Majjhima Nikaya


[Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


 

Majjhima Nikāya
II. Majjhima-Paṇṇāsa
1. Gahapati Vagga

Sutta 54

Potaliya Suttaɱ

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.

 


[359]

[1][pts][chlm][than][ntbb][upal] Evaɱ me sutaɱ:|| ||

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā Aŋguttarāpesu viharati||
Āpaṇaɱ nāma Aŋguttarāpānaɱ nigamo.|| ||

Atha kho Bhagavā pubbaṇha-samayaɱ nivāsetvā patta-cīvaraɱ ādāya Āpaṇaɱ piṇḍāya pāvisi.|| ||

Āpaṇe piṇḍāyā caritvā pacchā-bhattaɱ piṇḍa-pāta-paṭikkanto yen'aññataro vana-saṇḍo ten'upasankami divā-vihārāya.|| ||

Taɱ vana-saṇḍaɱ ajjhoga-hetvā aññatarasmiɱ rukkha-mūle divā-vihāraɱ nisīdi.|| ||

Potaliyo pi kho gahapati sampannanivāsanapāpuraṇo chattupāhanāhi jaŋghā-vihāraɱ anuvicara-māno anucaŋkama-māno yena so vana-saṇḍo ten'upasankami.|| ||

Taɱ vana-saṇḍaɱ ajjhoga-hetvā yena Bhagavā ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā Bhagavatā saddhiɱ sammodi.|| ||

Sammodanīyaɱ kathaɱ sārāṇīyaɱ vīti-sāretvā eka-m-antaɱ aṭṭhāsi.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhitaɱ kho Potaliyaɱ gahapatiɱ Bhagavā etad avoca:|| ||

'Saŋvijjante kho gahapati āsanāni,||
sace ākaŋkhasi nisīdā' ti.|| ||

Evaɱ vutte Potaliyo gahapati||
'gahapativādena maɱ Samaṇo Gotamo samudā-caratī' ti||
kupito anatta-mano tuṇhī ahosi.|| ||

Dutiyam pi kho Bhagavā Potaliyaɱ gahapatiɱ etad avoca:|| ||

'Saŋvijjante kho gahapati āsanāni,||
sace ākaŋkhasi nisīdā' ti.|| ||

Dutiyam pi kho Potaliyo gahapati||
'gahapativādena maɱ Samaṇo Gotamo samudā-caratī' ti||
kupito anatta-mano tuṇhī ahosi.|| ||

Tatiyam pi kho Bhagavā Potaliyaɱ gahapatiɱ etad avoca:|| ||

'Saŋvijjante kho gahapati āsanāni,||
sace ākaŋkhasi nisidā' ti.|| ||

Evaɱ vutte Potaliyo gahapati||
'gahapati-vādena maɱ Samaṇo Gotamo samudā-cara' ti||
pi kupito anatta-mano Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

'Ta-y-idaɱ [360] bho Gotama na-cchannaɱ,||
ta-y-idaɱ na-ppaṭirūpaɱ,||
yaɱ maɱ tvaɱ gahapati-vādena samudā-carasī' ti.|| ||

'Te hi te gahapati ākārā te liŋgā te nimittā yathā taɱ gahapatissā' ti.|| ||

'Tathā hi pana me bho Gotama sabbe kammantā paṭikkhittā,||
sabbe vohārā samucchinnā' ti.|| ||

'Yathā kathaɱ pana te gahapati sabbe kammantā paṭikkhittā,||
sabbe vohārā samucchinnā' ti?|| ||

'Idha me bho Gotama yaɱ ahosi dhanaɱ vā dhaññaɱ vā rajataɱ vā jāta-rūpaɱ vā sabbaɱ taɱ puttānaɱ dāyajjaɱ niyyātaɱ,||
tatthāhaɱ anovādī anupavādī ghāsa-c-chādanaparamo viharāmi.|| ||

Evaɱ kho me bho Gotama sabbe kammantā paṭikkhittā sabbe vohārā samucchinnā' ti.|| ||

'Aññathā kho tvaɱ gahapati vohārasamucchedaɱ vadesi1 aññathā ca pana ariyassa vinaye vohārasamucchedo hotī' ti.|| ||

