Khuddaka Nikaya


[Site Map]  [Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


 

Therī-Gāthā

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.

Namo tassa bhagavato arahato Sammā-Sam-Buddhassa

 


[123]

Ekaka Nipāto

1

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ aññatarā therī apaññātā bhikkhunī gāthaɱ abhāsitthāti

[1] Sukhaɱ supāhi therike katvā coḷena pārutā,||
Upasanto hi te rāgo sukkhaḍākaɱ va kumbhiyaɱ.|| ||

 

2
Muttā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ bhagavā muttaɱ sikkhamānaɱ imāya gāthāya abhiṇhaɱ ovada

[2] Mutte muccassu yogehi cando Rāhuggaho iva,||
Vippamuttena cittena anaṇā bhuñjāhi piṇḍakaɱ.|| ||

 

3
Puṇṇā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ puṇṇā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[3] Puṇṇe pūrassu dhammehi cando paṇṇarase-r-iva,
Paripuṇṇāya paññāya tamokkhandhaɱ padālaya.|| ||

 

4
Tisisā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ tissā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[4] Tisse sikkhassu sikkhāya mā taɱ yogā upaccaguɱ,||
Sabba-yoga-visaɱyuttā cara loke anāsavā' ti.|| ||

 

5
Aññatarā Tissā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ tissā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[5] Tisse yuñjassu dhammehi khaṇo taɱ mā upaccagā,||
Khaṇātītā hi socanti nirayamhi samappitā' ti.|| ||

 

6
Dhīrā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ dhīrā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[6] [124] Dhīre nirodhaɱ phussehi saññā-vūpasamaɱ sukhaɱ,||
ārādhayāhi Nibbānaɱ yoga-k-khemaɱ anuttaraɱ.|| ||

 

7
Aññatarā Dhīrā or Vīrā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ vīrā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[7] Dhīrā dhīrehi dhammehi bhikkhunī bhāvit'indriyā,||
Dhārehi antimaɱ dehaɱ chchetvā Māraɱ savāhanaɱ.|| ||

 

8
Mittā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ mittātherī gāthaɱ abhāsitthāti

[8] Saddhāya pabbajitvāna Mitte mittaratā bhava,||
Bhāvehi kusale dhamme yoga-k-khemassa pattiyā.|| ||

 

9
Bhadrā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ bhadrā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[9] Saddhāya pabbajitvāna Bhadre bhadraratā bhava,||
Bhāvehi kusale dhamme yoga-k-khemaɱ anuttaraɱ|| ||

 

10
Upasamā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ upasamā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[10] Upasame tare oghaɱ maccudheyyaɱ suduttaraɱ,||
Dhārehi antimaɱ dehaɱ chchetvā Māraɱ savāhanaɱ.|| ||

 

11
Muttā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ muttā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[11] Sumuttā sādhu muttā'mhi tīhi khujjehi muttiyā,||
Udukkhalena musalena patinā khujjakena ca,||
Muttā'mhi jāti-maraṇā bhavanetti samūhatā.|| ||

 

12
Dhammadinnā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ dhammadinnā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[12] Chanda-jātā avasāye manasā ca phuṭā siyā,||
Kāmesu appaṭi-baddha-cittā uddhaɱ sotā ti vuccatī.|| ||

 

13
Visākhā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ visākhā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[13] Karotha Buddha-sāsanaɱ yaɱ katvā nānutappati,||
Khippaɱ pādāni dhovitvā ekam-ante nisīdathā.|| ||

 

14
Sumanā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ sumanā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[14] Dhātuyo dukkhato disvā mā jāti punar āgami,||
Bhave chandaɱ virāchchetvā upasantā carissasī.|| ||

 

15
Uttarā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ uttarā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[15] [125] Kāyena saɱvutā āsiɱ vācāya uda cetasā,||
Samūlaɱ taṇhaɱ abbuyha sītibhūta'mhi nibbutā.|| ||

 

16
Sumanā Vuḍḍha-Pabbajitā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ sumanā vuḍḍha-pabbajātā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[16] Sukhaɱ tvaɱ vuḍḍhake sehi katvā coḷena pārutā,||
Upasanto hi te rāgo sītibhūtā si nibbutā.|| ||

 

17
Dhammā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ dhammā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[17] Piṇḍapātaɱ caritvāna daṇḍam olubbha dubbalā,||
Vedhamānehi gattehi tatth'eva nipatiɱ chamā,||
Disvā ādīnavaɱ kāye atha cittaɱ vimucci meti.|| ||

 

18
Saŋghā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ saŋghā therī gāthaɱ abhāsitthāti

[18] Hitvā ghare pabba-jitvā hitvā puttaɱ pasuɱ piyaɱ,||
Hitvā rāgañ ca dosañ ca avijjañ ca virājiya,||
Samūlaɱ taṇhaɱ abbuyha upasanta'mhi nibbutā.|| ||

Ekaka-Nipāto Niṭṭhito

.

 

§

 

Duka Nipāto

 

19
Abhirūpa-Nandā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ bhagavā abharūpa-Nandaɱ sikkhamānaɱ imāha gāthāhi abhiṇhaɱ ovadatī

[19] Āturaɱ asuciɱ pūtiɱ passa Nande samussayaɱ,||
Asubhāya cittaɱ bhavehi ek'aggaɱ susamāhitaɱ.|| ||

[20] Animittañ ca bhāvehi mān-ā-nusayam ujjaha,||
Tato mānābhisamayā upasantā carissasī.|| ||

 

20
Jentā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ jentā therī gāthāyo abhāsitthāti

[21] Ye ime satta bojjhaŋgā maggā Nibbāna-pattiyā,||
Bhāvitā te mayā sabbe yathā Buddhena desitā.|| ||

[22] Diṭṭho hi me so bhagavā antimo'yaɱ samussayo,||
Vikkhīṇo jāti-saɱsāro n'atthi dāni punabbhavo.|| ||

 

21
Sumaŋgala-mātā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ Sumaŋgala-mātā therī gāthāyo abhāsitthāti

[23] [126] Sumuttike sumuttikā sādhu muttikā'mhi musalassa,||
Ahiriko me chattakaɱ vā pi ukkhalikā me deḷiddabhāvā ti.|| ||

[24] Rāgañ ca ahaɱ dosañ ca viccindantī viharāmi,||
Sā rukkha-mūlaɱ upagamma aho sukhan ti sukhato jhāyāmī.|| ||

 

22
Aḍḍhakāsī-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ aḍḍhakāsītherī gāthāyo abhāsitthāti

[25] Yāva Kāsi-jana-pado suŋko me tattako ahu,||
Taɱ katvā negamo agghaɱ agghaɱ agghe'nagghaɱ ṭhapesi maɱ.|| ||

[26] Atha nibbind'ahaɱ rūpe nibbindañ ca virajj'ahaɱ,||
Mā puna jāti-saɱsāraɱ sandhāveyyaɱ puna-p-punaɱ,||
Tisso vijjā sacchi-katā kataɱ Buddhassa sāsanaɱ.|| ||

 

23
Cittā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ cittā therī gāthāyo abhāsitthāti

[27] Kiñ cāpi kho'mhi kisikā gilānā bāḷhadubbalā,||
Daṇaḍam olubbha gacchāmi pabbataɱ abhirūhiya.|| ||

[28] Saŋghāṭiɱ nikkhipitvāna pattakaɱ ca nikujjiya,||
Sele khambhesiɱ attānaɱ tamokkhandhaɱ padāliyā.|| ||

 

24
Mettikā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ mettikā therī gāthāyo abhāsitthāti

[29] Kiñ cāpi kho'mhi dukkhitā dubbalā gatayobbanā,||
Daṇaḍam olubbha gacchāmi pabbataɱ abhirūhiya.|| ||

[30] Nikkhipitvāna saɱghāṭiɱ pattakaɱ ca nikujjiya||
Nisinnā c'amhi selamhi atha cittaɱ vimucci me,||
Tisso vijjā anuppattā kataɱ Buddhassa sāsanaɱ.|| ||

 

25
Mettā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ mettā therī gāthāyo abhāsitthāti

[31] Cātuddasī pañcadasī yā ca pakkhassa aṭṭhamī
Pārihārikapakkhañ ca aṭṭh'aŋgasu-samāgataɱ,||
[127] Uposathaɱ upāgañchiɱ deva-kāyābhinandinī.|| ||

[32] Sājja ekena bhattena muṇḍā saɱghāṭipārutā||
Devakāyaɱ na patthe'haɱ vineyya hadaye daraɱ.|| ||

 

26
Abhaya-mātā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ abhayamātā therī gāthāyo abhāsitthāti

[33] Uddhaɱ pādatalā amma adho ce kesa-matthakā,||
Paccavekkhassu'maɱ kāyaɱ asuciɱ pūtigandhikaɱ.|| ||

[34] Evaɱ vihāramānāya sabbo rāgo samūhato,||
Pariḷāho samucchinno sītibhūtā'mhi nibbutā.|| ||

 

27
Abhayā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ abhayātherī gāthāyo abhāsitthāti

[35] Abhaye bhiduro kāyo yattha sattā puthujjanā,||
Nikkhipissām'imaɱ dehaɱ sampajānā satīmatī.|| ||

[36] Bahūhi dikkha-dhammehi appamādaratāya me,||
Taṇhakkhayo anuppatto kataɱ Buddhassa sāsanaɱ ti.|| ||

 

28
Sāmā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ sāmā therī gāthāyo abhāsitthāti

[37] Catukkhattuɱ pañcakkhattuɱ vihārā upani-k-khamiɱ,||
Aladdhā cetaso santiɱ citte aVasa-vattinī.|| ||

[38] Tassā me aṭṭhamī ratti taṇhā mayhaɱ samūhatā,||
Bahūhi dukkha-dhammehi appamādaratāya me,||
Taṇhakkhayo anuppatto kataɱ Buddhassa sāsanaɱ.|| ||

Duka-Nipāto Niṭṭhito

 

§

 

Tika Nipāto

 

29
Aññatarā Sāmā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ sāmā therī gāthāyo abhāsitthāti

[39] Paṇṇa-vīsati vassāni yato pabbajitāya me
Nābhijānāmi cittassa samaɱ laddhaɱ kudācanaɱ.|| ||

[40] Aladdhā cetaso santiɱ citte aVasa-vattinī
Tato saɱvegam āpādiɱ saritvā jinasāsanaɱ.|| ||

[41] Bahūhi dukkha-dhammehi appamādaratāya me
Taṇhakkhayo anuppatto kataɱ Buddhassa sāsanaɱ
[128] Ajja me sattamī ratti yato taṇhā visositā.|| ||

 

30
Uttamā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ uttamā therī gāthāyo abhāsitthāti

[42] Catukkhattuɱ pañcakkhattuɱ vihārā upani-k-khamiɱ
Aladdhā cetaso santiɱ citte aVasa-vattinī.|| ||

[43] Sā bhikkhunīɱ upagacchiɱ yā me saddhāyikā ahu
Sā me dhammam adesesi khandhāyatanadhatuyo.|| ||

[44] Tassā dhammaɱ suṇitvāna yathā maɱ anusāsi sā
Sattāhaɱ ekapallaŋke nisīdiɱ pīti-sukha-samappitā
Aṭṭhamiyā pāde pasāresiɱ tamokkhandhaɱ padāliyā.|| ||

 

31
Aññatarā Uttamā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ aparā uttamā therī gāthāyo abhāsitthāti

[45] Ye ime satta bejjhaŋgā maggā Nibbānapattiyā
Bhāvitā te mahā sabbe yathā Buddhena desitā.|| ||

[46] Suññatassānimittassa lābhinī'haɱ yad icchitaɱ
Orasā dhītā Buddassa nibbān-ā-bhiratā sadā.|| ||

[47] Sabbe kāmā samucchinnā ye dibbā ye ca mānusā
Vikkhīṇo jāti-saɱsāro n'atthi dāni punabbhavo.|| ||

 

32
Dantikā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ antikā therī gāthāyo abhāsitthāti

[48] Divāvihārā ni-k-khamma Gijjhakūṭamhi pabbate
Nāgaɱ ogāha-m-uttiṇṇaɱ nadītīramhi addasaɱ.|| ||

[49] Puriso aŋkusam ādāya dehi pādanti yā cati
Nāgo pasārayī pādaɱ puriso nāgam āruhi.|| ||

[50] Disvā adantaɱ damitaɱ manussānaɱ vasaɱ gataɱ,||
Tato cittaɱ samādhemi khalu tāya vanaɱ gatā.|| ||

 

33
Ubbirī-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ ubbarī therī gāthāyo abhāsitthāti

[51] Amma Jīvā tī vanamhi kandasi attānaɱ adhigaccha Ubbirī||
Cūḷāsīti-sahassāni sabbā Jīva-sanāmikā
Etamh'āḷāhane daḍḍhā tāsaɱ kam anusocasi.|| ||

[52] [129] Abbuhī vata me sallaɱ duddasaɱ hadayanissitaɱ
Yaɱ me sokaparetāya dhītu sokaɱ vyapānudī.|| ||

[53] Sājja abbūḷhasallāhaɱ nicchātā parinibbutā
Buddhaɱ Dhammañ ca Saŋghañ ca upemi saraṇaɱ muniɱ.|| ||

 

