atha kho Bhagavā Sakkaɱ devānam Indaɱ gāthāya ajjhabhāsi:|| ||

"Puccha Vāsava maɱ pañhaɱ yaɱ kiñci manas'icchasi,||
Tassa tass'eva pañhassa ahaɱ antaɱ karomi te" ti.

 


[276]

14. Katāvakāso Sakko devānaɱ Indo Bhagavatā imaɱ Bhagavantaɱ paṭhamaɱ pañhaɱ pucchi:|| ||

Kiɱ-saŋyojanā nu kho mārisa devā manussā Asurā Nāgā Gandhabbā ye c'aññe santi puthu-kāyā, te:|| ||

'Averā adaṇḍā asapattā avyāpajjā viharemu averino ti iti ce n'esaɱ hoti||
atha ca pana saverā sadaṇḍā sasapattā savyāpajjā viharanti verino" ti?|| ||

Itthaɱ Sakko devānaɱ Indo Bhagavantaɱ imaɱ paṭhamaɱ pañhaɱ apucchi.

Tassa Bhagavā pañhaɱ puṭṭho vyākāsi:

"Issā-macchariya-saŋyojanā kho devānam Inda devā manussā Asurā Nāgā Gandhabbā,||
ye c'aññe santi puthu-kāyā,||
te 'averā adaṇḍā asapattā avyāpajjā viharemu averino ti iti ce n'esaɱ hoti.|| ||

Atha ca pana saverā sadaṇḍā sasapattā savyapajjā viharanti verino ti.|| ||

Itthaɱ Bhagavā Sakkassa devānam Indassa pañhaɱ puṭṭho vyākāsi.|| ||

Attamano Sakko devānaɱ Indo Bhagavato bhāsitaɱ abhinandi anumodi:|| ||

"Evam etaɱ Bhagavā,||
evam etaɱ Sugata,||
tiṇṇā m'ettha kaŋkhā vigatā kathaɱ-kathā Bhagavato pañha-veyyā-karaṇaɱ sutvā" ti.

15. Iti ha Sakko devānaɱ Indo Bhagavato bhāsitaɱ [277] abhinan'ditvā anumo-ditvā Bhagavantaɱ uttariɱ pañhaɱ apucchi:

"Issā-macchariyaɱ pana mārisa kiɱ nidānaɱ||
kiɱ-samudayaɱ||
kiɱ-jātikaɱ||
kiɱ-pabhavaɱ,||
kismiɱ sati issā-macchariyaɱ hoti,||
kismiɱ asati issā-macchariyaɱ na hotī" ti?

"Issā-macchariyaɱ kho devānam Inda piy-ā-p-piya-nidānaɱ,||
piy-ā-p-piya-samudayaɱ,||
piy-ā-p-piya-jātikaɱ,||
piy-ā-p-piya-pabhayaɱ,||
piy-ā-p-piye sati issā-macchariyaɱ hoti.|| ||

Piy-ā-p-piye asati issā-macchariyaɱ na hotī" ti.

"Piy-ā-p-piyaɱ pana mārisa kiɱ-nidānaɱ,||
kiɱ-samudayaɱ,||
kiɱ-jātikaɱ,||
kiɱ-pabhavaɱ,||
kismiɱ sati piy-ā-p-piyaɱ hoti,||
kismīɱ asati piy-ā-p-piyaɱ na hotī" ti?

"Piy-ā-p-piyaɱ kho devānam Inda chanda-nidānaɱ,||
chanda-samudayaɱ,||
chanda-jātikaɱ,||
chanda-p-pabhavaɱ,||
chande sati piy-ā-p-piyaɱ hoti,||
chande asati piy-ā-p-piyaɱ na hotī" ti.

"Chando pana mārisa kiɱ-nidāno,||
kiɱ-samudayo,||
kiɱ-jātiko,||
kiɱ-pabhavo,||
kismiɱ sati chando hoti,||
kismiɱ asati chando na hotī' ti.

Chando kho devānam Inda vitakka-nidāno,||
vitakka-samudayo,||
vitakka-jātiko,||
vitakka-pabhavo,||
vitakke sati chande hoti,||
vitakke asati chando na hotī" ti.

Vitakko pana mārisa kiɱ-nidāno,||
kiɱ-samudayo,||
kiɱ-jātiko,||
kiɱ-pabhavo,||
kismiɱ sati vitakko hoti,||
kismiɱ asati vitakko na hotī' ti.