'Yathā kathaɱ pana bhante ariyassa vinaye vohārasamucchedo hoti.|| ||

Sādhu me bhante Bhagavā tathā dhammaɱ desetu||
yathā ariyassa vinaye vohārasamucchedo hotī' ti.|| ||

'Tena hi gahapati suṇāhi sādhukaɱ mana-sikarohi bhāsissāmī' ti.|| ||

'Evaɱ bhante' ti kho Potaliyo gahapati Bhagavato paccassosi.|| ||

Bhagavā etad avoca:|| ||

'Aṭṭha kho ime gahapati dhammā ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saŋvattanti.|| ||

Katame aṭṭha?|| ||

Apāṇāti-pātaɱ nissāya pāṇāti-pāto pahātabbo,||
dinnādānaɱ nissāya adinn'ādānaɱ pahātabbaɱ,||
saccaɱ vācaɱ nissāya musā-vādo pahātabbo,||
apisunaɱ vācaɱ nissāya pisunā vācā pahātabbā,||
agiddhilobhaɱ nissāya giddhilobho pahātabbo,||
anindārosaɱ nissāya nindāroso pahātabbo,||
akodhūpāyāsaɱ nissāya kodhūpāyāso pahātabbo,||
anati-mānaɱ nissāya ati-māno pahātabbo.|| ||

Ime kho gahapati aṭṭhadhammā saŋkhittena vuttā vitthārena avibhattā ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saŋvattantī' ti.

 


 

'Ye'me bhante Bhagavatā aṭṭha dhammā saŋkhittena vuttā vitthārena avibhattā ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saŋvattanti.|| ||

Sādhu me bhante Bhagavā ime aṭṭha dhamme vitthārena vibhajatu anukampaɱ upādāyā' ti.|| ||

'Tena hi gahapati suṇāhi sādhukaɱ mana-sikarohi bhāsissāmī' ti.|| ||

'Evaɱ bhante' ti kho Potaliyo gahapati Bhagavato paccassosi.|| ||

Bhagavā etad avoca:

[361] 'Apāṇāti-pātaɱ nissāya pāṇāti-pāto pahātabbo' ti||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Idha gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Yesaɱ kho ahaɱ saŋyojanānaɱ hetu pāṇāti-pāti assaɱ,||
tes'āhaɱ saŋyojanānaɱ pahānāya samūcchedāya paṭipanno,||
ahañ c'eva kho pana pāṇāti-pāti assaɱ||
attā pi maɱ upavadeyya pāṇāti-pāta-paccayā,||
anuvicca viññū garaheyyuɱ pāṇāti-pāta-paccayā,||
kāyassa bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā pāṇāti-pāta-paccayā.|| ||

Etad eva kho pana saŋyojanaɱ etaɱ nīvaraṇaɱ yad idaɱ pāṇāti-pāto,||
ye ca pāṇāti-pāta-paccayā uppajjeyyuɱ āsavā vighāta-pariḷāhā,||
pāṇāti-pātā paṭiviratassa evaɱsa te āsavā vighāta-pariḷāhā na honti."|| ||

'Apāṇāti-pātaɱ nissāya pāṇāti-pāto pahātabbo' ti iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

'Dinnādānaɱ nissāya adinn'ādānaɱ pahātabban' ti||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Idha gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Yesaɱ kho ahaɱ saŋyojanānaɱ hetu adinn'ādāyī assaɱ,||
tes'āhaɱ saŋyojanānaɱ pahānāya samucrachedāya paṭipanno||
ahañ c'eva kho pana adinn'ādāyī assaɱ,||
attā pi maɱ upavadeyya adinn'ādāna-paccayā,||
anuvicca viññū garaheyyuɱ adinn'ādāna-paccayā,||
kāyassa bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā adinn'ādāna-paccayā.|| ||

Etad eva kho pana saŋyojanaɱ etaɱ nīvaraṇaɱ yad idaɱ adinn'ādānaɱ,||
ye ca adinn'ādāna-paccayā uppajjeyyuɱ āsavā vighāta-pariḷāhā,||
adinn'ādānā paṭiviratassa evaɱsa te āsavā vighāta-pariḷāhā na honti."|| ||

'Dinnādānaɱ nissāya adinn'ādānaɱ pahātabban' ti||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

'Saccaɱ vācaɱ nissāya musā-vādo pahātabbo' ti||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ||
kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?