34
Sukkā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ sukkā therī gāthāyo abhāsitthāti

[54] Kiɱ me katā Rājagahe manussā madhuɱ pītā va acchare
Ye Sukkaɱ na upāsanti desentiɱ Buddha-sāsanaɱ.|| ||

[55] Tañ ca appaṭivānīyaɱ asecanakam ojavaɱ
Pivanti maññe sappaññā valāhakam iv'addhagū.|| ||

[56] Sukkā sukkehi dhammehi vīta-rāgā samāhitā
Dhārehi antimaɱ dehaɱ chchetvā Māraɱ savāhanaɱ.|| ||

 

35
Selā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ selā therī gāthāyo abhāsitthāti

[57] N'atthi nissaraṇaɱ loke kiɱ vivekena kāhasi
Bhuñjāhi kāma-ratiyo māhu pacch-ā-nutāpinī.|| ||

[58] Sattisūlūpamā kāmā khandhanaɱ adhikuṭṭanā
Yaɱ tvaɱ kāma-ratiɱ brūsi aratī dāni sā mamaɱ.|| ||

[59] Sabbattha vihatā nandī tamokkhandho padālito
Evaɱ jānāhi pāpima nihato tvam asi antaka.|| ||

 

36
Somā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ somā therī gāthāyo abhāsitthāti

[60] Yaɱ taɱ isīhi pattabbaɱ ṭhānaɱ durabhisaɱbhavaɱ
Na taɱ dvaŋgulipaññāya sakkā pappotum itthiyā.|| ||

[61] Itthibhāvo no kiɱ kayirā cittamhi susamāhite
ñāṇamhi vattamānamhi sammā dhammaɱ vipassato.|| ||

[62] [130] Sabbattha vihatā nandi tamokkhandho padālito
Evaɱ jānāhi pāpima nihato tvam asi antakā.|| ||

Tika-Nipāto Niṭṭhito

 

§

 

Catukka Nipāto

 

37
Bhaddā-Kāpilānī-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ bhaddākāpilānī therī gāthāyo abhāsitthāti

[63] Putto Buddhassa dāyādo Kassapo susamāhito,||
Pubbe-nivāsaɱ yo vedī saggāpāyañ ca passati.|| ||

[64] Atho jātikkhayaɱ patto abhiññāvosito muni,||
Etāhi tīhi vijjāhi tevijjo hoti brāhmaṇo.|| ||

[65] Tath'eva Bhaddā Kāpilāni tevijjā maccuhāyinī,||
Dhāreti antimaɱ dehaɱ chchetvā Māraɱ savāhanaɱ.|| ||

[66] Disvā ādīnavaɱ loke ubho pabbajitā mayaɱ,||
Ty amhā khīṇ'āsavā dantā sītibhūtā'mha nibbutā ti.|| ||

Catukka-Nipāto Niṭṭhito

 

§

 

Pañcaka Nipāto

 

38
Aññatarā Bhikkhuni Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ aññatarā therī gāthāyo abhāsitthāti

[67] Paṇṇavīsati vassāni yato pabbajitā ahaɱ
accharāsaɱghātamattaɱ pi cittass'ūpasam'ajjhagaɱ.|| ||

[68] Aladdhā cetaso santiɱ kāmarāgen'avassutā,||
Bāhā paggayha kandantī vihāraɱ pāvisiɱ ahaɱ.|| ||

[69] Sā bhikkhunīm upāgacchiɱ yā me saddhāyikā ahu,||
Sā me dhammaɱ adesesi khandhāyatana-dhātuyo.|| ||

[70] Tassā dhammaɱ suṇitvāna ekamante upāvisiɱ,||
Pubbe-nivāsaɱ jānāmi dibba-cakkhuɱ visodhitaɱ.|| ||

[71] [131] Ceto paricca ñāṇañ ca sota-dhatu visodhitā,||
Ididhi pi me sacchi-katā patto me āsavakkhayo,||
Cha me'bhiññā sacchi-katā kataɱ Buddhassa sāsanaɱ.|| ||

 

39
Vimalā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ Vimalā-therī gāthāyo abhāsitthāti

[72] Mattā vaṇṇena rūpena sobhaggena yasena ca,||
Yobbanena c'ūpatthaddhā aññā samatimaññi'haɱ.|| ||

[73] Vibhūsetvā imaɱ kāyaɱ sucittaɱ bālalāpanaɱ,||
Aṭṭhāsiɱ vesidvāramhi luddo pāsam iv'oḍḍiya.|| ||

[74] Pilandhanaɱ vidaɱsentī guyhaɱ pakāsikaɱ bahuɱ,||
Akāsiɱ vividhaɱ māyaɱ ujjhagghantī bahuɱ janaɱ.|| ||

[75] Sājja piṇḍaɱ caritvāna muṇḍā saɱghāṭipārutā,||
Nisinnā rukkha-mūlamhi avitakkassa lābhinī.|| ||

[76] Sabbe yogā samucchinnā ye dibbā ye ca mānusā,||
Khepetvā āsave sabbe sīti-bhūtā mhi nibbutā.|| ||

 

40
Sīhā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ sīhā therī gāthāyo abhāsitthāti

[77] Ayoniso-mana-sikārā kāma-rāgena additā, 1
Ahosaɱ uddhatā pubbe citte aVasa-vattinī.|| ||

[78] Pariyuṭṭitā kilesehi sukha-saññānuvattinī,
Samaɱ cittassa nālabhiɱ rāga-citta-vasānugā.|| ||

[79] Kisā paṇaḍu vivaṇṇā ca satta-vassāni cāri'haɱ,||
Nāhaɱ divā vā rattiɱ vā sukhaɱ vindiɱ sudukkhitā.|| ||

[80] Tato rajjuɱ gahetvāna pāvisaɱ vana-m-antaraɱ,||
Varaɱ me idha ubbandhaɱ yañ ca hīnaɱ pun'ācare.|| ||

[81] Daḷha-pāsaɱ karitvāna rukkha-sākhāya bandhiya,||
[132] Pakkhipiɱ pāsaɱ gīvāyaɱ atha cittaɱ vimucci me.|| ||

 

41
Sundarī Nandā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ Sundarī-Nandā-therī gāthāyo abhāsitthāti

[82] Āturaɱ asuciɱ pūtiɱ passa Nande samussayaɱ
Asubhāya cittaɱ bhāvehi ek'aggaɱ susamāhitaɱ.|| ||

[83] Yathā idaɱ tathā etaɱ yathā etaɱ tathā idaɱ
Duggandhaɱ pūtikaɱ vāti bālānaɱ abhinanditaɱ.|| ||

[84] Evam etaɱ avekkhantī rattin-divam atanditā
Tato sakāya paññāya abhinibbhijja dakkhisaɱ.|| ||

[85] Tassā me appamattāya vicinantiyā yoniso
Yathābhūtaɱ ayaɱ kāyo diṭṭho santarabāhiro.|| ||

[86] Atha nibbind'ahaɱ kāye ajjhattañ ca virajj'ahaɱ
Appamattā visaɱyuttā upasantā mhi nibbutā.|| ||

 

42
Nanduttarā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ nanduttarā therī gāthāyo abhāsitthāti

[87] Aggiɱ candañ ca sūriyañ ca devatā ca namassi'haɱ
Nadītitthāni gantvāna udakaɱ oruhāmi'haɱ.|| ||

[88] Bahuvatasamādānā aḍḍhaɱ sīsassa olikhiɱ,||
Chamāya seyyaɱ kappemi ratti-bhattaɱ na bhuñji'haɱ|| ||

[89] Vibhūsāmaṇḍanaratā n'hāpanucchādanehi ca
Upākāsiɱ imaɱ kāyaɱ kāma-rāgena additā.|| ||

[90] Tato saddhaɱ labhitvāna pabbajiɱ anagāriyaɱ,||
Disvā kāyaɱ tathābhūtaɱ kāmarāgo samūhato.|| ||

[91] Sabbe bhavā samucchinnā icchā ca patthanā pi ca,||
Sabba-yoga-visaɱyuttā santiɱ pāpuṇiɱ cetaso.|| ||

 

43
Mittākāḷi-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ mittā kāḷi therī gāthāyo abhāsitthāti

[92] Saddhāya pabbajitvāna agārasmā anagāriyaɱ
Vicari'haɱ tena tena lābha-sakkāra ussukā.|| ||

[93] [133] Riñcitvā paramaɱ atthaɱ hīnaɱ attham asevi'haɱ
Kilesānaɱ vasaɱ gantvā sāmaññ'atthaɱ nirajji'haɱ.|| ||

[94] Tassā me ahu saɱvego nisinnāya vihārake
Ummagga-paṭipanna mhi taṇhāya vasam āgatā.|| ||

[95] Appakaɱ jīvitaɱ mayhaɱ jarā vyādhi ca maddati,||
Purāyaɱ bhijjati kāyo na me kālo pamajjituɱ.|| ||

[96] Yathābhūtaɱ apekkhantī khandhānaɱ udayabbayaɱ,||
Vimutta-cittā uṭṭhāsiɱ kataɱ Buddhassa sāsanaɱ.|| ||

 

44
Sakulā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ sakulātherī gāthāyo abhāsitthāti

[97] Agārasmiɱ vasantī'haɱ dhammaɱ sutvāna bhikkhuno,||
Addasaɱ virajaɱ dhammaɱ Nibbānaɱ padam accutaɱ.|| ||

[98] Sāhaɱ putta-dhītarañ ca dhana-dhaññañ ca chaḍḍiya
Kese chedāpayitvāna pabbajiɱ anagāriyaɱ.|| ||

[99] Sikkhamānā ahaɱ santīɱ bhāventī maggam añjasaɱ,||
Pahāsiɱ rāga-dosañ ca tadekaṭṭhe ca āsave.|| ||

[100] Bhikkhunī upasampajja pubba jātim anussariɱ
Dibba-cakkhuɱ visodhitaɱ vimalaɱ sādhu bhāvitaɱ.|| ||

[101] sankhāre parato disvā hetujāte palokine
Pahāsiɱ āsave sabbe sīti-bhūtā mhi nibbutā.|| ||


 

45
Soṇa-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ soṇā therī gāthāyo abhāsitthāti

[102] Dasa putte vijāyitvā asmiɱ rūpa-samussaye
Tato'haɱ dubbalā jiṇṇā bhikkhunīɱ upasaŋkamiɱ.|| ||

[103] Sā me dhammam adesesi khandhayatanadhātuyo
Tassā dhammaɱ suṇitvāna kese chetvāna pabbajiɱ.|| ||

[104] Tassā me sikkhamānāya dibba-cakkhu visodhitaɱ,||
Pubbe-nivāsaɱ jānāmi yattha me vusitaɱ pure.|| ||

[105] [134] Animittañ ca bhāvemi ekaggā susamāhitā,||
Anantarā-vimokkhāsiɱ anupādāya nibbutā.|| ||

[106] Pañca kkhandhā pariññātā tiṭṭhanti chinna-mūlakā,||
ṭhītivatthuj'aneja mhi n'atthi dāni punabbhavo.|| ||

 

46
Bhaddā (Purāṇṇa-Nigaṇṭhī) Kuṇḍalakesā Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ bhaddā kuṇḍalakesā therī gāthāyo abhāsitthāti

[107] Lūnakesī paŋkadharī ekasāṭī pure cariɱ,||
Avajje vajjamatinī vajje cāvajjadassinī.|| ||

[108] Divāvihārā ni-k-khamma Gijjhakūṭamhi pabbate
Addasaɱ virajaɱ Buddhaɱ bhikku-Saŋgha-purakkhataɱ.|| ||

[109] Nihacca jāṇuɱ vanditvā sammukhā pañjaliɱ ahaɱ,||
Ehi Bhadde ti avaca sā me ās'ūpasampadā.|| ||

[110] Ciṇṇā Aŋgā ca Magadhā Vajjī Kāsī ca Kosalā,||
Anaṇā paṇṇāsavassāni raṭṭhapiṇḍaɱ abhuñji'haɱ.|| ||

[111] Puññaɱ ca pasaviɱ bahuɱ sappañño vat'āyaɱ upāsako,||
Yo Bhaddāya cīvaraɱ adāsi muttāya sabbagandhehi.|| ||

 

47
Paṭācārā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ pamācārā theri gāthāyo abhāsitthāti

[112] Naŋgalehi kasaɱ khettaɱ bījāni pavapaɱ chamā,||
Puttadārāni posentā dhanaɱ vindanti mānavā.|| ||

[113] Kim ahaɱ sīla-sampannā satthu sāsanakārikā,||
Nibbānaɱ nādhigacchāmi akusitā anuddhati.|| ||

[114] Pade pakkhālayitvāna udake su karom'ahaɱ,||
Padodakañ ca disvāna thalato ninnam āgataɱ.|| ||

[115] Tato cittaɱ samādhemi assaɱ bhadraɱ va jāniyaɱ,||
[135] Tato dīpaɱ gahetvāna vihāraɱ pāvisiɱ ahaɱ.|| ||

[116] Seyyaɱ olokayitvāna mañcakamhi upāvisiɱ,||
Tato sūciɱ gahetvāna vaṭṭiɱ okassayām'ahaɱ
Padipasseva Nibbānaɱ vimokkho ahu cetaso.|| ||

 

48
Tiɱsa-mattā-Therī Bhikkhūnī-Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ tiɱsamattā therī bhikkhunīyo gāthāyo abhāsitthāti