Vitakko kho devānam Inda papañ ca saññā-saŋkhā-nidāno,||
papañ ca saññā-saŋkhā-samudayo,||
papañ ca saññā-saŋkhā-jātiko,||
papañ ca saññā-saŋkhā-pabhavo,||
papañ ca saññā-saŋkhāya sati vitakko hoti,||
papañ ca saññā-saŋkhāya asati vitakko na hotī" ti.

16. "Kathaɱ-paṭipanno pana mārisa bhikkhu papañ ca saññā-saŋkhā-nirodha-sāruppa-gāminī-paṭipadaɱ paṭipanno hotī' ti?

[278] Somanassam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pi.|| ||

Domanassam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pi.|| ||

Upekkham p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pi.

Somanassam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pi" ti.|| ||

Iti kho pan'etaɱ vuttaɱ.|| ||

Kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Tattha yaɱ jaññā somanassaɱ:|| ||

'Imaɱ kho me somanassaɱ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyantī' ti.|| ||

Eva-rūpaɱ somanassaɱ||
na sevitabbaɱ.|| ||

Tattha yaɱ jaññā somanassaɱ:|| ||

'Imaɱ kho me somanassaɱ sevato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantī' ti.|| ||

Eva-rūpaɱ somanassaɱ sevitabbaɱ.|| ||

Tattha yañ ce sa-vitakkaɱ sa-vicāraɱ,||
yañ ce avitakkaɱ avicāraɱ,||
ye avitakke avicāre te paṇītatare.|| ||

Somanassam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

Iti yan taɱ vuttaɱ idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

"Domanassam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

Iti kho pan'etaɱ vutkaɱ.|| ||

Kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Tattha yaɱ jaññā domanassaɱ:|| ||

'Imaɱ kho me domanassaɱ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyantī' ti,||
eva-rūpaɱ domanassaɱ na sevitabbaɱ.|| ||

Tattha yaɱ jaññā domanasasaɱ:|| ||

'Imaɱ kho me domanassaɱ sevato akusalā dhammā parihāyanni kusalā dhammā abhivaḍḍhantī' ti,||
eva-rūpaɱ domanassaɱ sevitabbaɱ.|| ||

Tattha yañ ce sa-vitakkaɱ sa-vicāraɱ,||
yañ ce avitakkaɱ avicāraɱ,||
ye avitakke avicāre se paṇītatare.|| ||

"Domanassam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi [279] sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

Iti yan taɱ vuttaɱ idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.

"Upekkham p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

Iti kho pan'etaɱ vuttaɱ||
kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Tattha yaɱ jaññā upekkhaɱ:|| ||

"Imaɱ kho me upekkhaɱ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti,||
kusalā dhammā parihāyanti" ti||
eva-rūpā upekkhā na sevitabbā.|| ||

Tattha yaɱ jaññā upekkhāɱ:|| ||

"Imaɱ kho me upekkhaɱ sevato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantī" ti||
eva-rūpā upekkhā sevitabbā.|| ||

Tattha yañ ce sa-vitakkaɱ sa-vicāraɱ,||
yañ ce avitakkaɱ avicāraɱ,||
ye avitakke avicāre se paṇītatare.|| ||

"Upekkham p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

Iti yan taɱ vuttaɱ idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.

"Evaɱ paṭipanno kho devānam Inda bhikkhu papañ ca saññā-saŋkhā-nirodha-sāruppa-gāminī-paṭipadaɱ paṭipanno hotī" ti.|| ||

Itthaɱ Bhagavā Sakkassa devānam Indassa pañhaɱ puṭṭho vyākāsi.|| ||

Attamano Sakko devānaɱ Indo Bhagavato bhāsitaɱ abhinandi anumodi:|| ||

"Evam etaɱ Bhagavā||
evam etaɱ Sugata||
tiṇṇā m'ettha kaŋkhā vigatā kathaɱ-kathā Bhagavato pañha-veyyā-karaṇaɱ sutvā" ti.

17. Iti ha Sakko devānaɱ Indo Bhagavato bhāsitaɱ abhinan'ditvā anumo-ditvā Bhagavantaɱ uttariɱ pañhaɱ apucchi:|| ||

"Kathaɱ-paṭipanno pana mārisa bhikkhu Pātimokkha-saɱvarāya paṭipanno hotī" ti?