Idha gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Yesaɱ kho ahaɱ saŋyojanānaɱ hetu musā-vādī assaɱ,||
tes'āhaɱ saŋyojanānaɱ pahānāya samucchedāya paṭipanno||
ahañ c'eva kho pana musā-vādī assaɱ,||
attā pi maɱ upavādeyya musā-vāda-paccayā,||
anuvicca viññū garaheyyuɱ musā-vāda-paccayā,||
kāyassa bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā musā-vāda-paccayā.|| ||

Etad eva kho pana saŋyojanaɱ etaɱ nīvaraṇaɱ yad idaɱ musā-vādo,||
[362] ye ca musā-vāda-paccayā uppajjeyyuɱ āsavā vighāta-pariḷāhā||
musā-vādā paṭiviratassa evaɱsa te āsavā vighāta-pariḷāhā na honti.|| ||

'Saccaɱ vācaɱ nissāya musā-vādo pahātabbo'ti||
iti yaɱ taɱ,||
vuttaɱ idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

'Apisunaɱ vācaɱ nissāya pisunā vācā pahātabbā' ti||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Idha gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Yesaɱ kho ahaɱ saŋyojanānaɱ hetu pisunā-vāco assaɱ,||
tes'āhaɱ saŋyojanānaɱ pahānāya samucchedāya paṭipanno||
ahañ c'eva kho pana pisunā vāco assaɱ,||
attā pi maɱ upavādeyya pisunā vācapaccayā,||
anuvicca viññū garaheyyuɱ pisunā vācapaccayā,||
kāyassa bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā pisunā vācapaccayā.|| ||

Etad eva kho pana saɱyojaganaɱ etaɱ nīvaraṇaɱ yad idaɱ suna pisunā vācā,||
ye ca pisunā vācapaccayā uppajjeyyuɱ āsavā vighāta-pariḷāhā||
pisunā vācā paṭiviratassa evaɱsa te āsavā vighāta-pariḷāhā na honti.|| ||

'Apisunaɱ vācaɱ nissāya pisunā vācā pahātabbā' ti||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

Agiddhilobhaɱ nissāya giddhilobho pahātabbo' ti||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Idha gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Yesaɱ kho ahaɱ saŋyojanānaɱ hetu giddhilobhī assaɱ,||
tes'āhaɱ saŋyojanānaɱ pahānāya samucchedāya paṭipanno||
ahañ c'eva kho pana giddhilobhī assaɱ,||
attā pi maɱ upavadeyya giddhilobhapaccayā,||
anuvicca viññū garaheyyuɱ giddhilobhapaccayā,||
kāyassa bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā giddhilobhapaccayā.|| ||

Etad eva kho pana saŋyojanaɱ etaɱ nīvaraṇaɱ yad idaɱ giddhilobho,||
ye ca giddhilobhapaccayā uppajjeyyuɱ āsavā vighāta-pariḷāhā||
agiddhilobhi'ssa evaɱsa te āsavā vighāta-pariḷāhā na honti.|| ||

'Agiddhilobhaɱ nissāya giddhilobho pahātabbo' ti||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

'Anindārosaɱ nissāya nindāroso pahātabbo' ti||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Idha gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Yesaɱ kho ahaɱ saŋyojanānaɱ hetu nindārosī assaɱ,||
tes'āhaɱ saŋyojanānaɱ [363] pahānāya samucchedāya paṭipanno||
ahañ c'eva kho pana nindārosī assaɱ,||
attā pi maɱ upavadeyya nindārosapaccayā||
anuvicca viññū garaheyyuɱ nindārosapaccayā,||
kāyassa bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā nindārosapaccayā.|| ||

Etad eva kho pana saŋyojanaɱ etaɱ nīvaraṇaɱ yad idaɱ nindāroso||
ye ca nindārosapaccayā uppajjeyyuɱ āsavā vighāta-pariḷāhā||
anindārosissa evaɱsa te āsavā vighāta-pariḷāhā na honti.|| ||