[117] Mūsalāni gahetvāna dhaññaɱ koṭṭenti mānavā
Puttadārāni posentā dhanaɱ vindanti mānavā:|| ||

[118] Karotha Buddha-sāsānaɱ yaɱ katvā nānutappati,||
Khippaɱ pādāni dhovitvā ekamante nisīdatha,||
Ceto-samatham anuyuttā karotha Buddha-sāsanaɱ.|| ||

[119] Tassā tā vacanaɱ sutvā Paṭācārāya sāsanaɱ,||
Pāde pakkhālayitvāna ekam-antaɱ upāvisuɱ,||
Ceto-samatham anuyuttā akaɱsu Buddha-sāsanaɱ.|| ||

[120] Rattiyā purime yāme pubba-jātiɱ anussaruɱ,||
Rattiyā majjhime yāme dibba-cakkhuɱ visodhayuɱ,||
Rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaɱ padālayuɱ.|| ||

[121] Uṭṭhāya pāde vandiɱsu katā te anusāsanī,||
Indaɱ va devā tidasā saŋgāme aparājitaɱ,||
Purakkhitvā vihisssāma tevijja'mha anāsavā.|| ||

 

49
Canda-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ candā therī gāthāyo abhāsitthāti

[122] Duggatāhaɱ pure āsiɱ vidhavā ca aputtikā,||
Vinā mittehi ñātīhi bhatta-coḷassa nādhigaɱ.|| ||

[123] Pattaɱ daṇḍañ ca gaṇhitvā bhikkhamānā kulā kulaɱ,||
Sītuṇhena ca ḍayhantī satta-vassāni cāri'haɱ.|| ||

[124] Bhikkuniɱ puna disvāna annapānassa lābhiniɱ,||
Upasaɱkammā avocaɱ pabbajiɱ anagāriyaɱ.|| ||

[125] [136] Sā ca maɱ anukampāya pabbajesi Paṭicarā,||
Tato maɱ ovaditvāna paramatthe niyojayī.|| ||

[126] Tassāhaɱ vacanaɱ sutvā akāsiɱ anusāsaniɱ,||
Amogho ayyāya ovādo tevijja'mhi anāsavā.|| ||

Pañcaka-Nipāto Niṭṭhito

Chakka Nipāto

 

50
Pañca-sata-Paṭācārā Therīnaɱ Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ pañcasatamattā therī bhikkhunīyo gāthāyo abhāsitthāti

[127] Yassa maggaɱ na jānāsi āgatassa gatassa vā
Taɱ kuto āgataɱ puttaɱ mama putto ti rodasi.|| ||

[128] Maggañ ca kho'ssa jānāsi āgatassa gatassa vā
Na naɱ samanu-socesi evaɱ dhammā hi pāṇīno.|| ||

[129] Ayā-cito tato'gacchi ananuññāto ito gato
Kuto pi nūna āgantvā vasitvā katipāhakaɱ
Ito pi aññena-gato tato aññena gacchati.|| ||

[130] Peto manussarūpena saɱsaranto gamissati,||
Yathāgato tathā gato kā tattha paridevanā.|| ||

[131] Abbuhī vata me sallaɱ duddasaɱ hadayanissitaɱ
Yā me sokaparetāya puttasokaɱ vyapānudi.|| ||

[132] Sājja abbūḷhasallāhaɱ nicchātā parinibbutā
Buddhaɱ Dhammañ ca Saŋghañ ca upemi saraṇaɱ muniɱ.|| ||

 

51
Vāseṭṭhi-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ vāseṭṭhi therī gāthāyo ahāsiti

[133] Puttasoken'ahaɱ aṭṭā khitta-cittā visaññinī,||
Naggā pakiṇṇakesi ca tena tena vicāri'haɱ.|| ||

[134] Vīthi-saŋkāra-kūṭesu susāne rathiyāsu ca
Acariɱ tīṇi vassāni khuppipāsā-samappitā.|| ||

[135] [137]Ath'addasāsi Sugataɱ nagaraɱ Mithilaɱ gataɱ,||
Adantānaɱ dametāraɱ sambuddham akutobhayaɱ.|| ||

[136] Saɱ-cittaɱ paṭiladdhāna vanditvāna upāvisiɱ
So me dhammam adesesi anukampāya Gotamo.|| ||

[137] Tassa dhammaɱ suṇitvāna pabbajiɱ anagāriyaɱ
Yuñjantī satthu vacane sacchākāsiɱ padaɱ sivaɱ.|| ||

[138] Sabbe sokā samucchinnā pahīnā etadantīkā
Pariññātā hi me vatthu yato sokāna-sambhavo.|| ||

 

52
Khemā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ Khemā theri gāthāyo abhāsīti

[139] Daharā tuvaɱ rūpavatī aham pi daharo yuvā,||
Pañcaŋgikena turiyena ehi Kheme ramāmase.|| ||

[140] Iminā pūtikāyena āturena pabhaŋgunā
Ammiyāmi harāyāmi kāma-taṇhā samūhatā.|| ||

[141] Sattisūḷūpamā-kāmā khandhānaɱ adhikuṭṭanā
Yaɱ tvaɱ kāmaratiɱ brūsi arati dāni sā mamaɱ.|| ||

[142] Sabbaṭtha vihatā nandi tamokkhandho padālito
Evaɱ jānāhi pāpima nihato tvam'asi antaka.|| ||

[143] Nakkhattāni namassantā aggiɱ paricaraɱ vane
Yathābhuccaɱ ajānantā bālā suddhiɱ amaññatha.|| ||

[144] Ahañ ca kho namassantī sambuddhaɱ purusuttamaɱ
Parimuttā sabba-dukkhehi satthu-sāsanakārikā.|| ||

 

53
Sujātā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ sujātā theri gāthāyo abhāsīti

[145] Alaɱ-katā suvasanā mālinī candanukkhitā
Sabbābharaṇasañchannā dāsīgaṇapurakkhatā.|| ||

[146] Annaɱ pānañ ca ādāya khajjaɱ bhojjaɱ anappakaɱ
Gehato ni-k-khamitvāna uyyānam abhihārayiɱ.|| ||

[147] [138] Tattha ramitvā kīḷitvā āga-c-chanti sakaɱ gharaɱ
Vihāraɱ dakkhiɱ pavisiɱ Sākete Añjanaɱ vanaɱ.|| ||

[148] Disvāna loka-pajjotaɱ vanditvāna upāvisiɱ||
So me dhammam-adesesi anukampāya cakkhumā.|| ||

[149] Sutvā ca kho mahesissa saccaɱ sampaṭivijjh'ahaɱ
Tatth'eva virajaɱ dhammaɱ phussayiɱ amataɱ padaɱ.|| ||

[150] Tato viññāta-Sad'Dhammā pabbajiɱ anagāriyaɱ
Tisso vijjā anuppattā amoghaɱ Buddha-sāsanaɱ.|| ||

 

54
Anopamā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ anopamā theri gāthāyo abhāsīti

[151] Ucce kule ahaɱ jātā bahuvitte mah-addhane
Vaṇṇarūpena sampannā dhītā Majjhassa atrajā.|| ||

[152] Patthitā rāja-puttehi seṭṭhi-puttehi gijjhitā
Pitu me pesayī dūtaɱ detha mayhaɱ Anopamaɱ.|| ||

[153] Yattakaɱ tulitā esā tuyhaɱ dhītā Anopamā||
Tato aṭṭhaguṇaɱ dassaɱ hiraññaɱ ratanāni ca.|| ||

[154] Sāhaɱ disvāna sambuddhaɱ lokajeṭṭhaɱ anuttaraɱ
Tassa pādāni vanditvā ekam-antaɱ upāvisiɱ.|| ||

[155] So me dhammam-adesesi anukampāya Gotamo
Nisinnā āsane tasmiɱ phussayiɱ tatiyaɱ phalaɱ.|| ||

[156] Tato kesāni chetvāna pabbajiɱ anagāriyaɱ
Sājja me sattami ratti yato taṇhā visositā.|| ||

 

55
Mahā-Pajāpatī-Gotamī-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ Mahā-Pajāpatigotami therī gāthāyo abhāsīti

[157] Buddha vīra namo ty atthu sabba-sattānam uttama
Yo maɱ dukkhā pamocesi aññañ ca bahukaɱ janaɱ|| ||

[158] Sabba-dukkaɱ pariññātaɱ hetu-taṇhā visositā
Ariy'aṭṭhaŋgiko maggo nirodhe pūsito mayā|| ||

[159] [139] Mātā putto pitā bhātā ayyakā ca pure ahuɱ
Yathābhuccaɱ ajānantī saɱsarī'haɱ anibbisaɱ.|| ||

[160] Diṭṭho hi me so bhagavā antime'yaɱ samussayo
Vikkhiṇo jāti-saɱsāro n'atthi dāni punabbhavo.|| ||

[161] Āraddha-viriye pahit'atte niccaɱ daḷha-parakkame
Samagge sāvake passe esā Buddhāna vandanā.|| ||

[162] Bahunnaɱ vata atthāya Māyā janayi Gotamaɱ
Vyādhi-maraṇa-tunnānaɱ dukkha-k-khandhaɱ vyapānudi.|| ||

 

56
Guttā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ guttā therī gāthāyo abhasiti.

[163] Gutte yadatthaɱ pabbajjā hitvā puttaɱ pasuɱ samussayaɱ
Tam eva anubrūhehi mā cittassa vasaɱ gamī.|| ||

[164] Cittena vañcitā sattā Mārassa visaye ratā
Aneka-jāti-saɱsāraɱ sandhāvanti aviddasū.|| ||

[165] Kāma-c-chandañ ca vyāpādaɱ sakkāya-diṭṭhim eva ca
Sīl'abbata-parāmāsaɱ vicikicchañca pañcamaɱ.|| ||

[166] Saŋyojanani etāni pajahitvāna bhikkhuni,||
Orambhāgamanīyāni na-y-idaɱ punar ehisi.|| ||

[167] Rāgaɱ mānaɱ avijjañ ca uddhaccañ ca viVajjīya,||
Saŋyojanani chetvāna dukkhass'antaɱ karissasi.|| ||

[168] Khepetvā jāti-saɱsāraɱ pariññāya punabbhavaɱ
Diṭṭhe'va dhamme nicchātā upasantā carissasi.|| ||

 

57
Vijayā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ vijayā theri gāthāyo abhasīti

[169] Catukkhattuɱ pañcakkhattuɱ vihārā upani-k-khamiɱ
Aladdhā cetaso santiɱ citte aVasa-vattinī.|| ||

[170] Bhikkhunīɱ upasaŋkamma sakkaccaɱ paripucch'ahaɱ,||
Sā me dhammam adesesi dhātu āyatanāni ca.|| ||

[171] [140] Cattāri ariya-saccānī indriyāni balāni ca
Bojjhaŋg'aṭṭh'aŋgikaɱ maggaɱ uttamatthassa pattiyā.|| ||

[172] Tassāhaɱ vacanaɱ sutva karontī anusāsanīɱ,||
Rattiyā purime yāme pubba-jātim anussariɱ.|| ||

[173] Rattiyā majjhime yāme dibba-cakkhuɱ visodhayiɱ,||
Rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaɱ padālayiɱ.|| ||

[174] Pīti-sukhena ca kāyaɱ pharitvā vihariɱ tadā,||
Sattamiyā pāde pasāremi tamokkhandhaɱ padāliyā.|| ||

Chakka-Nipāto Niṭṭhito

 

§

 

Sattaka Nipāto

 

58
Uttarā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ uttarā therī gāthāyo abhāsīti

[175] Musalāni gahetvāna dhaññaɱ koṭṭenti mānavā,||
Puttadārāni posentā dhanaɱ vindanti mānavā.|| ||

[176] Ghaṭetha Buddha-sāsane yaɱ katva nānutappati,||
Khippaɱ pādāni dhovitva ekam-antaɱ nisīdatha.|| ||

[177] Cittaɱ upaṭṭha-petvāna ek'aggaɱ susamāhitaɱ,||
Paccavekkhatha sankhāre parato no ca attato.|| ||

[178] Tassāhaɱ vacānaɱ sutvā Paṭācārānusāsaniɱ,||
pāde pakkhālayitvāna ekam-ante upāvisiɱ.|| ||

[179] Rattiyā purime yāme pubba-jātim anussariɱ||
Rattiyā majjhime yāme dibba-cakkhuɱ visodhayiɱ.|| ||

[180] Rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaɱ padālayiɱ,||
Tevijjā atha vuṭṭhāmi katā te anusāsanī|| ||

[181] Sakkaɱ va devā tidasā saɱgāme aparājitaɱ,||
Purakkhitvā vihissāmi tevijja'mhi anāsavā.|| ||

 

59
Cālā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ cālā therī gāthāyo abhāsiti

[182] [141] Satiɱ upaṭṭha-petvāna bhikkhunī bhāvit'indriyā,||
Paṭivijjhiɱ padaɱ santaɱ sankhārūpasamaɱ sukhaɱ,|| ||

[183] Kin nū uddissa muṇḍā samaṇī viya dissasi,||
Na ca rocesi pāsaṇḍe kim idaɱ carasi momuhā.|| ||

[184] Ito bahiddhā pāsaṇḍā diṭṭhiyo upanissitā,||
Na te dhammaɱ vijananti na te dhammassa kovidā.|| ||

