Majjhima Nikaya


[Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


 

Majjhima Nikāya
II. Majjhima-Paṇṇāsa
2. Bhikkhu Vagga

Sutta 62

Mahā Rāhul'ovāda Suttaɱ

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.

 


[420]

[1][chlm][pts][than][upal] Evaɱ me sutaɱ:|| ||

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthīyaɱ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||

2. Atha kho Bhagavā pubbaṇha-samayaɱ nivāsetvā patta-cīvaraɱ ādāya Sāvatthīyaɱ piṇḍāya pāvisi.|| ||

Āyasmā pi kho Rāhulo pubbaṇha- [421] samayaɱ nivāsetvā patta-cīvaraɱ ādāya Bhagavantaɱ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.|| ||

3. Atha kho Bhagavā apaloketvā āyasmantaɱ Rāhulaɱ āmantesi:||
Yaɱ kiñci Rāhula rūpaɱ atīt-ā-nāgata-pacc'uppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā sabbaɱ rūpaɱ n'etaɱ mama n'eso'ham-asmi na m'eso attā'ti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya daṭṭhabbanti.||
Rūpameva nu kho Bhagavā,||
rūpameva nu kho sugatāti.|| ||

Rūpam pi Rāhula,||
vedanā pi Rāhula,||
saññā pi Rāhula,||
sankhārā pi Rāhula,||
viññāṇam pi Rāhulāti.|| ||

4. Atha kho āyasmā Rāhulo 'kona'jja Bhagavatā sammukhā ovādena ovadito gāmaɱ piṇḍāya pavisissatī'ti tato paṭinivattitvā aññatarasmiɱ rukkha-mūle nisīdi pallaŋkaɱ ābhujitvā ujuɱ kāyaɱ paṇidhāya parimukhaɱ satiɱ upaṭṭha-petvā.|| ||

5. Addasā kho āyasmā Sāriputto āyasmantaɱ Rāhulaɱ aññatarasmiɱ rukkha-mūle nisinnaɱ pallaŋkaɱ ābhujitvā ujuɱ kāyaɱ paṇidhāya parimukhaɱ satiɱ upaṭṭha-petvā.|| ||

Disvāna āyasmantaɱ Rāhulaɱ āmantesi: ānāpāna-satiɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Ānāpāna-sati Rāhula bhāvitā bahulī-katā maha-p-phalā hoti mahā-nisaɱsāti.|| ||

6. Atha kho āyasmā Rāhulo sāyaṇha-samayaɱ paṭisallānā vuṭṭhito yena Bhagavā ten'upasankami,||
upasankamitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdi,||
eka-m-antaɱ nisinno kho āyasmā Rāhulo Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

7. Kathaɱ bhāvitā nu kho bhante ānāpāna-sati kathaɱ bahulī-katā maha-p-phalā hoti mahā-nisaɱsāti.|| ||

8. Yaɱ kiñci Rāhula ajjhattaɱ paccattaɱ kakkhalaɱ kharigataɱ upādinnaɱ,||
seyyath'īdaɱ: kesā lomā nakhā dantā taco maɱsaɱ nahārū aṭṭhī aṭṭhimiñjā vakkaɱ hadayaɱ yakanaɱ kilomakaɱ pihakaɱ pa-p-phāsaɱ antaɱ antaguṇaɱ udariyaɱ karīsaɱ yaɱ vā panaññampi kiñci ajjhattaɱ paccattaɱ kakkhalaɱ kharigataɱ upādinnaɱ,||
ayaɱ vuccati Rāhula ajjhattikā paṭhavī-dhātu.|| ||

Yā c'eva kho pana ajjhattikā paṭhavī-dhātu yā ca bāhirā paṭhavī-dhātu paṭhavī-dhāturevesā.|| ||

Taɱ 'n'etaɱ mama,||
n'eso'ham-asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

[422] Evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā paṭhavī-dhātuyā nibbindati.|| ||

