Majjhima Nikaya


[Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


 

Majjhima Nikāya
II. Majjhima Paṇṇāsa
4. Rāja Vagga

Sutta 82

Raṭṭhapāla Suttaɱ

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.

 


 

[1][lupt][chlm][pts][than][ntbb][upal] Evaɱ me sutaɱ:|| ||

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā Kurūsu cārikaɱ cara-māno mahatā bhikkhu-saŋghena saddhiɱ yena Thullakoṭṭhitaɱ nāma Kurūnaɱ nigamo tad avasari.|| ||

Assosuɱ kho Thullakoṭṭhitakā brāhmaṇa-gahapatikā:|| ||

Samaṇo khalu, bho, Gotamo Sakya-putto Sakya-kulā pabba-jito Kurūsu [55] cārikaɱ cara-māno mahatā bhikkhu-saŋghena saddhiɱ Thullakoṭṭhitaɱ anuppatto.|| ||

Taɱ kho pana Bhagavantaɱ Gotamaɱ evaɱ kalyāṇo kitti-saddo abbhūggato:|| ||

Iti pi so Bhagavā||
arahaɱ||
Sammā-Sam-Buddho||
vijjā-caraṇa-sampanno||
Sugato||
loka-vidu||
anuttaro purisa-damma-sārathi||
Satthā deva-manussānaɱ||
Buddho||
Bhagavā' ti.|| ||

So imaɱ lokaɱ sa-devakaɱ sa-mārakaɱ sa-brahmakaɱ sa-s-samaṇa-brāhmaṇiɱ pajaɱ sa-deva-manussaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā pavedeti.|| ||

So dhammaɱ deseti ādi kalyāṇaɱ majjhe kalyāṇaɱ pariyosāna-kalyāṇaɱ sātthaɱ savyañ janaɱ.|| ||

Kevala-paripuṇṇaɱ parisuddhaɱ Brahma-cariyaɱ pakāseti.|| ||

Sādhu kho pana tathā-rūpānaɱ arahataɱ dassanaɱ hotī" ti.|| ||

Atha kho Thullakoṭṭhitakā brāhmaṇa-gahapatikā yena Bhagavā ten'upasankamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā app'ekacce Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdiɱsu.|| ||

App'ekacce Bhagavatā saddhiɱ sammodiɱsu||
sammodanīyaɱ kathaɱ sārāṇīyaɱ vīti-sāretvā||
eka-m-antaɱ nisidiɱsu.|| ||

App'ekacce yena Bhagavā ten'añjaliɱ paṇāmetvā eka-m-antaɱ nisīdiɱsu.|| ||

App'ekacce Bhagavato santike nāmagottaɱ sāvetvā eka-m-antaɱ nisīdiɱsu.|| ||

App'ekacce tuṇhī-bhūtā eka-m-antaɱ nisīdiɱsu.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinne kho Thullakoṭṭhitake brāhmaṇa-gahapatike Bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi samp'ahaɱsesi.|| ||

Tena kho pana samayena Raṭṭhapālo nāma kula-putto tasmiɱ yeva thullakoṭṭhite aggakulikassa putto tassaɱ parisāyaɱ nisinno hoti.|| ||

Atha kho Raṭṭhapālassa kula-puttassa etad ahosi : yathā yathā kho Bhagavā dhammaɱ deseti na-y-idaɱ sukaraɱ agāraɱ ajjhāvasatā ekanta-paripuṇṇaɱ ekanta-parisuddhaɱ saŋkhalikhitaɱ Brahma-cariyaɱ carituɱ.|| ||

Yan nūnāhaɱ kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādtvo agārasmā anagāriyaɱ pabbajeyyan ti.|| ||

Atha kho Thullakoṭṭhitakā brāhmaṇa-gahapatikā Bhagavatā dhammiyā kathāya sanda-s-sitā samāda-pitā samutte-jitā sampahaɱ-sitā Bhagavato bhāsitaɱ abhinan'ditvā anumo-ditvā uṭṭhāy [56] āsanā Bhagavantaɱ abhivādetvā padakkhiṇaɱ katvā pakkamiɱsu.|| ||

Atha kho Raṭṭhapālo|| ||

Kulaputto acira-pakkantesu Thullakoṭṭhitakesu brāhmaṇa-gahapatikesu yena Bhagavā ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinno kho Raṭṭhapālo kula-putto Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