[185] Atthi Sakyakule jāto Buddho appaṭipuggalo,||
So me dhammam adesesi diṭṭhinaɱ samati-k-kamaɱ.|| ||

[186] Dukkhaɱ dukkha-samuppādaɱ dukkhassa ca ati-k-kamaɱ,||
Ariy'aṭṭhaŋgikaɱ maggaɱ dukkhūpasama-gāminaɱ.|| ||

[187] Tassāhaɱ vacanaɱ sutvā vihariɱ sāsane ratā,||
Tisso vijjā anuppattā kataɱ Buddhassa sāsanaɱ|| ||

[188] Sabbattha vihatā nandi tamokkhandho padālito||
Evaɱ jānāhi pāpima nihato tvam asi antakā.|| ||

 

60
Upacālā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ upacālātheri gāthāyo abhāsīti

[189] Satimatī cakkhu-mati bhikkhunī bhāvit'indriyā,||
Paṭivijjhiɱ padaɱ santaɱ akāpurisasevitaɱ.|| ||

[190] Kiɱ nu jātiɱ na rocesi jāto kāmāni bhuñjati,||
Bhuñjāhi kāma-ratiyo māhu pacch-ā-nutāpinī.|| ||

[191] Jātassa maraṇaɱ hoti hattha-pādāna chedanaɱ||
Vadha-bandha-pariklesaɱ jāto dukkhaɱ nigacchati.|| ||

[192] Attha Sakyakule jāto sambuddho aparājito,||
So me dhammam adesesi jātiyā samati-k-kamaɱ.|| ||

[193] Dukkhaɱ dukkha-samuppādaɱ dukkhassa ca ati-k-kamaɱ,||
Ariy'aṭṭh'aŋgikaɱ maggaɱ dukkhūpasamagāminaɱ.|| ||

[194] Tassāhaɱ vacanaɱ sutvā vihāraɱ sāsane ratā||
Tisso vijjā anuppattā kataɱ Buddhassa sāsanaɱ.|| ||

[195] [142] Sabbattha vihatā nandi tamokkhandho padālito,||
Evaɱ jānāhi pāpima nihato tvam asi antakāti.|| ||

Sattaka-Nipāto Niṭṭhito

 

§

 

Aṭṭhaka Nipāto

 

61
Sīs-Ūpacālā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ sīsūpacālā theri gāthāyo abhāsīti

[196] Bhikkhunī sīla-sampannā indriyesu susaɱvutā,||
Adhigacche padaɱ santaɱ asecanakam ojavaɱ.|| ||

[197] Tāvatiɱsā ca Yāmā ca Tusitā cāpi devatā||
Nimmāṇaratino devā ye devā Vasa-vattino,||
Tattha cittaɱ paṇidhehi yattha te vusitaɱ pure.|| ||

[198] Tāvatiɱsā ca Yāmā ca Tusitā cāpi devatā,||
Nimmāṇaratino devā ye devā Vasa-vattino.|| ||

[199] Kālaɱ kālaɱ bhavā bhavaɱ Sakkāyasmiɱ purakkhatā,||
avītivattā Sakkāyaɱ jāti-maraṇa-sārino.|| ||

[200] Sabbo ādipito loko sabbo loko padipito,||
Sabbo pajjalito loko sabbo loko pakampito.|| ||

[201] Akampitaɱ atuliyaɱ aputhujjanasevitaɱ,||
Buddho dhammaɱ me desesi tattha me nirato mano.|| ||

[202] Tassa'haɱ vacanaɱ sutvā vihiɱ sāsane ratā,||
Tisso vijjā anuppattā kataɱ Buddhassa sāsanaɱ.|| ||

[203] Sabbattha vihatā nandi tamokkhandho padālito,||
Evaɱ jānāhi pāpima nihato tvam asi antakā.|| ||

Aṭṭhaka-Nipāto Niṭṭhito

 

§

 

Navaka Nipatā

 

62
Vaḍḍha-mātā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ vaḍḍhamātā therī gāthāyo abhāsiti

[204] Mā su te Vaḍḍha lokamhi vanatho ahu kudācanaɱ,||
Mā puttaka puna-p-punaɱ ahu dukkhassa bhāgimā,|| ||

[205] [143] Sukhaɱ hi Vaḍḍha munayo anejā chinnasaɱsayā,||
Sīti-bhūtā damappattā vihāranti anāsavā.|| ||

[206] Teh'ānuciṇṇaɱ isibhi maggaɱ dassanapattiyā||
Dukkhass'antakiriyāya tvaɱ Vaḍḍha anubrūhaya.|| ||

[207] Visāradā va bhaṇasi etam atthaɱ janetti me,||
Maññāmi nūna māmike vanatho te na vijjati.|| ||

[208] Ye keci Vaḍḍha sankhārā hīnā-ukkaṭṭha-majjhimā'
Aṇū pi aṇumatto pi vanatho me na vijjati.|| ||

[209] Sabbe me āsavā khīṇā appamattasasa jhāyato,||
Tisso vijjā anuppattā kataɱ Buddhassa sāsanaɱ.|| ||

[210] Uḷāraɱ vata me mātā patodaɱ samavassari||
Paramattha-saɱhitā gāthā yathā pi anukampikā.|| ||

[211] Tassāhaɱ vacanaɱ sutvā anusiṭṭhiɱ janettiyā,||
Dhamma-saɱvegam āpādiɱ yoga-k-khemassa pattiyā.|| ||

[212] So'haɱ padhāna-pahit'atto rattin-divam atandito,||
Mātarā codito santo aphusiɱ santimuttamaɱ.|| ||

Navaka-Nipato Niṭṭhito

 

§

 

Eka-Dasa Nipāto

 

63
Kisā-Gotamī-Therī Gāthā

[pts][than][heck]

Itthaɱ sudaɱ kisa Gotamī therī gāthāyo abhāsīti

[213] Kalyāṇa-mittatā muninā lokaɱ ādissa vaṇṇitā,||
Kalyāṇa-mitte bhajamāno api bālo paṇḍito assa.|| ||

[214] Bhajitabbā sappurisā paññā tathā pavaḍḍhati bhajantānaɱ,||
Bhajamāno sappurise sabbehi pi dukkhehi mucceyya.|| ||

[215] Dukkhañ ca vijāneyya dukkhassa ca samudayaɱ||
Nirodhañ ca Aṭṭhaŋgikaɱ Maggaɱ Cattāri Ariya-saccāni.|| ||

[216] [144] Dukkho itthi-bhāvo akkhāto purisa-damma-sārathinā,||
Sapattikam pi dukkhaɱ appekaccā sakiɱ vijātāyo.|| ||

[217] Gale apakantanti sukhumāliniyo visāni khādanti,||
Janamārakamajjhagatā ubho pi vyasanāni anubhonti.|| ||

[218] Upavijaññā gacchanti addasāhaɱ patiɱ mataɱ panthe
Vijāyitvāna appattāhaɱ sakaɱ gehaɱ.|| ||

[219] Dve puttā kālaŋkatā patī ca panthe mato kapaṇikāya,||
Mātā pitā ca bhātā ḍayhanti ca eka-cita-kāyaɱ.|| ||

[220] Khīṇakuline kapaṇe anubhūtaɱ te dukkhaɱ aparimāṇaɱ
Assu ca te pavattaɱ bahūni jāti-sahassāni,|| ||

[221] Passiɱ taɱ susānamajjhe atho pi khāditāni puttamaɱsāni
Hatakulikā sabbagarahitā mata-patikā amataɱ adhigacchiɱ.|| ||

[222] Bhāvito me maggo ariyo aṭṭhaŋgiko amata-gāmi||
Nibbānaɱ sacchikataɱ dhammādāsaɱ apekkhi'haɱ.|| ||

[223] Aham amhi kantasallā ohita-bhārā kataɱ hi karaṇiyaɱ,||
Kisāgotami therī su-vimutta-cittā imaɱ bhaṇi ti.|| ||

Ekā-dasa-Nipāto Niṭṭhito

 

§

 

Dvā-Dasa Nipāto

 

64
Uppalavaṇṇā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ uppalavaṇṇā therī gāthāyo abhāsīti

[224] Ubho mātā ca dhītā ca mayaɱ āsuɱ sapattiyo||
Tassā me ahu saɱvego abbhuto lomahaɱsano.|| ||

[225] Dhi-r-atthu kāmā asucī duggandhā bahu-kaṇṭakā,||
Yattha mātā ca dhītā ca sabhariyā mayaɱ ahuɱ.|| ||

[226] [145] Kāmesv'ādīnavaɱ disvā nekkhammaɱ daḷha-khemato,||
Sā pabbajiɱ Rājagahe agārasmā anagāriyaɱ.|| ||

[227] Pubbe-nivāsaɱ jānāmi dibba-cakkhuɱ visodhitaɱ,||
Ceto-paricca ñāṇañ ca sota-dhātu visodhitā.|| ||

[228] Iddhī pi me sacchi-katā patto me āsavakkheyo,||
Cha me abhiññā sacchi-katā kataɱ Buddhassa sāsanaɱ.|| ||

[229] Iddhiyā abhinimmitvā caturassaɱ rathaɱ ahaɱ,||
Buddhassa pāde vanditvā lokanāthassa sirīmato.|| ||

[230] Supupphitaggaɱ upagamma pādapaɱ
Ekā tuvaɱ tiṭṭhasi rukkha-mūle,||
Na cāpi te dutiyo atthi koci
Na tvaɱ bāle bhāyasi dhuttakānaɱ.|| ||

[231] Sataɱ sahassāna pi dhuttakānaɱ
Samāgatā edisakā bhaveyyuɱ
Lomaɱ na iñje na pi sampavedhe
Kiɱ me tuvaɱ Māra karissas'eko.|| ||

[232] Esā antara-dhāyāmi kucchiɱ vā pavisāmi te
Bhamukantare tiṭṭhāmi tiṭṭhantiɱ maɱ na dakkhasi.|| ||

[233] Citta'mhi vasī-bhūtāhaɱ iddhi-pādā subhāvitā,||
Cha me abhiññā sacchi-katā kataɱ Buddhassa sāsanaɱ.|| ||

[234] Sattisūlūpamā kāmā khandhānaɱ adhikuṭṭanā,||
Yaɱ tvaɱ kāmaratiɱ brūsi aratī dāni sā mama.|| ||

[235] Sabbattha vihatā nandi tamokkhandho padālito,||
Evaɱ jānāhi pāpima nihato tvam asi antakā ti.|| ||

Dvā-dasa-Nipāto Niṭṭhito

 

§

 

Soḷasa Nipāto

 

65
Puṇṇikā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ puṇṇā therī gāthāyo abhāsīti

[236] Udaka-āhari ahaɱ sīte sadā udakam otariɱ,||
Ayyānaɱ daṇḍa-bhayabhītā vācā-dosa-bhayadditā.|| ||

[237] Kassa brāhmaṇa tvaɱ bhīto sadā udakam otari,||
Vedhamānehi gattehi sītaɱ vedayase bhūsaɱ.|| ||

[238] Jānantī ca tuvaɱ bhoti Puṇṇike paripucchasi,||
Karontaɱ kusalaɱ kammaɱ rudhantaɱ kamma pāpakaɱ.|| ||

[239] Yo ca vuḍḍho daharo vā pāpa-kammaɱ pakubbati,||
Udakābhisecanā so pi pāpa-kammā pamuccati.|| ||

[240] Ko nu te idam akkhāsi ajānantassa ajānato,||
Udakābhisecanā nāma pāpa-kammā pamuccati.|| ||

[241] Saggaɱ nūna gamissanti sabbe maṇḍukakacchapā,||
Nāgā ca suɱsumārā ca ye c'aññe udake-carā.|| ||

[242] Orabbhikā sūkarikā macchakā miga-bandhakā,||
Corā ca vajjhaghātā ca ye c'aññe pāpa-kammino,||
Udakābhisecanā te pi pāpa-kammā pamuccare.|| ||

[243] Sace imā nadiyo te pāpaɱ pubbe-kataɱ vaheyyuɱ,||
Puññaɱ p'imā vaheyyuɱ tena tvaɱ paribāhiro assa.|| ||

[244] Yassa brāhmaṇa tvaɱ bhīto sadā udakam otari,||
Tam eva brahme mā kāsi mā te sītaɱ chaviɱ hane.|| ||

[245] Kummaggaɱ paṭipannaɱ maɱ ariya-maggaɱ samānayi,||
Udakābhisecanaɱ bhoti imaɱ sāṭaɱ dadāmi te.|| ||

[246] Tuyh'eva sāṭako hotu nāhaɱ icchāmi sāṭakaɱ,||
Sace bhāyasi dukkhassa sace te dukkham appiyaɱ.|| ||

[247] [147] Mā kāsi pāpakaɱ kammaɱ āvī vā yadi vā raho,||
Sace ca pāpakaɱ kammaɱ karissasi karosi vā.|| ||

[248] Na te dukkhā pamutty atthi upeccāpi palāyato,||
Sace bhāsasi dukkhassa sace te dukkham appiyaɱ.|| ||

[249] Upehi Buddhaɱ saraṇaɱ Dhammaɱ Saŋghañ ca tādinaɱ,||
Samādiyāhi sīlāni taɱ te atthāya hehiti.|| ||