Paṭhavī-dhātuyā cittaɱ virājeti.|| ||

9. Katamā ca Rāhula āpo-dhātu: āpo-dhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.|| ||

Katamā ca Rāhula ajjhattikā āpo-dhātu: yaɱ ajjhattaɱ paccattaɱ āpo āpogataɱ upādinnaɱ,||
seyyath'īdaɱ: pittaɱ semhaɱ pubbo lohitaɱ sedo medo assu vasā khelo siŋghānikā lasikā muttaɱ,||
yaɱ vā panaññampi kiñci ajjhattaɱ paccattaɱ āpo āpogataɱ upādinnaɱ,||
ayaɱ vuccati Rāhula ajjhattikā āpo-dhātu.|| ||

Yā c'eva kho pana ajjhattikā āpo-dhātu,||
yā ca bāhirā āpo-dhātu āpo-dhāturevesā.|| ||

Taɱ n'etaɱ mama,||
n'eso'ham-asmi,||
na m'eso attāti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā āpo-dhātuyā nibbindati.|| ||

Āpo-dhātuyā cittaɱ virājeti.|| ||

10. Katamā ca Rāhula tejo-dhātu: tejo-dhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.|| ||

Katamā ca Rāhula ajjhattikā tejo-dhātu: yaɱ ajjhattaɱ paccattaɱ tejo tejogataɱ upādinnaɱ,||
seyyath'īdaɱ: yena ca santappati,||
yena ca jīrīyati,||
yena ca pariḍayhati,||
yena ca asita-pīta-khāyita-sāyitaɱ sammā pariṇāmaɱ gacchati.|| ||

Yaɱ vā panaññampi kiñci ajjhattaɱ paccattaɱ tejo tejogataɱ upādinnaɱ,||
ayaɱ vuccati Rāhula ajjhattikā tejo-dhātu.|| ||

Yā c'eva kho pana ajjhattikā tejo-dhātu,||
yā ca bāhirā tejo-dhātu tejo-dhātu revesā.|| ||

Taɱ n'etaɱ mama,||
n'eso'ham-asmi,||
na m'eso attāti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā tejo-dhātuyā nibbindati.|| ||

Tejo-dhātuyā cittaɱ virājeti.|| ||

11. Katamā ca Rāhula vāyo-dhātu: vāyo-dhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.|| ||

Katamā ca Rāhula ajjhattikā vāyo-dhātu: yaɱ ajjhattaɱ paccattaɱ vāyo vāyogataɱ upādinnaɱ,||
seyyath'īdaɱ: uddhaŋgamā vātā adhogamā vātā kucchisayā vātā koṭṭhasayā vātā aŋgamaŋgānusārino vātā assāso passāso iti.|| ||

Yaɱ vā panaññampi kiñci ajjhattaɱ paccattaɱ vāyo vāyogataɱ upādinnaɱ,||
ayaɱ vuccati Rāhula ajjhattikā vāyo-dhātu.|| ||

Yā c'eva kho pana ajjhattikā vāyo-dhātu,||
yā ca bāhirā vāyo-dhātu vāyo-dhāturevesā.|| ||

Taɱ n'etaɱ mama,||
n'eso'ham-asmi,||
na m'eso attāti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ [423] samma-p-paññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā vāyo-dhātuyā nibbindati.|| ||

Vāyo-dhātuyā cittaɱ virājeti.|| ||

12. Katamā ca Rāhula ākāsa-dhātu: ākāsa-dhātu siyā ajjhattikā,||
siyā bāhirā.|| ||

Katamā ca Rāhula ajjhattikā ākāsa-dhātu: yaɱ ajjhattaɱ paccattaɱ ākāsaɱ ākāsagataɱ upādinnaɱ,||
seyyath'īdaɱ kaṇṇacchiddaɱ nāsacchiddaɱ mukhadvāraɱ,||
yena ca asita-pīta-khāyita-sāyitaɱ ajjhoharati yattha ca asita-pīta-khāyita-sāyitaɱ santi-ṭ-ṭhati,||
yena ca asita-pīta-khāyita-sāyitaɱ sāyitaɱ adhobhāgā ni-k-khamati.|| ||

Yaɱ vā panaññampi kiñci ajjhattaɱ paccattaɱ ākāsaɱ ākāsagataɱ upādinnaɱ ayaɱ vuccati Rāhula Ajjhattikā ākāsa-dhātu.|| ||