"Kāya-samā-cāram p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

"Vacī-samā-cāram p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

"Pariyesanam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

[280] 'Kāya-samā-cāram p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pī' ti.|| ||

Iti kho pan'etaɱ vuttaɱ.|| ||

Kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Tattha yaɱ jaññā kāya-samā-cāraɱ:|| ||

Imaɱ kho me kāya-samā-cāraɱ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti,||
kusalā dhammā parihāyantī ti,||
eva-rūpo kāya-samā-cāro||
na sevitabbo.|| ||

Tattha yaɱ jaññā kāya-samā-cāraɱ:|| ||

Imaɱ kho me kāya-samā-cāraɱ sevato akusalā dhammā parihāyanti||
kusalā dhammā abhivaḍḍhantī' ti,||
eva-rūpo kāya-samā-cāro sevitabbo.|| ||

"Kāya-samā-cāram p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

Iti yan taɱ vuttaɱ.|| ||

Idam etaɱ paṭicca vuttaɱ,

"Vacī-samā-cāram p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

Iti kho pan'etaɱ vuttaɱ.|| ||

Kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

Tattha yaɱ jaññā vacī-samā-cāraɱ:|| ||

"Imaɱ kho me vacī-samā-cāraɱ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti,||
kusalā dhammā parihāyantī" ti,||
eva-rūpo vacī-samā-cāro na sevitabbo.|| ||

Tattha yaɱ jaññā vacī-samā-cāraɱ:|| ||

Imaɱ kho me vacī-samā-cāraɱ sevato akusalā dhammā parihāyanti||
kusalā dhammā abhivaḍḍhantī' ti,||
eva-rūpo vacī-samā-cāro sevitabbo.|| ||

"Vacī-samā-cāram p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

Iti yan taɱ vuttaɱ|| ||

Idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.

"Pariyesanam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti.|| ||

Iti kho pan'etaɱ vuttaɱ.|| ||

Kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Tattha yaɱ jaññā pariyesanaɱ:|| ||

'Imaɱ kho me pariyesanaɱ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti||
kusalā dhammā parihāyantī' ti,||
eva-rūpā pariyesanā na sevitabbā.|| ||

Tattha yaɱ jaññā pariyesanaɱ:|| ||

'Imaɱ kho me pariyesanaɱ sevato akusalā dhammā parihāyanti||
kusalā dhammā abhivaḍḍhantī' ti,||
eva-rūpā pariyesanā na sevitabbā.|| ||

"Pariyesanam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi||
asevitabbam pī" ti||
iti yan taɱ vuttaɱ idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

[281] "Evaɱ paṭipanno kho devānam Inda bhikkhu Pātimokkha-saɱvarāya paṭipanno hotī" ti.

Itthaɱ Bhagavā Sakkassa devānam Indassa pañhaɱ puṭṭho vyākāsi.|| ||

Attamano Sakko devānaɱ Indo Bhagavato bhāsitaɱ abhinandi anumodi:|| ||

"Evam etaɱ Bhagavā||
evam etaɱ Sugata.|| ||

Tiṇṇā m'ettha kaŋkhā vigatā kathaɱ-kathā Bhagavato pañha-veyyā-karaṇaɱ sutvā" ti.

18. Iti ha Sakko devānaɱ Indo Bhagavato bhāsitaɱ abhinan'ditvā anumo-ditvā Bhagavantaɱ uttariɱ pañhaɱ apucchi:|| ||

"Kathaɱ-paṭipanno pana mārisa bhikkhu indriya-saɱvarāya paṭipanno hotī" ti?

"Cakkhu-viññeyyaɱ rūpam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi,||
asevitabbam pī" ti.|| ||

"Sota-viññeyyaɱ saddam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi,||
asevitabbam pī" ti.|| ||

"Ghāna-viññeyyaɱ gandham p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pī,||
asevitabbam pī" ti.|| ||

"Jivhā-viññeyyaɱ rasam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi,||
asevitabbam pī" ti.|| ||

"Kāya-viññeyyaɱ phoṭṭhabbam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi,||
asevitabbam pi" ti.|| ||

"Mano-viññeyyaɱ dhammam p'āhaɱ devānam Inda du-vidhena vadāmi,||
sevitabbam pi,||
asevitabbam pī" ti.