[250] Upemi Buddhaɱ saraṇaɱ Dhammaɱ Saŋghañca tādinaɱ,||
Samādiyāmi sīlāni tam me atthāya hehiti.|| ||

[251] Brahma-bandhu pure āsiɱ ajj'amhi saccaɱ brāhmaṇo,||
Tevijjo veda-sampanno sotthiyo c'amhi n'hātako.|| ||

Soḷasa-Nipāto Niṭṭhito

 

§

 

Vīsati Nipāto

 

66
Ambapālī-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ ambapālī therī gāthāyo abhāsīti

[252] Kāḷakā bhamara-vaṇṇasādisā vellitaggā mama muddhajā ahuɱ,||
Te jarāya sāṇavākasādisā sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[253] Vāsito va surabhīkaraṇḍako pupphapūraɱ mama uttamaŋgabhu,||
Taɱ jarāya sasalomagandhikaɱ sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[254] Kānanaɱ va sahitaɱ suropitaɱ Kocchasūcivicitaggasobhitaɱ,||
Taɱ jarāya viralaɱ tahiɱ tahiɱ sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[255] Saṇhakhandhana-suvaṇṇa-maṇḍitaɱ sobhate su veṇīhi alaŋkataɱ,||
[148] Taɱ jarāya khalati siraɱ kataɱ sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[256] Citta-kāra-sukatā va lekhitā sobhate su bhamukā pure mama,||
Tā jarāya valīhi palambitā sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[257] Bhassarā surucirā yathā maṇi nettā'hesuɱ abhinīla-m-ayatā,||
Te jarāy'abhihatā na sobhatā sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[258] Saṇhatuŋgasadisī ca nāsikā sobhate su abhiyobbanaɱ pati
Sā jarāya uppakūlitā viya sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[259] Kaŋkaṇaɱ va sukataɱ suniṭṭhitaɱ sobhate su mama kaṇṇapāḷiyo
Tā jarāya valīhi palambitā sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[260] Pattalimakula-vaṇṇasādisā sobhate su dantā pure mama
Te jarāya khaṇḍā yava pītakā sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[261] Kānanasmiɱ vana-saṇḍacāriṇī kokilā va madhuraɱ nikūjitaɱ
Taɱ jarāya khalitaɱ tahiɱ tahiɱ sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[262] Saṇhakampurī va suppamajjitā sobhate su gīvā pure mama
Sā jarāyaya bhaggā vināsitā sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[263] [149] Vaṭṭapalighasadisopamā ubho sobhate su bāhā pure mama
Tā jarāya yathā pāṭali dubbalikā sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[264] Saṇha-muddika-suvaṇṇa-maṇḍitā sobhate su hatthā pure mama
Te jarāya yatha mūla-mūlikā sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[265] Pīnavaṭṭa pahituggatā ubho sobhate su thanakā pure mama
Te rindī va lambanti'nodakā sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[266] Kañcanassa phalanaɱ va sumaṭṭaɱ sobhate su kāyo pure mama
So valīhi sukhumāhi otato sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[267] Nāga-bhogasa-disopamā ubho sobhate su ūru pure mama
Te jarāya yatha veḷunāḷiyo sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[268] Saṇhanūpura-suvaṇṇa-maṇḍitā sobhate su jaŋghā pure mama
Tā jarāya tiladaṇḍakā-r-iva sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[269] Tūlapuṇṇasa-disopamā ubho sobhate su pādā pure mama
Te jarāya phuṭikā valīmatā sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

[270] Ediso ahu ayaɱ samussayo jajjaro bahu-dukhānam ālayo
[150] So'palepapatito jarāghāro sacca-vādi-vacanaɱ anaññathā.|| ||

 

67
Rohiṇī-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ rohiṇī therī gāthāyo abhāsīti

[271] Samaṇā ti bhoti maɱ vipassi samaṇā ti paṭibujjhasi
Samaṇānam eva kittesi samaṇī nūna bhavissasi.|| ||

[272] Vipulaɱ annañ ca pānañ ca samaṇānaɱ pavecchasi
Rohiṇī'dāni pucchāmi kena te samaṇā piyā?|| ||

[273] Akamma-kāmā alasā paradattopajīvino
āsaɱsukā sādukāmā kena te samaṇā piyā?|| ||

[274] Cirassaɱ vata man tāta samaṇānaɱ paripucchasi
Tesaɱ te kittayissāmi paññā-sīla-parakkamaɱ.|| ||

[275] Kamma-kāmā analasā kamma-seṭṭhassa kārakā
Rāgaɱ dosaɱ pajahanti tena me samaṇā piyā.|| ||

[276] Tīṇi pāpassa mūlāni dhunanti suci kārino
Sabba-pāpaɱ pahīn'esaɱ tena me samaṇā piyā.|| ||

[277] Kāya-kamma suci nesaɱ vacī-kammaɱ ca tādisaɱ
Mano-kamma suci nesaɱ tena me samaṇā piyā.|| ||

[278] Vimalā saŋkhamuttā'va suddhā santarabāhirā
Puṇṇā sukkāna dhammānaɱ tena me samaṇā piyā.|| ||

[279] Bahu-s-sutā dhammaddharā ariyā dhamma-jīvino
Atthaɱ Dhammañ ca desenti tena me samaṇā piyā.|| ||

[280] Bahu-s-sutā dhammaddharā ariyā dhamma-jīvino
Ekagga-cittā satimanto tena me samaṇā piyā.|| ||

[281] Dūraŋgamā satimanto mantabhāṇī anuddhatā
Dukkhass'antaɱ pajānanti tena me samaṇā piyā.|| ||

[282] Yamhā gāmā pakkamanti ne vilokenti niñcanaɱ
Anapekkhā va gacchanti tena me samaṇā piyā.|| ||

[283] [151] Na te saɱ koṭṭhe osenti na kumbhiɱ na khalopiyaɱ
Pariniṭṭhitam esānā tena me samaṇā piyā.|| ||

[284] Na te hiraññaɱ gaṇhanti na suvaṇṇaɱ na rūpiyaɱ
Paccuppannena yāpenti tena me samaṇā piyā.|| ||

[285] Nānākulā pabbajitā nānājana-padehi ca
Aññamaññaɱ piyāyanti tena me samaṇā piyā.|| ||

[286] Atthāya vata no bhoti kule jātā si Rohiṇī
Saddhā Buddhe ca Dhamme ca Saŋghe ca tibba-gāravā.|| ||

[287] Tuvaɱ h'etaɱ pajānāsi puñña-k-khettaɱ anuttaraɱ
Amham pi ca ete samaṇā patigaṇhanti dakkhiṇaɱ
Patiṭṭhito h'ettha yañño vipulo no bhavissati.|| ||

[288] Sace bhāyasi dukkhassa sace te dukkham appiyaɱ
Upehi saraṇaɱ Buddhaɱ Dhammaɱ Saŋghañ ca tādinaɱ,||
Samādiyāhi sīlāni taɱ te atthāya hehiti.|| ||

[289] Upemi saraṇaɱ Buddhaɱ Dhammaɱ Saŋghañ ca tādinaɱ,||
Samādiyāhi sīlāni taɱ me atthāya hehiti.|| ||

[290] Brahmabandhu pure āsiɱ so idāni'mhi brāhmaṇo
Tevijjo sotthiyo c'amhi vedagū c'amhi nhātako.|| ||

 

68
Cāpā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ cāpā therī gāthāyo abhāsīti

[291] Laṭṭhi-hattho pure āsī so dāni migaluddako,||
āsāya palipā ghorā nāsakkhiɱ pāram etase.|| ||

[292] Sumuttaɱ maɱ maññamānā Cāpā puttam atosayī,||
Cāpāya bandhanaɱ chchetvā pabbajissaɱ puno-m-ahaɱ.|| ||

[293] Mā me kujjha mahā-vīra mā me kujjha mahā-munī,||
Na hi ko'dhaparetassa suddhi atthi kuto tapo.|| ||

[294] [152] Pakkamissaɱ ca Nālāto ko'dha Nālāya vacchati,||
Bandhantī itthi-rūpena samaṇe dhamma-jīvino.|| ||

[295] Ehi Kāḷa nivattassu bhuñja kāme yathā pure
Ahañ ca te vasī katā ye ca me santi ñātakā.|| ||

[296] Etto c'eva catubbhāgaɱ yathā bhāsasi tvaɱ Cāpe
Tayi rattassa posassa uḷāraɱ vata taɱ siyā.|| ||

[297] Kāḷa'ŋginiɱ va takkāriɱ pupphitaɱ girimuddhanī
Phullaɱ dāḷikalaṭṭhiɱ va anto dīpe va pāṭaḷiɱ.|| ||

[298] Haricandanalittaŋgiɱ kāsikuttamadhāriṇiɱ
Taɱ maɱ rūpavatiɱ santiɱ kassa ohāya gacchasi.|| ||

[299] Sākuntiko va sakuṇiɱ yathā bandhitum icchati,||
āharimena rūpena na maɱ tvaɱ bādhayissasi.|| ||

[300] Imaɱ ca me puttaphalaɱ Kāḷa uppāditaɱ tayā,||
Taɱ maɱ puttavatiɱ santiɱ kassa ohāya gacchasi.|| ||

[301] Jahanti putte sappaññā tato ñātī tato dhanaɱ,||
Pabbajanti mahāvīrā nāgo chetvā va bandhanaɱ.|| ||

[302] Idāni te imaɱ puttaɱ daṇḍena churikāya vā,||
Bhūmiyaɱ vā nisumbheyyaɱ puttasokā na gacchasi.|| ||

[303] Sace putaɱ sigālānaɱ kukkurānaɱ padāhisi,||
Na maɱ puttakate jammī, punar āvattayissasi.|| ||

[304] Handa kho dāni bhaddan te kuhiɱ Kāḷa gamissasi,||
[153] Katamaɱ gāmaɱ nigamaɱ nagaraɱ rājadhāniyo.|| ||

[305] Ahumha pubbe gaṇino assamaṇā samaṇamānino,||
Gāmena gāmaɱ vicarimha nagare rājadhāniyo.|| ||

[306] Eso hi bhagavā Buddho nadiɱ Nerañjaraɱ pati,||
Sabba-dukkhappahānāya dhammaɱ deseti pāṇinaɱ
Tassāhaɱ santike gacchaɱ so me satthā bhavissati.|| ||

[307] Vandanaɱ dāni vajjāsi lokanāthaɱ anuttaraɱ
Padakkhiṇañ ca katvāna ādiseyyāsi dakkhiṇaɱ.|| ||

[308] Etaɱ kho labbham amhehi yathā bhasasi tvaɱ Cāpe
Vandanaɱ dāni te vajjaɱ lokanāthaɱ anuttaraɱ,||
Padakkhiṇañ ca katvāna ādisissāmi dakkhiṇaɱ.|| ||

[309] Tato ca Kālo pakkāmi nadiɱ Nerañjaraɱ pati,||
So addasāsi sambuddhaɱ desentaɱ amataɱ padaɱ.|| ||

[310] Dukkhaɱ dukkha-samuppādaɱ dukkhassa ca ati-k-kamaɱ,||
Ariy'aṭṭh'aŋgikaɱ maggaɱ dukkhūpasamagāminaɱ.|| ||

[311] Tassa pādāni vanditvā katvāna taɱ padakkhiṇaɱ,||
Cāpāya ādisitvāna pabbaji anagāriyaɱ||
Tisso vijjā anuppattā kataɱ Buddhassa sāsananti.|| ||

 

69
Sundarī-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ sundarī therī gāthāyo abhāsīti

[312] Petāni bhoti puttāni khādamānā tuvaɱ pure
Tuvaɱ divā ca ratto ca atīva paritappasi.|| ||

[313] Sājja sabbāni khāditvā sata puttāni brāhmaṇī,||
Vāseṭṭhi kena vaṇṇena na bāḷhaɱ paritappasi.|| ||

[314] Bahūni puttasatāni ñātiSaŋghasatāni ca
Khāditāni atītaɱse mama tuyhaɱ ca brāhmaṇa.|| ||

[315] Sāhaɱ nissaraṇaɱ ñatvā jātiyā maraṇassa ca
Na socāmi na rodāmi na c'ahaɱ paritappāmi.|| ||

[316] [154] Abbhutaɱ vata Vāseṭṭhi vācaɱ bhāsasi edisiɱ,||
Kassa tvaɱ dhammam aññāya giraɱ bhāsasi edisaɱ.|| ||

[317] Esa brāhmaṇa sambuddho nagaraɱ Mithilaɱ pati,||
Sabba-dukkhappahānāya dhammaɱ desesi pāṇinaɱ.|| ||

[318] Tassaɱ brāhmaṇa arahato dhammaɱ sutvā nirūpadhiɱ,||
Tattha viññātasad'dhammā puttasokaɱ vyapānudiɱ.|| ||

[319] So aham pi gamissāmi nagaraɱ Mithilaɱ pati,||
App eva maɱ so bhagavā sabba-dukkhā pamocaye,|| ||

[320] Addasa brāhmaṇo Buddhaɱ vippamuttaɱ nirūpadhiɱ.||
tassa dhammam adesesi muni dukkhassa pāragū.|| ||

[321] Dukkhaɱ dukkha-samuppādaɱ dukkhassa ca ati-k-kamaɱ,||
Ariya aṭṭhaŋgikaɱ maggaɱ dukkhūpasamagāminaɱ.|| ||