Yāc'eva kho pana ajjhattikā ākāsa-dhātu yā ca bāhirā ākāsa-dhātu,||
ākāsa-dhāturevesā.|| ||

Taɱ 'n'etaɱ mama,||
ne'sohamasmi.|| ||

Na meso attā'ti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya disvā ākāsa-dhātuyā nibbindati.|| ||

Ākāsadhātuyā cittaɱ virājeti.|| ||

13. Paṭhavīsamaɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāveti,||
paṭhavīsamaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato uppannā manāpā'manāpā phassā cittaɱ na pariyādāya ṭhassanti.|| ||

Seyyathā pi Rāhula paṭhaviyā sucimpi nikkhipanti,||
asucimpi nikkhipanti,||
gūthagatampi nikkhipanti,||
muttagatampi nikkhipanti,||
kheḷagatampi nikkhipanti,||
pubbagatampi nikkhipanti,||
lohitagatampi nikkhipanti.|| ||

Na ca tena paṭhavī aṭṭīyati vā harāyati vā jigucchati vā evam eva kho tvaɱ Rāhula paṭhavīsamaɱ bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Paṭhavīsamaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato uppannā manāpā'manāpā phassā cittaɱ na pariyādāya ṭhassanti.|| ||

14. Āposamaɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi,||
āposamaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato uppannā manāpā'manāpā phassā cittaɱ na pariyādāya ṭhassanti.|| ||

Seyyathā pi Rāhula āpasmiɱ sucimpi dhovanti,||
asucimpi dhovanti,||
gūthagatam pi dhovanti,||
muttagatam pi dhovanti,||
kheḷagatam pi dhovanti,||
pubbagatam pi dhovanti,||
lohitagatam pi dhovanti.|| ||

Na ca tena āpo aṭṭīyati vā harāyati vā jigucchati vā,||
evam eva [424] kho tvaɱ Rāhula āposamaɱ bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Āposamaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato uppannā manāpā'manāpā phassā cittaɱ na pariyādāya ṭhassanti.|| ||

15. Tejosamaɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi,||
tejosamaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato uppannā manāpā'manāpā phassā cittaɱ na pariyādāya ṭhassanti.|| ||

Seyyathā pi Rāhula tejo sucimpi ḍahati,||
asucimpi ḍahati,||
gūthagatampi ḍahati,||
muttagatampi ḍahati,||
kheḷagatampi ḍahati,||
pubbagatampi ḍahati,||
lohitagatampi ḍahati.|| ||

Na ca tena tejo aṭṭīyati vā harāyati vā jigucchati vā evam eva kho tvaɱ Rāhula tejosamaɱ bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Tejosamaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato uppannā manāpā'manāpā phassā cittaɱ na pariyādāya ṭhassanti.|| ||

16. Vāyosamaɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi,||
vāyosamaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato uppannā manāpā'manāpā phassā cittaɱ na pariyādāya ṭhassanti.|| ||

Seyyathā pi Rāhula vāyo sucimpi upavāyati,||
asucimpi upavāyati,||
gūthagatampi upavāyati,||
muttagatampi upavāyati,||
kheḷagatampi upavāyati,||
pubbagatampi upavāyati,||
lohitagatampi upavāyati.|| ||

Na ca tena vāyo aṭṭīyati vā harāyati vā jigucchati vā evam eva kho tvaɱ Rāhula vāyosamaɱ bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Vāyosamaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato uppannā manāpā'manāpā phassā cittaɱ na pariyādāya ṭhassanti.|| ||

17. Ākāsasamaɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi ākāsasamaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato uppannā manāpāmanāpā phassā cittaɱ na pariyādāya ṭhassanti.|| ||

Seyyathā pi Rāhula ākāso na katthaci patiṭṭhito,||
evam eva kho tvaɱ Rāhula ākāsasamaɱ bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Ākāsasamaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato uppannā manāpā'manāpā phassā cittaɱ na pariyādāya ṭhassanti.|| ||

18. Mettaɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Mettaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato yo vyāpādo so pahiyyissati.|| ||

19. Karuṇaɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Karuṇaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato yā vihesā sā pahiyyissati.|| ||

20. Muditaɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Muditaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato yā arati sā pahiyyissati.|| ||

21. Upekkhaɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Upekkhaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato yo paṭigho so pahiyyissati.|| ||

22. Asubhaɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Asubhaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato yo rāgo so pahiyyissati.|| ||

23. Anicca-saññaɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

[425] Anicca-saññaɱ hi te Rāhula bhāvanaɱ bhāvayato yo asmimāno so pahiyyissati.|| ||

24. Ānāpāna-satiɱ Rāhula bhāvanaɱ bhāvehi.|| ||

Ānāpāna-sati Rāhula bhāvitā bahulī-katā maha-p-phalā hoti mahā-nisaɱsā.|| ||

Kathaɱ bhāvitā ca Rāhula ānāpāna-sati kathaɱ bahulī-katā maha-p-phalā hoti mahā-nisaɱsā:|| ||

25. Idha Rāhula bhikkhu araññagato vā rukkha-mūla-gato vā suññ-ā-gāra-gato vā nisīdati pallaŋkaɱ ābhujitvā ujuɱ kāyaɱ paṇidhāya parimukhaɱ satiɱ upaṭṭha-petvā.|| ||

So satova assa-sati,||
sato passa-sati.|| ||

26. Dīghaɱ vā assa-santo dīghaɱ assasāmī' ti pajānāti,||
'dīghaɱ cā passa-santo dīghaɱ passasāmī' ti pajānāti,||
rassaɱ vā assa-santo rassaɱ assasāmī' ti pajānāti,||
'rassaɱ vā passa-santo rassaɱ passasāmī' ti pajānāti,||
'sabba-kāyapaṭisaŋvedī assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'sabba-kāyapaṭisaŋvedī passa-sissāmī' ti sikkhati,||
'passambh ayaɱ kāya-sankhāraɱ assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'passambh ayaɱ kāya-sankhāraɱ passa-sissāmī' ti sikkhati.|| ||

27. 'Pīti-paṭisaŋvedī assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'pīti-paṭisaŋvedī passasi-s-sāmīti sikkhati.|| ||

'Sukha-paṭisaŋvedī assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'sukha-paṭisaŋvedī passa-sissāmī' ti sikkhati,||
'citta-sankhāra-paṭisaŋvedī assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'citta-sankhāra-paṭisaŋvedī passasissāmiti sikkhati,||
passambh ayaɱ citta-sankhāraɱ assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'passambh ayaɱ citta-sankhāraɱ passa-sissāmī' ti sikkhati.|| ||

28. 'Citta-paṭisaŋvedī assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'citta-paṭisaŋvedī passa-sissāmī' ti sikkhati,||
'abhippamodayaɱ cittaɱ assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'abhippamodayaɱ cittaɱ passa-sissāmī' ti sikkhati,||
'samādahaɱ cittaɱ assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'samādahaɱ cittaɱ passa-sissāmī' ti sikkhati,||
'vimocayaɱ cittaɱ assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'vimocayaɱ cittaɱ passa-sissāmī' ti sikkhati.|| ||

29. 'Anicc-ā-nupassī assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'anicc'ānupassī passa-sissāmī' ti sikkhati,||
'virāg-ā-nupassī assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'virāg-ā-nupassī passa-sissāmī' ti sikkhati,||
'nirodh-ā-nupassī assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'nirodh-ā-nupassī passa-sissāmī' ti sikkhati,||
'paṭinissagg-ā-nupassī assa-sissāmī' ti sikkhati,||
'paṭinissagg-ā-nupassī passa-sissāmī' ti sikkhati.|| ||

30. Evaɱ bhāvitā kho Rāhula ānāpāna-sati evaɱ bahulī-katā maha-p-phalā hoti mahā-nisaɱsā,||
evaɱ bhāvitāya kho Rāhula ānāpāna-satiyā [426] evaɱ bahulī-katāya yepi te carimakā assāsapassāsā te pi viditāva nirujjhanti no aviditāti.|| ||

Idam avoca Bhagavā.|| ||

Attamano āyasmā Rāhulo Bhagavato bhāsitaɱ abhinandīti.|| ||

MahāRāhulovādasuttaɱ dutiyaɱ


Contact:
E-mail
Copyright Statement