'Anindārosaɱ nissāya nindāroso pahātabbo'ti||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

'Akodhūpāyāsaɱ nissāya kodhūpāyāso pahātabbo' ti||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Idha gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Yesaɱ kho ahaɱ saŋyojanānaɱ hetu kodhūpāyāsī assaɱ,||
tes'āhaɱ saŋyojanānaɱ pahānāya samucchedāya paṭipanno||
ahañ c'eva kho pana kodhūpāyāsī assaɱ,||
attā pi maɱ upavadeyya kodhūpāyāsapaccayā,||
anuvicca viññū garaheyyuɱ kodhūpāyāsa paccayā,||
kāyassa bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā kodhūpāyāsapaccayā.|| ||

Etad eva kho pana saŋyojanaɱ etaɱ nīvaraṇaɱ yad idaɱ kodhūpāyāso,||
ye ca kodhūpāyāsapaccayā uppajjeyyuɱ āsavā vighāta-pariḷāhā||
akodhūpāyāsissa evaɱsa te āsavā vighāta-pariḷāhā na honti|| ||

'Akodhūpāyāsaɱ nissāya kodhūpāyāso pahātabbo' ti||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ,||
idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.|| ||

'Anati-mānaɱ nissāya ati-māno pahātabbo' ti||
iti kho pan'etaɱ vuttaɱ,||
kiñ c'etaɱ paṭicca vuttaɱ?|| ||

Idha gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Yesaɱ kho ahaɱ saŋyojanānaɱ hetu ati-mānī assaɱ,||
tes'āhaɱ saŋyojanānaɱ pahānāya samucchedāya paṭipanno||
ahañ c'eva kho pana ati-mānī assaɱ,||
attā pi maɱ upavadeyya ati-mānapaccayā,||
anuvicca viññū garaheyyuɱ ati-mānapaccayā,||
kāyassa bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā ati-mānapaccayā.|| ||

Etad eva kho pana saŋyojanaɱ etaɱ nīvaraṇaɱ yad idaɱ ati-māno,||
ye ca ati-mānapaccayā uppajjeyyuɱ āsavā vighāta-pariḷāhā,||
anati-mānissa evaɱsa te āsavā vighāta-pariḷāhā na honti.|| ||

'Anati-mānaɱ nissāya ati-māno pahātabbo' ti||
iti yaɱ taɱ vuttaɱ||
idam etaɱ paṭicca vuttaɱ.

[364] Ime kho gahapati aṭṭha dhammā saŋkhittena vuttā vitthārena vibhattā ye ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saŋvattanti.|| ||

Na tv'eva tāva ariyassa vinaye sabbena sabbaɱ sabbathā sabbaɱ vohārasamucchedo hotī' ti.|| ||

'Yathā kathaɱ pana bhante ariyassa vinaye sabbena sabbaɱ sabbathā sabbaɱ vohārasamucchedo hoti.|| ||

Sādhu me bhante Bhagavā tathā dhammaɱ desetu yathā ariyassa vinaye sabbena sabbaɱ sabbathā sabbaɱ vohārasamucchedo hotī' ti.|| ||

'Tena hi gahapati suṇāhi,||
sādhukaɱ mana-sikarohi||
bhāsissāmi' ti.|| ||

'Evaɱ bhante' ti kho Potaliyo gahapati Bhagavato paccassosi.|| ||

Bhagavā etad avoca:|| ||

 


 

'Seyyathā pi gahapati kukkuro jighacchādubbalyapareto goghātakasūṇaɱ pacc'upaṭṭhito assa.|| ||

Tam enaɱ dakkho goghātako vā go-ghātakantevāsī vā aṭṭhikaŋkalaɱ sunikantaɱ nikantaɱ nimmaɱsaɱ lohita-makkhittaɱ upacchubheyya.|| ||

Taɱ kim maññasi gahapati?|| ||

Api nu so kukkuro amuɱ aṭṭhikaŋkalaɱ sunikantaɱ nikantaɱ nimmaɱsaɱ lohita-makkhittaɱ palikhādento jighacchādubbalyaɱ paṭivineyyā' ti?|| ||