Evaɱ vutte Sakko devānaɱ Indo Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

"Imassa kho ahaɱ bhante Bhagavatā saŋkhittena bhāsitassa evaɱ vitthārena atthaɱ ājānāmi.|| ||

Yathā-rūpaɱ bhante cakkhu-viññeyyaɱ rūpaɱ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti||
kusalā dhammā parihāyantī,||
eva-rūpaɱ cakkhu-viññeyyaɱ rūpaɱ na sevitabbaɱ;||
yathā-rūpañ ca kho bhante cakkhu-viññeyyaɱ rūpaɱ sevato akusalā dhammā parihāyanti||
kusalā dhammā abhivaḍḍhantī,||
eva-rūpaɱ cakkhu-viññeyyaɱ rūpaɱ [282] sevitabbaɱ.|| ||

Yathā-rūpañ ca kho bhante sota-viññeyyaɱ saddaɱ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti||
kusalā dhammā parihāyantī,||
eva-rūpaɱ sota-viññeyyaɱ saddaɱ na sevitabbaɱ;||
yathā-rūpañ ca kho bhante sota-viññeyyaɱ saddaɱ sevato akusalā dhammā parihāyanti||
kusalā dhammā abhivaḍḍhantī,||
eva-rūpaɱ sota-viññeyyaɱ saddaɱ sevitabbaɱ.|| ||

Yathā-rūpañ ca kho bhante ghāna-viññeyyaɱ gandhaɱ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti||
kusalā dhammā parihāyantī,||
eva-rūpaɱ ghāna-viññeyyaɱ gandhaɱ na sevitabbaɱ,||
yathā-rūpañ ca kho bhante ghāna-viññeyyaɱ gandhaɱ sevato akusalā dhammā parihāyanti||
kusalā dhammā abhivaḍḍhantī,||
eva-rūpaɱ ghāna-viññeyyaɱ gandhaɱ sevitabbaɱ.|| ||

Yathā-rūpañ ca kho bhante jivhā-viññeyyaɱ rasaɱ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti||
kusalā dhammā parihāyanti,||
eva-rūpaɱ jivhā-viññeyyaɱ rasaɱ na sevitabbaɱ,||
yathā-rūpañ ca kho bhante jivhā-viññeyyaɱ rasaɱ sevato akusalā dhammā parihāyanti||
kusalā dhammā abhivaḍḍhantī||
eva-rūpaɱ jivhā-viññeyyaɱ rasaɱ sevitabbaɱ.|| ||

Yathā-rūpañ ca kho bhante kāya-viññeyyaɱ phoṭṭhabbaɱ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti||
kusalā dhammā parihāyanti,||
eva-rūpaɱ kāya-viññeyyaɱ phoṭṭhabbaɱ na sevitabbaɱ,||
yathā-rūpañ ca kho bhante kāya-viññeyyaɱ phoṭṭhabbaɱ sevato akusalā dhammā parihāyanti||
kusalā dhammā abhivaḍḍhantī||
eva-rūpaɱ kāya-viññeyyaɱ phoṭṭhabbaɱ sevitabbaɱ.|| ||

Yathā-rūpañ ca kho bhante mano-viññeyyaɱ dhammā sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti||
kusalā dhammā parihāyanti||
eva-rūpo mano-viññeyyo dhammo na sevitabbo.|| ||

Yathā-rūpañ ca kho bhante mano-viññeyyaɱ dhammaɱ sevato akusalā dhammā parihāyanti||
kusalā dhammā abhivaḍḍhantī||
eva-rūpo mano-viññeyyo dhammo sevitabbo.|| ||

Imassa kho me bhante Bhagavatā saŋkhittena bhāsitassa evaɱ vitthārena atthaɱ ājānato tiṇṇā m'ettha kaŋkhā vigatā kathaɱ-kathā Bhagavato pañha-veyyā-karaṇaɱ sutvā" ti.

19. Iti ha sakkā devānaɱ Indo Bhagavato bhāsitaɱ abhinan'ditvā anumo-ditvā Bhagavantaɱ uttariɱ pañhaɱ apucchi:|| ||

"Sabbe va nu kho mārisa samaṇa-brāhmaṇā ekanta-vādā||
ekanta-sīlā||
ekanta-chandā||
ekanta-ajjhosānā" ti.

"Na kho devānam Inda sabbe samaṇa-brāhmaṇā ekanta-vādā||
ekanta-sīlā||
ekanta-chandā||
ekanta-ajjhosānā" ti.