[322] Tattha viññāta-Sad'Dhammo pabbajjaɱ samarocayi,||
Sujāto tīhi rattihi tisso vijjā aphassayī.|| ||

[323] Ehi sārathi gacchāhi rathaɱ nīyādiyāhi'maɱ,||
ārogyaɱ brāhmaṇiɱ vajjā pabbajito dāni brāhmaṇo,||
Sujāto tīhi rattihi tisso vijjā aphassayi.|| ||

[324] Tato ca ratham ādāya sahassaɱ cāpi sārathi,||
ārogyaɱ brāhmaṇiɱ avoca pabbajito dāni brāhmaṇo,||
Sujāto tīhi rattihi tisso vijjā aphassayī.|| ||

[325] Etaɱ c'ahaɱ assarathaɱ sahassaɱ cāpi sārathi,||
Tevijjaɱ brāhmaṇaɱ sutvā puṇṇapattaɱ dadāmi te.|| ||

[326] Tumh'eva hotu assaratho sahassaɱ cāpi brāhmaṇī,||
aham pi pabbajissāmi varapaññassa santike.|| ||

[327] [155] Hatthī-gavassaɱ maṇikuṇḍalañ ca
Phītañ c'imaɱ gehavigataɱ pahāya,||
Pitā pabbajito tuyhaɱ
Bhuñja bhogāni Sundarī tuvaɱ dāyādikā kule.|| ||

[328] Hatthī gavassaɱ maṇikuṇḍalañ ca
Rammaɱ c'imaɱ gahavigataɱ pahāya,||
Pitā pabbajito mayhaɱ puttasokena aṭṭito
aham pi pabbajissāmi bhātu sokena additā.|| ||

[329] So te ijjhatu saŋkappo yaɱ tvaɱ patthesi Sundarī,||
Uttiṭṭhapiṇḍo uñchā ca paɱsukūlaɱ ca cīvaraɱ,||
Etāni abhisambhonti para-loke anāsavā.|| ||

[330] Sikkhamānāya me ayye dibba-cakkhuɱ visodhitaɱ,||
Pubbe-nivāsaɱ jānāmi yattha me vusitaɱ pure.|| ||

[331] Tuvaɱ nissāya kalyāṇī therī-Saŋghassa sobhane,||
Tisso vijjā anuppattā kataɱ Buddhassa sāsanaɱ.|| ||

[332] Anujānāhi me ayye icche Sāvatthiɱ gantave,||
Sīhanādaɱ nadissāmi Buddha-seṭṭhassa santike.|| ||

[333] Passa Sundarī satthāraɱ hemavaṇṇaɱ harittacaɱ,||
Adantānaɱ dametāraɱ sambuddham akutobhāyaɱ.|| ||

[334] Passa Sundariɱ āyantiɱ vippamuttaɱ nirūpadhiɱ,||
Vīta-rāgaɱ visaɱyuttaɱ katakiccaɱ anāsavaɱ.|| ||

[335] Bārāṇasito ni-k-khamma tava santikam āgatā,||
Sāvikā te mahāvīra pāde vandati Sundarī.|| ||

[336] Tuvaɱ Buddho tuvaɱ satthā tuyhaɱ dhīta'mhi brāhmaṇa,||
Orasā mukhato jātā katakiccā anāsavā.|| ||

[337] [156] Tassā te svāgataɱ bhadde tato te adurāgataɱ,||
Evaɱ hi dantā āyanti satthu pādāni vanditā,||
Vītarāgā visaɱyuttā katakiccā anāsavā.|| ||

 

70
Subhā Kammā Radhītā-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ subhā kammāradhītā therī gāthāyo abhāsīti

[338] Daharā ahaɱ suddhavasanā yaɱ pure dhammam assuṇiɱ,||
Tassā me appamattāya saccābhisamayo ahu.|| ||

[339] Tato'haɱ sabba-kāmesu bhūsaɱ aratim ajjhagaɱ,||
Sakkāyasmiɱ bhayaɱ disvā nekkhammaɱ yeva pīhaye.|| ||

[340] Hitvān'ahaɱ ñātigaṇaɱ dāsakamma-karāni ca,||
Gāmakhettāni phītāni ramaṇīye pamodite.|| ||

[341] Pahāy'āhaɱ pabbajitā sāpateyyam anappakaɱ,||
Evaɱ saddhāya ni-k-khamma Sad'Dhamme suppavedite
Na me taɱ assa patirūpaɱ ākiñcaññaɱ hi patthaye.|| ||

[342] Yā jātarūpa-rajataɱ ṭhapetvā punar āgame
Rajataɱ jātarūpaɱ vā na bodhāya na santiyā
Na etaɱ samaṇa-sāruppaɱ na etaɱ ariya-dhanaɱ.|| ||

[343] Lobhanaɱ madanaɱ c'etaɱ mohanaɱ rajavaḍḍhanaɱ,||
Sāsaŋkaɱ bahu āyāsaɱ n'atthi c'ettha dhuvaɱ ṭhiti.|| ||

[344] Ettha rattā pamattā ca saɱkiliṭṭhamanā narā,||
Aññamaññena vyāruddhā puthukubbanti medhagaɱ.|| ||

[345] Vadho bandho parikleso jāni sokapariddavo,||
Kāmesu adhipannānaɱ dissate vyasanaɱ bahuɱ.|| ||

[346] Taɱ mañ ñātī amittā va kiɱ vo kāmesu yuñjatha,||
Jānātha maɱ pabbajitaɱ kāmesu bhaya-dassaniɱ.|| ||

[347] [157] Na hiraññasuvaṇṇena parikkhīyanti āsavā
Amittā vadhakā kāmā sapattā sallabandhanā.|| ||

[348] Taɱ maɱ ñātī amittā va kiɱ vo kāmesu yuñjatha,||
Jānātha maɱ pabbajitaɱ muṇḍaɱ saɱghāṭipārutaɱ.|| ||

[349] Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca paɱsukūlañ ca cīvaraɱ,||
Etaɱ kho mama sāruppaɱ anāgārūpanissayo.|| ||

[350] Vantā mahesīnā kāmā ye dibbā ye ca mānusā
Khemaṭṭhāne vimuttā te pattā te acalaɱ sukhaɱ.|| ||

[351] Māhaɱ kāmehi saɱgacchiɱ yesu tāṇaɱ na vijjati,||
Amittā vadhakā kāmā aggi-k-khandhasamā dukhā.|| ||

[352] Paripantho eso sabhayo savighāto sakaṇṭako,||
Gedho suvisamo c'eso mahanto mohanāmukho.|| ||

[353] Upasaggo bhīmarūpo ca kāmā sappasirūpamā,||
Ye bālā abhinandanti andhabhūtā puthujjanā.|| ||

[354] Kāmapaŋka sattā hi bahū loke aviddasu,||
Pariyantaɱ nābhijānanti jātiyā maraṇassa ca.|| ||

[355] Duggati-gamanaɱ maggaɱ manussā kāma-hetukaɱ,||
Bahuɱ ve paṭipajjanti attano roga-m-āvahaɱ.|| ||

[356] Evaɱ amittajananā tāpanā saɱkilesikā,||
Lokāmisā bandhanīyā kāmā maraṇa-bandhanā.|| ||

[357] Ummādanā ullapanā kāmā citta-pamāthino
Sattānaɱ saɱkilesāya khipaɱ Mārena oḍḍitaɱ.|| ||

[358] Anantādīnavā kāmā bahudukkhā mahāvisā,||
[158]Appassādā raṇakarā sukka-pakkhavisosanā.|| ||

[359] Sāhaɱ etādisaɱ katvā vyasanaɱ kāmahetukaɱ,||
Na taɱ paccāgamissāmi nibbān-ā-bhiratā sadā.|| ||

[360] Raṇaɱ karitvā kāmānaɱ sītibhāvābhikaŋkhinī,||
Appamattā vihassāmi tesaɱ saɱyojanakkheye.|| ||

[361] Asokaɱ virajaɱ khemaɱ Ariy'aṭṭh'aŋgikaɱ ujuɱ,||
Taɱ maggaɱ anugacchāmi yena tiṇṇā mahesino.|| ||

[362] Imaɱ passatha dhamm'aṭṭhaɱ Subhaɱ kammāradhītaraɱ,||
Anejaɱ upasampajja rukkha-mūlamhi jhāyati.|| ||

[363] Ajj'aṭṭhamī pabbajitā saddhā Sad'Dhammasobhanā,||
Vinītā Uppalavaṇṇāya tevijjā maccuhāyinī.|| ||

[364] Sāyaɱ bhujissā anaṇā bhikkhunī bhāvit'indriyā,||
Sabba-yoga-visaɱyuttā katakiccā anāsavā.|| ||

[365] Taɱ Sakko deva-saŋghena upasaŋkamma iddhiyā,||
Namassati bhūtapati Subhaɱ kammāradhītaran ti.|| ||

Vīsati-Nipāto Niṭṭhito

 

§

 

Tiɱsati Nipāto

 

71
Subhā Jīvakam-bavanika-Therī Gāthā

[pts][than]

Itthaɱ sudaɱ subhā jīvakambavanikā therī gāthāyo abhāsīti

[366] Jīvakam-bavanaɱ rammaɱ gacchantiɱ bhikkhunīɱ Subhaɱ,||
Dhuttako saɱnivāresi tam enaɱ abravī Subhā.|| ||

[367] Kiɱ te aparādhitaɱ mayā yaɱ maɱ ovariyāna tiṭṭhasi,||
Na hi pabbajitāya āvuso puriso samphusanāya kappati.|| ||

[368] Garuke mama satthu sāsane yā sikkhā sugatena desitā,||
[159]Parisuddhapadaɱ anaŋgaṇaɱ kiɱ maɱ ovariyāna tiṭṭhasi.|| ||

[369] Āvila-citto anāvilaɱ sarajo vītarajaɱ anaŋgaṇaɱ,||
Sabbattha vimuttamānasaɱ kiɱ maɱ ovariyāna tiṭṭhasi.|| ||

[370] Daharā ca apāpikā c'asi kiɱ te pabbajjā karissati,||
Nikkhipa kāsāya-cīvaraɱ ehi ramāmase pupphite vane.|| ||

[371] Madhurañ ca pavanti sabbaso kusumarajena samuddhatā dumā,||
Paṭhamavasanto sukho utu ehi ramāmase pupphite vane.|| ||

[372] Kusumitasikharā ca pādapā abhigajjanti va māluteritā,||
Kā tuyhaɱ rati bhavissati yadi ekā vanam ogāhissasi.|| ||

[373] Vāḷamiga-Saŋgha-sevitaɱ kuñjaramattakareṇulolitaɱ,||
Asahāyikā gantum icchasi rahitaɱ bhisanakaɱ mahāvanaɱ.|| ||

[374] Tapanīyakatā va dhītikā vicarasi Cittarathe va accharā,||
Kāsikasukhumehi vagguhi sobhasi vasanehi'nūpame.|| ||

[375] Ahaɱ tava vasānugo siyaɱ yadi viharemase kānanantare,||
Na hi m'atthi tayā piyataro pāṇo kinnarimandalocane.|| ||

[376] Yadi me vacanaɱ karissasi sukhitā ehi agāram āvasa,||
Pāsādanivātavāsinī parikammaɱ te karonti nāriyo,|| ||

[377] Kāsikasukhumāsi dhāraya abhiropehi ca mālavaṇṇakaɱ,||
[160] Kañcanamaṇimuttakaɱ bahuɱ vividhaɱ ābharaṇaɱ karomi te.|| ||

[378] Sudhotarajapacchadaɱ subhaɱ goṇakatūlita-santataɱ navaɱ,||
Abhiruha sayanaɱ mahārahaɱ candanamaṇḍitaɱ sāragandhikaɱ.|| ||

[379] Uppalañ ca udakato ubbhataɱ yathā yaɱ amanussa-sevitaɱ,||
Evaɱ tuvaɱ brahmacārinī sakesu aŋgesu jaraɱ gamissasi.|| ||

[380] Kin te idha sārasammataɱ kuṇapapūramhi susānavaḍḍhane
Bhedana-dhamme kaḷevare yaɱ disvā vimano udikkhasi.|| ||

[381] Akkhīni ca turiyā-r-iva kinnariyā-r-iva pabbatantare
Tava me nayanāni dakkhiya bhiyyo kāmaratī pavaḍḍhati.|| ||

[382] Uppalasikharopamānite vimale hāṭakasannibhe mukhe
Tava me nayanāni dakkhiya bhiyyo kāma-guṇo pavaḍḍhati.|| ||

[383] Api dūragatā saramhase āyatapamhe visuddhadassane
Na hi m'atthi tayā piyatarā nayanā kinnarimandalocane.|| ||

[384] Apathena payātum icchasi candaɱ kīḷanakaɱ gavessasi
Meruɱ laŋghetum icchasi yo tvaɱ Buddha-sutaɱ maggayase.|| ||

[385] [161] N'atthi hi loke sadevake rāgo yattha pi dāni me siyā
Na pi naɱ jānāmi kīriso atha maggena hato samūlako.|| ||

[386] Iŋgālakuyā va ujjhato visapatto-r-iva aggato kato
Na pi naɱ passāmi kīriso atha maggena hato samūlako,|| ||