'No h'etaɱ bhante.|| ||

Taɱ kissa hetu?|| ||

Aduɱ hi bhante aṭṭhikaŋkalaɱ sunikantaɱ nikantaɱ nimmaɱsaɱ lohita-makkhittaɱ,||
yāva-d-eva ca pana so kukkuro kilamathassa vighātassa bhāgī assā' ti.|| ||

'Evam eva kho gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

Aṭṭhikaŋkalūpamā kāmā vuttā Bhagavatā bahu-dukkhā bahūpāyāsā,||
ādīnavo ettha bhiyyo' ti.|| ||

Evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā||
yā'yaɱ upekkhā nānattā nānattasitā||
taɱ abhini-vajchetvā||
yā'yaɱ upekkhā ekattā ekattasitā,||
yattha sabbaso lokāmisūpādānā aparisesā nirujjhanti||
tam ev'upekkhaɱ bhāveti.|| ||

Seyyathā pi gahapati gijjho vā kaŋko vā kulalo vā maɱsapesiɱ ādāya uḍḍiyeyya,||
tam enaɱ gijjhā pi kaŋkā pi kulalā pi anupatitvā anupatitvā vitaccheyyuɱ virājeyyuɱ.|| ||

Taɱ kim maññasi gahapati?|| ||

Sace so gijjho vā kaŋko vā kulalo vā taɱ maɱsapesiɱ na khippam eva paṭinissajjeyya||
so tato nidānaɱ maraṇaɱ vā niga-c-cheyya maraṇa-mattaɱ vā dukkhan' ti?|| ||

"Evaɱ bhante" ti.|| ||

'Evam eva kho gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Maɱsapes'ūpamā kāmā vuttā Bhagavatā bahu-dukkhā bahūpāyāsā,||
ādīnavo ettha bhiyyo" ti.|| ||

[365] Evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā yā'yaɱ upekkhā nānattā nānattasitā,||
taɱ abhini-vajchetvā yā'yaɱ||
upekkhā ekattā ekattasitā,||
yattha sabbaso lokāmisūpādānā aparisesā nirujjhanti,||
tam ev'upekkhaɱ bhāveti.|| ||

Seyyathā pi gahapati puriso ādittaɱ tiṇukkaɱ ādāya paṭivātaɱ gaccheyya.|| ||

Taɱ kim maññasi gahapati?|| ||

Sace so puriso taɱ ādittaɱ tiṇukkaɱ na khippam'eva paṭinissajjeyya||
tassa sā ādittā tiṇukkā hatthaɱ vā daheyya bāhaɱ vā daheyya||
aññataraɱ vā aŋgapaccaŋgaɱ daheyya,||
so tato nidānaɱ maraṇaɱ vā niga-c-cheyya maraṇa-mattaɱ vā dukkhan' ti?|| ||

"Evaɱ bhante" ti.|| ||

'Evam eva kho gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Tiṇukk'ūpamā kāmā vuttā Bhagavatā bahu-dukkhā bahūpāyāsā,||
ādīnavo ettha bhiyyo" ti.|| ||

Evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā||
yā'yaɱ upekkhā nānattā nānattasitā,||
taɱ abhini-vajchetvā||
yā'yaɱ upekkhā ekattā ekattasitā||
yattha sabbaso lokāmisūpādānā aparisesā nirujjhanti||
tam ev'upekkhaɱ bhāveti.|| ||

Seyyathā pi gahapati aŋg'ārakāsu sādhika-porisā pūrā aŋgārānaɱ vīt'accikānaɱ vītadhūmānaɱ,||
atha puriso āgaccheyya jīvitukāmo amaritukāmo sukha-kāmo dukkha-paṭikkūlo.|| ||

Tam enaɱ dve balavanto purisā nānā bāhāsu gahetvā aŋg'ārakāsuɱ upakaḍḍheyyuɱ.|| ||