"Kasmā pana mārisa na sabbe samaṇa-brāhmaṇā ekanta-vādā||
ekanta-sīlā||
ekanta-chandā||
ekanta-ajjhosānā" ti?

"Aneka-dhātu-nānā-dhātu kho devānam Inda loko.|| ||

Tasmiɱ aneka-dhātu-nānā-dhātusmiɱ loke yaɱ yad eva sattā dhātuɱ abhinivisanti taɱ tad eva thāmasā parāmassa abhinivissa voharanti:|| ||

'Idam eva saccaɱ mogham aññan' ti.|| ||

'Tasmā na sabbe samaṇa-brāhmaṇā ekanta-vādā||
ekanta-sīlā||
ekanta-chandā||
ekanta-ajjhosānā" ti.

"Sabbe va nu kho mārisa samaṇa-brāhmaṇā accanta- [283] niṭṭhā accanta-yoga-k-khemī||
accanta-brahma-cārī||
accanta-pariyosānā" ti?

"Na kho devānam Inda sabbe samaṇa-brāhmaṇā accanta-niṭṭhā||
accanta-yoga-k-khemī||
accanta-brahma-cārī||
accanta-pariyosānā" ti.

"Kasmā pana mārisa na sabbe samaṇa-brāhmaṇā accanta-niṭṭhā||
accanta-yoga-k-khemī||
accanta-brahma-cārī||
accanta-pariyosānā" ti?

"Ye kho te devānam Inda samaṇa-brāhmaṇā taṇhā-saŋkhaya-vimuttā,||
te accanta-niṭṭhā||
accanta-yoga-k-khemī||
accanta-brahma-cārī||
accanta-pariyosānā.|| ||

Tasmā na sabbe samaṇa-brāhmaṇā accanta-niṭṭhā||
accanta-yoga-k-khemī||
accanta-brahma-cārī||
accanta-pariyosānā" ti.

Itthaɱ Bhagavā Sakkassa devānam Indassa pañhaɱ puṭṭho vyākāsi.|| ||

Attamano Sakko devānaɱ Indo Bhagavato bhāsitaɱ abhinandi anumodi:|| ||

"Evam etaɱ Bhagavā||
evam etaɱ Sugata||
tiṇṇā m'ettha kaŋkhā,||
vigatā kathaɱ-kathā||
Bhagavato pañha-veyyā-karaṇaɱ sutvā" ti.

20. Iti ha Sakko devānaɱ Indo Bhagavato bhāsitaɱ abhinan'ditvā anumo-ditvā Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

"Ejā bhante rogo||
ejā gaṇḍo||
ejā sallaɱ||
ejā imaɱ purisaɱ parikaḍḍhati tassa tass'eva bhavassa abhini-p-phattiyā||
tasmā ayaɱ puriso uccā-vacam āpajjati.|| ||

Yesāhaɱ bhante pañhānaɱ ito bahiddhā aññesu samaṇa-brāhmaṇesu okāsa-kammam pi nālatthaɱ,||
te me Bhagavatā vyākatā dīgha-ratt-ā-nusayino,||
yañ ca pana me vicikicchā-kathaɱ-kathāsallaɱ,||
tañ ca Bhagavatā abbūḷhanti.

[284] "Abhijānāsi no tvaɱ devānam Inda ime pañhe aññe samaṇa-brāhmaṇe pucchittho" ti?

"Abhijānām'ahaɱ bhante ime pañhe aññe samaṇa-brāhmaṇe pucchitā" ti.

"Yathā-kathaɱ pana te devānam Inda vyākaɱsu,||
sace te agaru,||
bhāsassū" ti.

"Na kho me bhante garu yatth'assa Bhagavā nisinno Bhagavanta-rūpo vā" ti.

"Tena hi devānam Inda bhāsassū" ti.