'Yathā yathā'haɱ bhante Bhagavatā dhammaɱ desitaɱ ājānāmi.|| ||

Na-y-idaɱ sūkaraɱ agāraɱ ajjhāvasatā ekanta-paripuṇṇaɱ ekanta-parisuddhaɱ saŋkhalikhitaɱ Brahma-cariyaɱ carituɱ.|| ||

Icchām'ahaɱ, bhante, kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabba-jituɱ.|| ||

Labheyy'āhaɱ bhante Bhagavato santike pabbajjaɱ,||
labheyyaɱ upasampadan' ti.|| ||

Anuññāto'si pana tvaɱ, Raṭṭhapāla,||
mātā-pituhi agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti?|| ||

Na kho ahaɱ, bhante.|| ||

Anuññāto mātā-pituhi agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti.|| ||

Na kho, Raṭṭhapāla,||
Tathāgatā ananuññātaɱ mātā-pituhi pabbājentī ti.|| ||

Svāhaɱ, bhante, tathā karissāmi yathā maɱ mātā-pitaro anujānissanti agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti.|| ||

Atha kho Raṭṭhapālo kula-putto uṭṭhāy'āsanā Bhagavantaɱ abhivādetvā padakkhiṇaɱ katvā yena mātā-pitaro ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā mātā-pitaro etad avoca:|| ||

'Amma tāta,||
yathā yathā'haɱ Bhagavatā dhammaɱ desitaɱ ājānāmi,||
na-y-idaɱ sūkaraɱ agāraɱ ajjhāvasatā ekanta-paripuṇṇaɱ ekanta-parisuddhaɱ saŋkhalikhitaɱ bravmacariyaɱ carituɱ.|| ||

Icchām'ahaɱ kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabba-jituɱ.|| ||

Anujānātha maɱ agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā' ti.|| ||

Evaɱ vutte Raṭṭhapālassa kula-puttassa mātā-pitaro Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ etad avocuɱ:|| ||

'Tvaɱ kho, tāta Raṭṭhapāla,||
amhākaɱ eka-puttako piyo manāpo sukhe ṭhito sukha-paribhato na tvaɱ,||
tāta Raṭṭhapāla,||
kassaci dukkhassa jānāsi.|| ||

Ehi tvaɱ, tāta Raṭṭhapāla||
bhuñja [57] ca piva ca paricārehi ca.|| ||

Bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.|| ||

Na taɱ mayaɱ anujānāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya.|| ||

Maraṇena pi te mayaɱ akāmakā vinā bhavissāma.|| ||

Kiɱ pana mayaɱ taɱ jivantaɱ anujānissāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti?|| ||

Dutiyam pi kho Raṭṭhapālo kula-putto mātā-pitaro etad avoca:|| ||

'Amma tāta,||
yathā yathā'haɱ Bhagavatā dhammaɱ desitaɱ ājānāmi,||
na-y-idaɱ sūkaraɱ agāraɱ ajjhāvasatā ekanta-paripuṇṇaɱ ekanta-parisuddhaɱ saŋkhalikhitaɱ bravmacariyaɱ carituɱ.|| ||

Icchām'ahaɱ kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabba-jituɱ.|| ||

Anujānātha maɱ agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā' ti.|| ||

Dutiyam pi kho Raṭṭhapālassa kula-puttassa mātā-pitaro Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ etad avocuɱ:|| ||

'Tvaɱ kho, tāta Raṭṭhapāla,||
amhākaɱ eka-puttako piyo manāpo sukhe ṭhito sukha-paribhato na tvaɱ,||
tāta Raṭṭhapāla,||
kassaci dukkhassa jānāsi.|| ||

Ehi tvaɱ, tāta Raṭṭhapāla||
bhuñja ca piva ca paricārehi ca.|| ||

Bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.|| ||

Na taɱ mayaɱ anujānāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya.|| ||

Maraṇena pi te mayaɱ akāmakā vinā bhavissāma.|| ||

Kiɱ pana mayaɱ taɱ jivantaɱ anujānissāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti?|| ||