[387] Yassā siyā apacc-a-vekkhitaɱ satthā vā anusāsito siyā,||
Tvaɱ tādisikaɱ palobhaya jānantiɱ so imaɱ vihaññasi.|| ||

[388] Mayhaɱ hi akkuṭṭhavandite sukha-dukkhe ca sati upaṭṭhitā,||
Saŋkhatam asubhan ti jāniya sabbatth'eva mano na limpati.|| ||

[389] Sāhaɱ Sugatassa sāvikā magg'aṭṭh'aŋgika-yānayāyinī,||
Uddhaṭasallā anāsavā suññ-ā-gāra-gatā ramām'ahaɱ.|| ||

[390] Diṭṭhā hi mayā sucittitā sombhā dārukacillakā navā
Tantīhi ca khīlakehi ca vinibaddhā vividhaɱ panaccitā.|| ||

[391] Tamh'uddhaṭe tantikhīlake vissaṭṭhe vikale paripakkhate
Avinde khaṇḍaso kate kimhi tattha manaɱ nivesaye.|| ||

[392] Tath'ūpamā dehakāni maɱ tehi dhammehi vinā na vattanti,||
Dhammehi vinā na vattati kimhi tattha manaɱ nivesaye.|| ||

[393] Yathā haritālena makkhitaɱ addasa cittikaɱ bhittiyā kataɱ,||
[162] Tamhi te viparīta-dassanaɱ paññā mānusikā niratthikā.|| ||

[394] Māyaɱ viya aggato kataɱ supinante va suvaṇṇapādapaɱ,||
Upadhāvasi andha rittakaɱ janamajjhe-r-iva ruppa-rūpakaɱ,|| ||

[395] Vaṭṭani-r-iva koṭar'ohitā majjhe-bubbuḷakā sassukā
Piḷakoḷikā c'ettha jāyati vividhā cakkhuvidhā'va piṇḍitā.|| ||

[396] Uppāṭiya cārudassanā na ca pajjittha asaŋgamānasā,||
Handa te cakkhuɱ harassu taɱ tassa narassa adāsi tāvade.|| ||

[397] Tassa ca viramāsi tāvade rāgo tattha khamāpayī ca naɱ,||
Sotthi siyā brahma-cāriṇī na puno edisakaɱ bhavissati,|| ||

[398] Āhaniya edisaɱ janaɱ aggiɱ pajjalitaɱ va liŋgiya,||
Gaṇhissaɱ āsīvisaɱ viya api nu sotthi siyā khamehi no.|| ||

[399] Muttā ca tato sā bhikkhuṇī agamī Buddha-varassa santikaɱ,||
Passiya varapuññalakkhaṇaɱ cakkhu āsi yathā purāṇakan ti.|| ||

Tiɱsati-Nipāto Niṭṭhito

 

§

 

Cattālīsati Nipāto

 

72
Isidāsi-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ isidāsī therī gāthāyo abhāsīti

[400] Nagaramhi kusumanāme Pāṭali-puttamhi pathaviyā||
Maṇḍe Sakyakulakulīnāyo dve bhikkhunīyo hi guṇavatiyo.|| ||

[401] [163] Isidāsī tattha ekā dutiyā Bodhī ti sīla-sampannā ca,||
Jhānajjhāyanaratāyo bahu-s-sutāyo dhutakilesāyo.|| ||

[402] Tā piṇḍāya caritvā bhattatthaɱ kariya dhotapattāyo,||
Rahitamhi sukhanisinnā imā girā abbhudīresuɱ.|| ||

[403] Pāsādikāsi ayye isidāsī vayo pi te aparihīno,||
Kiɱ disvāna vālikaɱ athāsi nekkhammam anuyuttā.|| ||

[404] Evaɱ anuyuñjamānā sā rahite dhamma-desanā-kusalā,||
Isidāsī vacanam abravī suṇa Bodhi yathamhi pabbajitā.|| ||

[405] Ujjenīyā puravare mayhaɱ pitā sīla-saɱvuto seṭṭhi,||
Tass'amhi eka dhītā piyā manāpā dayitā ca.|| ||

[406] Atha me Sāketato varako āgacchi uttamakulīno
Seṭṭhi bahūtaratano tassa maɱ suṇham adāsi tāto.|| ||

[407] Sassuyā sAsurassa ca sāyaɱ pātaɱ paṇāmam upagamma,||
Sirasā karomi pāde vandāmi yathamhi anusiṭṭhā.|| ||

[408] Yā mayhaɱ sāmikassa bhaginiyo bhātuno parijano,||
Tam eka-varakaɱ pi disvā ubbiggā āsanaɱ demi.|| ||

[409] Annena ca pānena ca kajjena ca yaɱ ca tattha sannihataɱ,||
Chādemi upanayāmi ca demi ca yaɱ yassa patirūpaɱ.|| ||

[410] Kālena upaṭṭhahitvā gharaɱ sampagamāmiɱ||
ummāra-dhota hatthapāde pañjalikā sāmikaɱ upemi.|| ||

[411] Kocchaɱ pasādam añjanañ ca ādāsakañ ca gaṇhitvā
[164] Parikamma-kārikā viya sayam eva patiɱ vibhūsemi.|| ||

[412] Sayam eva odanaɱ sādhayāmi sayam eva bhājanaɱ dhoviɱ,||
Mātā va eka-puttakaɱ tathā bhattāraɱ paricarāmi.|| ||

[413] Evaɱ maɱ bhattikataɱ anuttaraɱ kārikaɱ taɱ nihatamānaɱ
Uṭṭhāyikaɱ analasaɱ sīlavatiɱ dussate bhattā.|| ||

[414] So mātarañ ca pitarañ ca bhaṇati āpucch'āhaɱ gamissāmi,||
Isidāsiyā na saha vacchaɱ ekā-gāre'haɱ sahavatthuɱ.|| ||

[415] Mā evaɱ putta avaca isidāsī paṇḍitā paribyattā,||
Uṭṭhāyikā analasā kiɱ tuyhaɱ na rocate putta.|| ||

[416] Na ca me hiɱsati kiñci na c'ahaɱ Isidāsiyā saha vacchaɱ
Dessā'va me alaɱ me apucch'āhaɱ gamissāmi.|| ||

[417] Tassa vacanaɱ suṇītvā sassu sasuro ca me apucchiɱsu,||
Kissa tayā aparaddhaɱ bhaṇa vissatthā yathā-bhūtaɱ.|| ||

[418] Na pi'haɱ aparajjhaɱ kiñci na pi'hiɱs'eva na gaṇāmi||
Dubbacanaɱ kiɱ sakkā kātuye yaɱ maɱ videssate bhattā.|| ||

[419] Te maɱ pitu gharaɱ pati nayiɱsu vimanā dukhena||
Avibhūtā puttaɱ anurakkhamānā jināmhase rūpiniɱ Lacchiɱ.|| ||

[420] Atha maɱ adāsi tāto aḍḍhassa gharamhi dutiyakulikassa,||
Tato upaḍḍhasuŋkena yena maɱ vindatha seṭṭhi.|| ||

[421] Tassa pi gharamhi māsaɱ avasī atha so pi maɱ paṭicchati,||
[165] Dāsī va upaṭṭhahantiɱ adūsikaɱ sīla-sampannaɱ.|| ||

[422] Bhikkhāya ca vicarantaɱ damakaɱ dantaɱ me pitā bhaṇati,||
So hi si me jāmātā nikkhipa pontiñ ca ghaṭikañ ca.|| ||

[423] So pi vasitvā pakkham atha tātaɱ bhaṇati dehi me||
Pontiɱ ghaṭikañ ca mallakañ ca puna pi bhikkhaɱ carissāmi.|| ||

[424] Atha naɱ bhaṇati tāto ammā sabbo ca me ñātagaṇavaggo,||
Kiɱ te na kirati idha bhaṇa khippaɱ yan te karihiti.|| ||

[425] Evaɱ bhaṇito bhaṇati yadi me attā Sakkoti alaɱ mayhaɱ,||
Isidāsiyā na vacchaɱ eka-ghare'haɱ saha-vatthuɱ.|| ||

[426] Vissajjito gato so aham pi ekākinī vicintemi,||
Apucchitūna gacchaɱ marituye pabbajissaɱ vā.|| ||

[427] Atha ayyā Jinadattā āgacchi gocarāya cara-mānā,||
Tātakulaɱ vinayadharī bahu-s-sutā sīla-sampannā.|| ||

[428] Taɱ disvān amhākaɱ uṭṭhāyāsanaɱ tassā paññāpayiɱ,||
Nisinnāya ca pāde vanditvā bhojanaɱ adāsiɱ.|| ||

[429] Annena ca pānena ca khajjena ca yañ ca tattha sannihitaɱ,||
Santappayitvā avocaɱ ayye icchāmi pabbajituɱ.|| ||

[430] Atha maɱ bhaṇati tāto idh'eva puttaka carāhi taɱ dhammaɱ
Annena ca pānena ca tappaya samaṇe dvijātī ca.|| ||

[431] Athā'haɱ bhaṇāmi tātaɱ rodantī añjaliɱ paṇāmetvā,||
Pāpaɱ hi mayā pakataɱ kammaɱ taɱ nijjarissāmi.|| ||

[432] [166] Atha maɱ bhaṇati tāto pāpuṇa bodhiñ ca agga-Dhammañ ca,||
Nibbānaɱ ca labhassu yaɱ sacchikari dvipadaseṭṭho.|| ||

[433] Mātā-pitū abhivādayitvā sabbañ ca ñātigaṇavaggaɱ,||
Sattāhaɱ pabbajitā tisso vijjā aphassayiɱ.|| ||

[434] Jānāmi attano satta jātiyo yassā yaɱ phalaɱ vipāko,||
Taɱ tava ācikkhissaɱ taɱ eka-manā nisāmehi.|| ||

[435] Nagaramhi Erakacche suvaṇṇakāro ahaɱ bahūtadhano,||
Yobbana-madena matto so paradāram āsevi'haɱ.|| ||

[436] So'haɱ tato cavitvā nirayamhi apaccisaɱ ciraɱ,||
Pakko tato ca uṭṭhahitivā makkaṭiyā kuccham okkamiɱ.|| ||

[437] Sattāhaɱ jātakammaɱ mahākapi yūthapo nillacchesi,||
Tass'etaɱ kammaphalaɱ yathā pi gantvāna paradāraɱ.|| ||

[438] So'haɱ tato cavitvā kālaɱ karitvā Sindhavāraññe,||
Kāṇāya ca khañjāya ca eḷakiyā kuccham okkamiɱ.|| ||

[439] Dvādasavassāni ahaɱ nillacchito dārake parivahitvā,||
Kiminā vaṭṭo akallo yathā pi gantvāna paradāraɱ.|| ||

[440] So'haɱ tato cavitvā govāṇijakassa gāviyā jāto,||
Vaccho lākhā-tambo nillacchito dvādase māse.|| ||

[441] Te puna naŋgalam ahaɱ sakaṭañ ca dhārayāmi,||
Andho vaṭṭo akallo yathā pi gantvāna paradāraɱ.|| ||

[442] So'haɱ tato cavitvā vithiyā dāsiyā ghare jāto,||
N'eva mahiḷā na puriso yathā pi gantvāna paradāraɱ.|| ||

[443] [167] Tiɱsati vassamhi mato sākaṭikakulamhi dārikā jātā,||
Kapaṇamhi appabhoge dhanika-purisa-pātabahulamhi.|| ||

[444] Taɱ maɱ tato satthavāho ussannāya vipulāya vaḍḍhiyā,||
Okaḍḍhati vilapantiɱ acchinditvā kulagharassa.|| ||

[445] Atha soḷasame vasse disvāna maɱ patta yobbanaɱ,||
Kaññam orundha tassa putto giridāso nāma nāmena.|| ||

[446] Tassa pi aññā bhariyā sīlavatī guṇavatī yasavatī ca,||
Anurattaɱ bhattāraɱ tassāhaɱ viddesanam akāsiɱ.|| ||

[447] Tass'etaɱ kamma-phalaɱ yaɱ maɱ apakiritūna gacchantī,||
Dāsī va upaṭṭhahantiɱ tassa pi anto kato mayā ti.|| ||

Cattālīsati Nipāto Samatto

.