Taɱ kim maññasi gahapati?|| ||

Api nu so puriso iti c'iti c'eva kāyaɱ sannāmeyyāti.|| ||

'Evaɱ bhante.|| ||

Taɱ kissa hetu?|| ||

Viditaɱ hi bhante tassa purisassa:|| ||

"Imañ ce ahaɱ aŋg'ārakāsuɱ patissāmi,||
tato nidānaɱ maraṇaɱ vā nigacchāmi maraṇa-mattaɱ vā dukkhan"' ti.|| ||

'Evam eva kho gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Aŋgārakās'ūpamā kāmā vuttā Bhagavatā bahu-dukkhā bahupāyāsā,||
ādīnavo ettha bhiyyo" ti.|| ||

Evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā yā'yaɱ upekkhā nānattā nānattasitā,||
taɱ abhini-vajchetvā yā'yaɱ||
upekkhā ekattā ekattasitā||
yattha sabbaso lokāmisūpādānā aparisesā nirujjhanti||
tam ev'upekkhaɱ bhāveti.|| ||

Seyyathā pi gahapati puriso supinakaɱ passeyya||
ārāmarāmaṇeyyakaɱ vanarāmaṇeyyakaɱ bhūmirāmaṇeyyakaɱ pokkharaṇīrāmaṇeyyakaɱ so paṭiBuddho na kiñci passeyya.|| ||

Evam eva kho gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Supinak'ūpamā kāmā vuttā Bhagavatā bahu-dukkhā bahupāyāsā,||
ādīnavo ettha bhiyyo" ti.|| ||

Evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā yā'yaɱ upekkhā nānattā nānattasitā,||
taɱ abhini-vajchetvā yā'yaɱ||
upekkhā ekattā ekattasitā||
yattha sabbaso lokāmisūpādānā aparisesā nirujjhanti||
tam ev'upekkhaɱ bhāveti.|| ||

Seyyathā pi gahapati puriso yācitakaɱ bhogaɱ yācitvā [366] yānaɱ vā poroseyyaɱ pavaramaṇikuṇḍalaɱ||
so tehi yācitakehi bhogehi purakkhato parivuto antarāpaṇaɱ paṭipajjeyya.|| ||

Tam enaɱ jano disvā evaɱ vadeyya:|| ||

"Bhogī vata bho puriso,||
evaɱ kira bhogino bhogāni bhuñjantī" ti.|| ||

Tam enaɱ sāmikā yattha yatth'eva passeyyuɱ||
tattha tatth'eva sāni hareyyuɱ.|| ||

Taɱ kim maññasi gahapati?|| ||

Alan nu kho tassa purisassa aññathattāyā' ti?|| ||

'Evaɱ bhante.|| ||

Taɱ kissa hetu?|| ||

Sāmino hi bhante sāni harahantī' ti.|| ||

'Evam eva kho gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Yācitak'ūpamā kāmā vuttā Bhagavatā bahu-dukkhā bahūpāyāsā,||
ādīnavo ettha bhiyyoti.|| ||

Evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā yā'yaɱ upekkhā nānattā nānattasitā,||
taɱ abhini-vajchetvā yā'yaɱ||
upekkhā ekattā ekattasitā||
yattha sabbaso lokāmisūpādānā aparisesā nirujjhanti||
tam ev'upekkhaɱ bhāveti.|| ||

Seyyathā pi gahapati gāmassa vā nigamassa vā avidūre tibbo vana-saṇḍo,||
tatr'assa rukkho sampannaphalo ca uppannaphalo ca,||
na cāssu kānici phalāni bhūmiyaɱ patitāni,||
atha puriso āgaccheyya phalatthiko phalagavesi phalapariyesanaɱ cara-māno.|| ||

So taɱ vana-saṇḍaɱ ajjhoga-hetvā taɱ rukkhaɱ passeyya sampannaphalañ ca upapannaphalañ ca,||
n'atthi ca kānici phalāni bhūmiyaɱ patitāni,||
jānāmi kho pan'āhaɱ rukkhaɱ āruhituɱ,||
yan'nūnāhaɱ imaɱ rukkhaɱ āruhitvā yāva-datthañ ca khādeyyaɱ ucchaŋgañca pūreyyanti.|| ||