"Ye sāhaɱ bhante maññāmi samaṇa-brāhmaṇe:|| ||

"Āraññakā panta-sen'āsanā' ti.|| ||

Tyāhaɱ upasankamitvā||
ime pañhe pucchāmi.|| ||

Te mayā puṭṭhā na sampāyanti,||
asampāyantā mamaɱ yeva paṭipucchan' ti:|| ||

"Ko nāmo āyasmā' ti?|| ||

Tes'āhaɱ puṭṭho vyākaromi:|| ||

"Ahaɱ kho mārisa,||
Sakko devānaɱ Indo" ti.|| ||

Te mamaɱ yeva uttariɱ paṭipucchanti:|| ||

'Kiɱ pan'āyasmā devānam indo kammaɱ katvā imaɱ ṭhānaɱ patto' ti?|| ||

Tes'āhaɱ yathā-sutaɱ||
yathā-pariyattaɱ||
dhammaɱ desemi.|| ||

Te tāvataken'eva attamanā honti:|| ||

'Sakko ca no devānaɱ Indo diṭṭho,||
yañ ca no apucchimha||
tañ ca no vyākāsī' ti.|| ||

Te aññadatthu mamaɱ yeva sāvakā sampajjanti,||
na c'āhaɱ tesaɱ,||
ahaɱ kho pana bhante Bhagavato sāvako,||
Sot'āpanno avinipāta-dhammo niyato sambodhi-parāyaṇo" ti.

"Abhijānāsi no tvaɱ devānam Inda ito pubbe eva-rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ somanassa-paṭilābhan" ti?

[285] "Abhijānām'ahaɱ bhante ito pubbe eva-rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ somanassa-paṭilābhan" ti.|| ||

"Yathā-kathaɱ pana tvaɱ devānam Inda abhijānāsi ito pubbe eva-rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ somanassa-paṭilābhan" ti?

"Bhūta-pubbaɱ bhante devāsura-saŋgāmo samupabūḷho ahosi.|| ||

Tasmiɱ kho pana bhante saŋgāme devā jiniɱsu,||
Asurā parājiyiɱsu.|| ||

Tassa mayhaɱ bhante taɱ saŋgāmaɱ abhivijinitvā vijita-saŋgāmassa etad ahosi:|| ||

"Yā c'eva dāni dibbā ojā,||
yā va Asurā-ojā,||
ubhayam etaɱ devā paribhuñjissantantī" ti.|| ||

Yo kho pana me bhante veda-paṭilābho||
somanassa-paṭilābho||
sadaṇḍā-vacaro sa-Satthā-vacaro||
na nibbidāya||
na virāgāya||
na nirodhāya||
na upasamāya||
na abhiññāya||
na sambodhāya||
na nibbānāya saŋvattati.|| ||

Yo kho pana me ayaɱ bhante Bhagavato dhammaɱ sutvā veda-paṭilābho somanassa-paṭilābho,||
so adaṇḍā-vacaro||
a-Satthā-vacaro||
ekanta-nibbidāya||
virāgāya||
nirodhāya||
upasamāya||
abhiññāya||
sambodhāya||
nibbānāya saŋvattatī" ti.

21. "Kiɱ pana tvaɱ devānam Inda attha-vasaɱ sampassamāno eva-rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ||
somanassa paṭilābhaɱ pavedesī" ti?

"Cha kho ahaɱ bhante attha-vase sampassamāno eva-rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ||
somanassa-paṭilābhaɱ pavedemī" ti.|| ||

"Idh'eva tiṭṭha-mānassa deva-bhūtassa me sato,||
Punar āyu ca me laddho evaɱ jānāhi mārisā" ti.

"Imaɱ kho ahaɱ bhante paṭhamaɱ attha-vasaɱ [286] sampassamāno eva-rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ||
somanassa-paṭilābhaɱ pavedemi" ti.

"Cutā'haɱ diviyā kāyā āyuɱ hitvā amānusaɱ,||
Amūḷho gabbham issāmi yattha me ramatī mano" ti.

"Imaɱ kho ahaɱ bhante dutiyaɱ attha-vasaɱ sampassamāno eva-rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ||
somanassa-paṭilābhaɱ pavedemi" ti.|| ||

"So'haɱ amūḷha-pañh'assa viharaɱ sāsane rato,||
Ñāyena viharissāmi sampajāno patissato" ti.

"Imaɱ kho ahaɱ bhanne tatiyaɱ attha-vasaɱ sampassamāno eva-rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ somanassa-paṭilābhaɱ pavedemi" ti.|| ||

"Ñāyena ca me carato sambodhi ce bhavissati,||
Aññātā viharissāmi sveva anto bhavissati" ti.

"Imaɱ kho ahaɱ bhante catutthaɱ attha-vasaɱ sampassamāno eva rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ||
somanassa-paṭilābhaɱ pavedemi" ti.|| ||

Cutā'haɱ mānusā kāyā āyuɱ hitvāna mānusaɱ,||
Puna devo bhavissāmi deva-lokasmiɱ uttamo" ti.