 

§

 

Mahā-Nipāto

 

73
Sumedhā-Therī Gāthā

[pts]

Itthaɱ sudaɱ sumedhā therī gāthāyo abhāsitthāti

[448] Mantāvatiyā nagare rañño Koñcassa aggamahesiyā,||
Dhītā āsi Sumedhā pasāditā sāsanakarehi.|| ||

[449] Sīlavatī citta-kathikā bahu-s-sutā Buddha-sāsane vinītā,||
Mātā-pitaro upagamma bhaṇati ubhayo nisāmetha.|| ||

[450] Nibbānābhiratā ahaɱ asassataɱ bhavagataɱ yadi pi dibbaɱ,||
Kim aŋga pana tucchā kāmā appassādā bahuvighātā.|| ||

[451] Kāmā kaṭukā āsīvisūpamā yesu mucchitā bālā,||
Te dīgha-rattaɱ niraye samappitā haññante dukkhitā.|| ||

[452] Socanti pāpa-kammā vinipāte pāpabuddhino,||
Sadā kāyena vācāya manasā ca asaɱvutā.|| ||

[453] Bālā te duppaññā acetanā dukkha-samudayo-ruddhā
Desente ajānantā na bujjhate ariya-saccāni.|| ||

[454] [168] Saccāni amma Buddhavara-desitāni te bahutarā ajānantā,||
Ye abhanandanti bhavagataɱ pihenti devesu upapattiɱ.|| ||

[455] Devesu pi upapatti asassatā bhavagate anicc'amhi,||
Na ca santasanti bālā puna-p-punaɱ jāyitabbassa.|| ||

[456] Cattāro vinipātā dve ca gatiyo kathañci labbhanti
Na ca vinipāta-gatānaɱ pabbajjā atthi nirayesu.|| ||

[457] Anujānātha maɱ ubhayo pabbajituɱ dasa-balassa pāvacane
Appo-s-sukkā ghaṭissaɱ jāti-maraṇappahānāya.|| ||

[458] Kiɱ bhavagatena abhinanditena kāyakalinā asārena,||
Bhava-taṇhāya nirodhā anujānātha pabbajissāmi.|| ||

[459] Buddhānaɱ uppādo viVajjīto akkhaṇo khaṇo laddho,||
Sīlāni Brahma-cariyaɱ yāva-jīvaɱ na dūseyyaɱ.|| ||

[460] Evaɱ bhanati Sumedhā mātā-pitaro na tāva āhāraɱ,||
āhariyā gahaṭṭhā māraṇavasaɱ gatā'va hessāmi.|| ||

[461] Mātā dukkhitā rodati pitā ca assā sabbaso samabhisāto,||
Ghaṭenti saññāpetuɱ pāsādatale chamā patitaɱ.|| ||

[462] Uṭṭhehi puttaka kiɱ socitena dinnā si Vāraṇavatimhi
Rājā Aṇīkadatto abhirūpo tassa tvaɱ dinnā.|| ||

[463] Aggamahesī bhavissasi Anikarattassa rājino bhariyā||
Sīlāni Brahma-cariyaɱ pabbajjā dukkarā puttaka.|| ||

[464] Rajje āṇā dhanam issariyaɱ bhogā sukhā daharikā pi,||
Bhuñjāhi kāma-bhoge vāreyyaɱ hotu te putta.|| ||

[465] Atha ne bhaṇati Sumedhā mā edisakāi bhavagataɱ asāraɱ,||
Pabbajjā vā hohiti, māraṇaɱ vā tena c'eva vāreyyaɱ.|| ||

[466] [169] Kim iva pūtikāyam asuciɱ savanagandhaɱ bhayānakaɱ kuṇapaɱ
Abhisaɱviseyyaɱ gattaɱ sakipaggharitaɱ asucipuṇṇaɱ.|| ||

[467] Kim iva t'āhaɱ jānantī vikūlakaɱ maɱsa-soṇita-palittaɱ,||
Kimikulālayaɱ sakuṇabhattaɱ kalevaraɱ kissa diyyatī ti.|| ||

[468] Nibbuyhati susānaɱ aciraɱ kāyo apeta-viññāṇo
Chuṭṭho kaliŋgaraɱ viya jiguccha-mānehi ñātīhi.|| ||

[469] Chuddhūna naɱ susāne parabhattaɱ n'hāyanti jigucchantā,||
Niyakā mātā-pitaro kiɱ pana sādhāraṇā janatā.|| ||

[470] Ajjhositā asāre kaḷebare aṭṭhinhārusaɱghāte,||
Kheḷassumucchāssava paripuṇṇe pūtikāyamhi.|| ||

[471] Yo naɱ vinibbhujitvā abbhantaram assa bāhiraɱ kayirā,||
Gandhassa asahamānā sakā pi mātā jiguccheyya.|| ||

[472] Khandha-dātu-āyatanaɱ saŋkhataɱ jāti-mūlakaɱ||
dukkhaɱ yoniso aruciɱ bhaṇanti vāreyyaɱ kissa iccheyyaɱ.|| ||

[473] Divase divase ti satti-satāni nava-navā pateyyuɱ kāyamhi,||
Vassasatam pi ca ghāto seyyo dukkhassa c'eva khayo.|| ||

[474] Ajjhupagacche ghātaɱ yo viññū evaɱ satthuno vacanaɱ,||
Dīgho tesaɱ saɱsāro puna-p-punaɱ haññamānānaɱ.|| ||

[475] Devesu manussesu ca tiracchāna-yoniyā Asurakāye,||
[170] Petesu ca nirayesu ca aparimitā dīyante ghātā.|| ||

[476] Nirayesu bahū vinipāta-gatassa kīḷissamānassa||
Devesu pi attāṇaɱ Nibbāna-sukhā paraɱ n'atthi.|| ||

[477] Pattā te Nibbānaɱ ye yuttā dasa-balassa pāvacane,||
Appo-s-sukkā ghaṭenti jāti-maraṇappahānāya.|| ||

[478] Ajj'eva tāta abhini-k-khamissaɱ bhogehi kiɱ asārehi,||
Nibbinnā me kāmā vantasamā tālāvatthu-katā.|| ||

[479] Sā c'evaɱ bhaṇati pitaraɱ aṇīkaratto ca yassa dinnā
Upayāsi pītaruṇāvuto vāreyyaɱ upaṭṭhite kāle.|| ||

[480] Atha asita-nicita-muduke kese khaggena chindiya||
Sumedhā pāsādaɱ pidhetvā paṭhama-j-jhānaɱ samāpajji.|| ||

[481] Sā ca tahiɱ samāpannā aṇīkaratto ca āgato nagaraɱ,||
Pāsāde'va Sumedhā anicca-saññā su bhāveti.|| ||

[482] Sā ca manasi-karoti aṇīkaratto ca āruhi turitaɱ
Maṇikanakabhūsitaŋgo katañjalī yā cati Sumedhaɱ.|| ||

[483] Rajje āṇā dhanam issariyaɱ bhogā sukhā daharikā pi,||
Bhuñjāhi kāma-bhoge kāma-sukhā sudullabhā loke.|| ||

[484] Nissaṭṭhaɱ te rajjaɱ bhoge bhuñjassu dehi dānāni,||
Mā dummanā ahosi mātā-pitaro te dukkhitā.|| ||

[485] Taɱ taɱ bhaṇati Sumedha kāmehi an'atthikā vigatamohā,||
Mā kāme abhinandi kāmesvādīnavaɱ passa.|| ||

[486] Cātuddīpo rājā mandhātā āsi kāma-bhogīnam aggo
[171] Atitto kālaŋ-kato na c'assa paripūritā icchā.|| ||

[487] Satta ratanāni vasseyya vuṭṭhimā dasa-disā samantena
Na c'attha titti kāmānaɱ atittā'va maranti narā.|| ||

[488] Asisūlūpamā kāmā kāmā sappasiropamā,||
Ukkūpamā anudahanti aṭṭhikaŋkala-sannibhā.|| ||

[489] Aniccā addhuvā kāmā bahu-dukkhā mahāvisā,||
Ayoguḷo va santatto aghamūlā dukkhapphalā.|| ||

[490] Rukkhapphalūpamā kāmā maɱsapesūpamā dukhā,||
Supinopamā vañcaniyā kāmā yācitakūpamā.|| ||

[491] Sattisūlūpamā kāmā rogo gaṇḍo aghaɱ nighaɱ,||
Aŋgārakāsusadisā aghamūlaɱ bhayaɱ vadho.|| ||

[492] Evaɱ bahudukhā kāmā akkhātā antarāyikā,||
Gacchatha na me bhavagate vissāso atthi attano.|| ||

[493] Kiɱ mama paro karissati attano sīsamhi ḍayha-mānamhi,||
Anubandhe jarā-maraṇe tassa ghātāya ghaṭitabbaɱ.|| ||

[494] Dvāraɱ avāpuṇitvāna'yaɱ mātā-pitaro Anīkarattañ ca
Disvāna chamaɱ nisinne rodante idam avoca.|| ||

[495] Dīgho bālānaɱ saɱsāro puna-p-punañ ca rodataɱ,||
Anamatagge pitu maraṇe bhātu vadhe attano ca vadhe.|| ||

[496] Assu thaññaɱ rudhiraɱ saɱsāraɱ anamataggato saratha,||
Sattānaɱ saɱsarataɱ sarāhi aṭṭhīnañ ca sannicayaɱ.|| ||

[497] Sara caturo'dadhi upanīte assu thañña-rudharamhi
Sara ekakappam aṭṭhīnaɱ sañcayaɱ Vipulena samaɱ.|| ||

[498] [172] Anamatagge saɱsarato mahiɱ Jambudīpam upanītaɱ,||
Kolaṭṭhi-matta-guḷikā mātā-mātāsv'eva na ppahonti.|| ||

[499] Sara tiṇakaṭṭhaɱ sākhāpalāsaɱ upanītaɱ anamataggato,||
Pitusu caturaŋgulikā ghaṭikā pitu-pitusv'eva na ppahonti.|| ||

[500] Sara kāṇakacchapaɱ pubbe samudde aparato ca yugacchiddaɱ
Siraɱ tassa ca paṭimukkaɱ manussa-lābhamhi opammaɱ.|| ||

[501] Sara rūpaɱ phenapiṇḍopamassa kāyakaliko asārassa
Khandhe passa anicce sarāhi niraye bahuvighāte.|| ||

[502] Sara kaṭasiɱ vaḍḍhente puna-p-punaɱ tāsu tāsu jātīsu,||
Sara kumbhilabbhayāni ca sarāhi cattāri saccāni.|| ||

[503] Amatamhi vijjamāne kin tava pañcakaṭukena pītena,||
Sabbā hi kāmaratiyo kaṭukatarā pañcakaṭukena.|| ||

[504] Amatamhi vijjamāne kiɱ tava kāmehi ye pariḷāhā||
Sabbā hi kāmaratiyo jalitā kuthitā kupitā santāpitā.|| ||

[505] Asapattamhi samāne kiɱ tava kāmehi ye bahusapattā,||
Rājaggicoraudakappiyehi sādhāraṇā kāmā bahūsapattā.|| ||

[506] Mokkhamhi vijjamāne kiɱ tava kāmehi yesu vadhabandho,||
Kāmesu hi vadhabandho kāma-kāmā dukkhāni anubhonti.|| ||

[507] [173] Ādīpitā tiṇukkā gaṇhantaɱ dahanti n'eva muñcantaɱ,||
Ukkopamā hi kāmā dahanti ye te na muñcanti.|| ||

[508] Mā appakassa hetu kāma-sukhassa vipulaɱ jahī sukhaɱ,||
Mā puthulomo va baḷisaɱ gilitvā pacchā vihaññasi.|| ||

[509] Kāmaɱ kāmesu damassu tāva sunakho va saŋkhalābaddho
Kāhinti khu taɱ kāmā chātā sunakhaɱ va caṇḍālā.|| ||

[510] Aparimitaɱ ca dukkhaɱ bahūni ca citta-domanassāni,||
Anubhohisi kāmesu yutto paṭinissaja addhuve kāme.|| ||

[511] Ajaramhi vijjamāne kin tava kāmehi ye sujarā
maraṇa-vyādhigahitā sabbā sabbattha jātiyo.|| ||

[512] Idam ajaram idam amaraɱ idam ajarā-maraṇa-padam asokaɱ,||
Asapattam asambādhaɱ akhalitam abhayaɱ nirupatāpaɱ.|| ||

[513] Adhagatam idaɱ bahūhi amatam ajjāpi ca labhanīyam idaɱ,||
Yo yoniso payuñjati na ca sakkā aghaṭamānena.|| ||

[514] Evaɱ bhaṇati Sumedha sankharagate ratiɱ alabhamānā,||
Anunentī Anikarattaɱ kese'va chamaɱ chupi Sumedhā.|| ||

[515] Uṭṭhāya Aṇīkaratto pañjaliko yāci tassā pitaraɱ so,||
Vissajjetha Sumedhaɱ pabbajituɱ vimokkha-sacca-dassā.|| ||

[516] Vissajjitā mātā-pitūhi pabbaji sokabhayabhītā,||
Cha abhiññā sacchi-katā aggaphalaɱ sikkhamānāya.|| ||

[517] [174] Acchariyaɱ abbhutaɱ taɱ Nibbānaɱ āsi rājataññāya,||
Pubbe-nivāsacaritaɱ yathā vyākari pacchime kāle.|| ||

[518] Bhagavati Koṇāgamane saŋghārāmamhi navanivesamhi
Sakhiyo tīṇi janiyo vihāradānaɱ adāsimhā.|| ||

[519] Dasakkhattūɱ satakkhattuɱ dasa-satakkhattuɱ satāni ca satakkhattuɱ,||
Devesu upapajjimha ko pana vādo manussesu.|| ||

[520] Devesu mahiddhikā ahumha mānusakamhi ko pana vādo,||
Sattaratanassa mahesī itthīratanaɱ ahaɱ āsiɱ.|| ||

[521] So hetu so pabhavo taɱ mūlaɱ satthu sāsane khanti,||
Taɱ paṭhamaɱ-samodhānaɱ taɱ dhamma-ratāya Nibbānaɱ.|| ||

[522] Evaɱ kathenti ye saddahanti vacanaɱ anomapaññassa
Nibbindanti bhavagate nibbinditvā virajjantī ti.|| ||

Mahā-Nipāto Niṭṭhito

THER§GĀTHĀ SAMATTĀ

.