So taɱ rukkhaɱ āruhitvā yāva-datthañ ca||
khādeyya ucchaŋgañ ca pūreyya.|| ||

Atha dutiyo puriso āgaccheyya phalatthiko phalagavesi phalapariyesanaɱ cara-māno tiṇhaɱ kuṭhāriɱ ādāya.|| ||

So taɱ vana-saṇḍaɱ ajjhoga-hetvā taɱ rukkhaɱ passeyya sampanna phalañ ca uppannaphalañ ca||
tassa evam assa:|| ||

"Ayaɱ kho rukkho sampannapalo ca,||
uppannaphalo ca,||
n'atthi ca kānici phalāni bhūmiyaɱ patitāni,||
na kho pan'āhaɱ jānāmi rukkhaɱ āruhituɱ,||
yan'nūnāhaɱ imaɱ rukkhaɱ mūlato chetvā yāva-datthañ ca khādeyyaɱ ucchaŋgañca pūreyyanti.|| ||

So taɱ rukkhaɱ mūlato chindeyya.|| ||

Taɱ kim maññasi gahapati?|| ||

Asu yo so puriso paṭhamaɱ rukkhaɱ ārūḷho,||
sace so na khippam'eva oroheyya tassa so rukkho papatanto hatthaɱ vā bhañjeyya||
aññataraɱ vā aŋgapaccaŋgaɱ bhañjeyya,||
so tato [367] nidānaɱ maraṇaɱ vā niga-c-cheyya maraṇa-mattaɱ vā dukkhan' ti?|| ||

"Evaɱ bhante" ti.|| ||

'Evam eva kho gahapati ariya-sāvako iti paṭisañcikkhati:|| ||

"Rukkha-phal'ūpamā kāmā vuttā Bhagavatā bahu-dukkhā bahūpāyāsā,||
ādīnavo ettha bhiyyoti.|| ||

Evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā yā'yaɱ upekkhā nānattā nānattasitā,||
taɱ abhini-vajchetvā yā'yaɱ||
upekkhā ekattā ekattasitā||
yattha sabbaso lokāmisūpādānā aparisesā nirujjhanti||
tam ev'upekkhaɱ bhāveti.|| ||

 


 

Sa kho so gahapati ariya-sāvako imaɱ yeva anuttaraɱ upekkhā-sati-pārisuddhiɱ āgamma aneka-vihitaɱ pubbe-nivāsaɱ anussarati.|| ||

Seyyath'īdaɱ:|| ||

Ekam pi jātiɱ,||
dve pi jātiyo,||
tisso pi jātiyo,||
catasso pi jātiyo,||
pañca pi jātiyo,||
dasa pi jātiyo,||
vīsatim pi jātiyo,||
tiɱsam pi jātiyo,||
cattārīsam pi jātiyo,||
paññāsam pi jātiyo,||
jāti-satam pi jāti-sahassam pi-jāti sata-sahassam pi,||
aneke pi saɱvaṭṭa-kappe aneke pi,||
vivaṭṭa-kappe aneke pi saɱvaṭṭa-vivaṭṭa-kappe,||
'amutr'āsiɱ evaɱ-nāmo,||
evaɱ-gotto,||
evaɱ-vaṇṇo,||
evam-āhāro,||
evaɱ sukha-dukkha-paṭisaŋvedī,||
evam-āyu-pariyanto.|| ||

So tato cuto amutra upapādiɱ.|| ||

Tatra p'āsiɱ,||
evaɱ-nāmo,||
evaɱ gotto,||
evaɱ vaṇṇo,||
evam-āhāro,||
evaɱ sukha-dukkha-paṭisaŋvedī,||
evam-āyu-pariyanto.|| ||

So tato cuto idh'ūpapanno' ti.|| ||

Iti sākāraɱ sa-uddesaɱ aneka-vihitaɱ pubbe-nivāsaɱ anussarati.|| ||

Sa kho so gahapati ariya-sāvako imaɱ yeva anuttaraɱ upekkhā sati-pārisuddhiɱ āgamma dibbena cakkhunā visuddhena atikkanta-mānusa-kena satte passati:||
cavamāne uppajjamāne,||
hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate||
yathā-kammūpage satte pajānāti:-|| ||