"Imaɱ kho ahaɱ bhante pañcamaɱ attha-vasaɱ sampassamāno eva-rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ somanassa-paṭilābhaɱ pavedemi" ti.|| ||

Te paṇītatarā devā Akaniṭṭhā yasassino,||
Antime vattamānamhi so nivāso bhavissati" ti.

[287] "Imaɱ kho ahaɱ bhante chaṭṭhaɱ attha-vasaɱ sampassamāno eva-rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ||
somanassa-paṭilābhaɱ pavedemi" ti.

"Ime kho ahaɱ bhante cha attha-vase sampassamāno eva-rūpaɱ veda-paṭilābhaɱ||
somanassa-paṭilābhaɱ pavedemi" ti.|| ||

22. "Apariyo-sita-saŋkappo vici-kicchi kathaɱ-kathi,||
Vicarī dīgham addhānaɱ anvesanto Tathāgataɱ.||
Y'āssu maññāmi samaṇe pavivitta-vihārino,||
Samabuddhā iti maññāno gacchāmi te upāsituɱ.||
Kathaɱ ārādhanā hoti kathaɱ hoti virādhanā,||
Iti puṭṭhā na sambhonti magge paṭipadāsu ca.||
Tyāssu yadā maɱ jānanti Sakko devānam āgato.||
Tyāssu mam eva pucchanti kiɱ katvā pāpuṇī idaɱ.||
Tesaɱ yathā sutaɱ dhammaɱ desayāmi jane sutaɱ,||
Ten'ass'attamanā honti diṭṭho no Vāsavo' ti ca.||
Yadā ca Buddham addakkhiɱ vicikicchā-vitāraṇaɱ,||
So'mhi vītabhayo ajja sambuddhaɱ payirupāsiya.||
Taṇhā-sallassa hantāraɱ Buddhaɱ appaṭipuggalaɱ,||
Ahaɱ vande mahāvīraɱ ādicca-bandhunaɱ.||
[288] Yaɱ karomasi Brahmuno samaɱ devehi mārisa,||
Tad ajja tuyhaɱ kassāma handa sāmaɱ karoma te.||
Tvam ev'asi sambuddho tuvaɱ Satthā anuttaro,||
Sadevakasmiɱ lokasmiɱ n'atthi te paṭipuggalo" ti.

23. Atha kho Sakko devānaɱ Indo Pañcasikhaɱ Gandhabba-puttaɱ āmantesi:|| ||

"Bah'ūpakāro kho me'si tvaɱ,||
tāta Pañcasikhaɱ, yaɱ tvaɱ Bhagavantaɱ paṭhamaɱ pasādesi.|| ||

Tayā tāta paṭhamaɱ pasāditaɱ pacchā mayaɱ taɱ Bhagavantaɱ dassanāya upasankamimha arahantaɱ Sammā-Sam-Buddhaɱ.|| ||

Pettike ṭhāne ṭhapayissāmi,||
Gandhabba-rājā bhavissasi,||
bhaddañ ca te Suriya-vaccasaɱ dammi,||
sā hi te abhipatthitā" ti.|| ||

Atha kho Sakko devānaɱ Indo pāṇinā paṭhaviɱ parāmasitvā ti-k-khattuɱ udānaɱ udānesi:|| ||

"Namo tassa Bhagavato arahato Sammā-Sam-Buddhassa!||
Namo tassa Bhagavato arahato Sammā-Sam-Buddhassa!||
Namo tassa Bhagavato arahato Sammā-Sam-Buddhassā" ti.

Imasmiñ ca pana veyyā-kara-ṇasmiɱ bhaññamāne Sakkassa devānam Indassa virajaɱ vīta-malaɱ Dhamma-cakkhuɱ udapādi:|| ||

"Yaɱ kiñci samudaya-dhammaɱ sabban taɱ nirodha-dhamman" ti,||
aññesañ ca asītiyā [289] devatā-sahassānaɱ.|| ||

Iti ha Sakkena devānam Indena ajjhiṭṭha pañhā puṭṭhā,||
te Bhagavatā vyākatā.|| ||

Tasmā imassa veyyā-karaṇassa Sakka-pañho t'eva adhivacanan ti.

Sakka-Pañha Suttaɱ Niṭṭhitaɱ Aṭṭhamaɱ.


Contact:
E-mail
Copyright Statement