"Ime vata bhonto sattā kāya-du-c-caritena samannāgatā||
vacī-du-c-caritena samannāgatā||
mano-du-c-caritena samannāgatā||
ariyānaɱ upavādakā micchā-diṭṭhikā||
micchā-diṭṭhi-kamma-samādānā||
te kāyassa bhedā param maraṇā||
apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ upapannā.|| ||

Ime vā pana bhonto sattā kāya-sucaritena samannāgatā||
vacī-sucaritena samannāgatā||
mano-sucaritena samannāgatā||
ariyānaɱ anupavādakā sammā-diṭṭhikā||
sammā-diṭṭhi-kamma-samādānā.|| ||

Te kāyassa bhedā param maraṇā||
sugatiɱ saggaɱ lokaɱ upapannā" ti.|| ||

Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkanta-mānusa-kena satte passati cavamāne uppajjamāne,||
hīne paṇīte suvaṇaṇe dubbaṇṇe sugate duggate||
yathā-kammūpage satte pajānāti.|| ||

Sa kho so gahapati ariya-sāvako imaɱ yeva anuttaraɱ upekkhā sati-pārisuddhiɱ āgamma āsavānaɱ khayā anāsavaɱ ceto-vimuttiɱ paññā-vimuttiɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharati.|| ||

 


 

Ettāvatā kho gahapati ariyassa vinaye sabbena sabbaɱ sabbathā sabbaɱ vohārasamucchedo hoti.|| ||

Taɱ kim maññasi gahapati?|| ||

Yathā ariyassa vinaye sabbena sabbaɱ vohārasamucchedo hoti,||
api nu tvaɱ eva-rūpaɱ vohārasamucchedaɱ attani samanupassasī' ti?|| ||

'Ko c'āhaɱ bhante ko ca ariyassa vinaye sabbena sabbaɱ sabbathā sabbaɱ vohārasamucchedo.|| ||

Mayaɱ hi bhante pubbe añña-titthiye paribbājake anājānīyeva samāne ājānīyāti amaññimha.|| ||

Anājānīyeva samāne ājānīya-bhojanaɱ bhojimha.|| ||

Anājānīyeva samāne ājānīya-ṭ-ṭhāne ṭhapimha.|| ||

Bhikkhū pana mayaɱ bhante ājānīyeva samāne anājānīyāti amaññimha.|| ||

Ājānīyeva samāne anājānīya-bhojanaɱ bhojimha.|| ||

Ājānīyeva samāne anājānīya-ṭ-ṭhāne ṭhapimha.|| ||

Idāni pana mayaɱ bhante añña-titthiye [368] paribbājake anājāniyeva samāne anājānīyāti jānissāma.|| ||

Anājānīyeva samāne anājānīya-bhojanaɱ bhojessāma anājānīyeva samāne anājānīya-ṭ-ṭhāne ṭhapessāma bhikkhū pana mayaɱ bhante ājānīyeva samāne ājānīyāti jānissāma ājānīyeva samāne ājānīya-bhojanaɱ bhojessāma,||
ājānīyeva samāne ājānīya-ṭ-ṭhāne ṭhapessāma ajanesi vata me bhante Bhagavā samaṇesu samaṇapemaɱ samaṇesu samaṇa-p-pasādaɱ samaṇesu samaṇagāravaɱ.|| ||

Abhikkantaɱ bhante,||
abhikkantaɱ bhante,||
seyyathā pi bhante nikkujjitaɱ4 vā ukkujjeyya,||
paṭi-c-channaɱ vā vivareyya,||
mūḷhassa vā Maggaɱ ācikkheyya,||
andha-kāre vā tela-pajjotaɱ dhāreyya,||
cakkhu-manto rūpāni dakkhintīti,||
evam evaɱ5 Bhagavatā aneka-pariyāyena dhammo pakāsito.|| ||

Es'āhaɱ bhante Bhagavantaɱ saraṇaɱ gacchāmi Dhammañ ca bhikkhu-Saŋghañ ca.|| ||

Upāsakaɱ maɱ Bhagavā dhāretu ajja-t-agge pāṇupetaɱ saraṇaɱ gatanti.|| ||

Potaliya suttaɱ catutthaɱ


Contact:
E-mail
Copyright Statement