Tatiyam pi kho Raṭṭhapālo kula-putto mātā-pitaro etad avoca:|| ||

'Amma tāta,||
yathā yathā'haɱ Bhagavatā dhammaɱ desitaɱ ājānāmi,||
na-y-idaɱ sūkaraɱ agāraɱ ajjhāvasatā ekanta-paripuṇṇaɱ ekanta-parisuddhaɱ saŋkhalikhitaɱ bravmacariyaɱ carituɱ.|| ||

Icchām'ahaɱ kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabba-jituɱ.|| ||

Anujānātha maɱ agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā' ti.|| ||

Tatiyam pi kho Raṭṭhapālassa kula-puttassa mātā-pitaro Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ etad avocuɱ:|| ||

'Tvaɱ kho, tāta Raṭṭhapāla,||
amhākaɱ eka-puttako piyo manāpo sukhe ṭhito sukha-paribhato na tvaɱ,||
tāta Raṭṭhapāla,||
kassaci dukkhassa jānāsi.|| ||

Ehi tvaɱ, tāta Raṭṭhapāla||
bhuñja ca piva ca paricārehi ca.|| ||

Bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.|| ||

Na taɱ mayaɱ anujānāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya.|| ||

Maraṇena pi te mayaɱ akāmakā vinā bhavissāma.|| ||

Kiɱ pana mayaɱ taɱ jivantaɱ anujānissāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti?|| ||

Atha kho Raṭṭhapālo kula-putto mātā-pitusu pabbajjaɱ alabhamāno tatth'eva anantara-hitāya bhumiyā nipajji.|| ||

Idh'eva me maraṇaɱ bhavissati pabbajjā vāti.|| ||

[58] Atha kho Raṭṭhapālassa kula-puttassa mātā-pitaro Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ etad avocuɱ:|| ||

'Tvaɱ khosi tāta Raṭṭhapāla,||
amhākaɱ eka-puttako piyo manāpo sukhe ṭhito sukha-paribhato,||
na tvaɱ, tāta Raṭṭhapāla,||
kassaci dukkhassa jānāsi.|| ||

Uṭṭhehi, tāta Raṭṭhapāla,||
bhuñja ca piva ca parivārehi ca bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.|| ||

Na taɱ mayaɱ anujānāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya,||
maraṇena pi te mayaɱ akāmakā vinā bhavissāma.|| ||

Kiɱ pana taɱ jivantaɱ anujānissāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti?|| ||

Evaɱ vutte Raṭṭhapālo kula-putto tuṇhī ahosi.|| ||

Dutiyam pi Raṭṭhapālassa kula-puttassa mātā-pitaro Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ etad avocuɱ:|| ||

'Tvaɱ khosi tāta Raṭṭhapāla,||
amhākaɱ eka-puttako piyo manāpo sukhe ṭhito sukha-paribhato,||
na tvaɱ, tāta Raṭṭhapāla,||
kassaci dukkhassa jānāsi.|| ||

Uṭṭhehi, tāta Raṭṭhapāla,||
bhuñja ca piva ca parivārehi ca bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.|| ||

Na taɱ mayaɱ anujānāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya,||
maraṇena pi te mayaɱ akāmakā vinā bhavissāma.|| ||

Kiɱ pana taɱ jivantaɱ anujānissāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti?|| ||

Evaɱ vutte Raṭṭhapālo kula-putto tuṇhī ahosi.|| ||

Tatiyam pi Raṭṭhapālassa kula-puttassa mātā-pitaro Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ etad avocuɱ:|| ||

'Tvaɱ khosi tāta Raṭṭhapāla,||
amhākaɱ eka-puttako piyo manāpo sukhe ṭhito sukha-paribhato,||
na tvaɱ, tāta Raṭṭhapāla,||
kassaci dukkhassa jānāsi.|| ||

Uṭṭhehi, tāta Raṭṭhapāla,||
bhuñja ca piva ca parivārehi ca bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.|| ||

Na taɱ mayaɱ anujānāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya,||
maraṇena pi te mayaɱ akāmakā vinā bhavissāma.|| ||

Kiɱ pana taɱ jivantaɱ anujānissāma agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti?|| ||

Tatiyam pi kho Raṭṭhapālo kula-putto tuṇhī ahosi.|| ||

Atha kho Raṭṭhapālassa kula-puttassa mātā-pitaro yena Raṭṭhapālassa kula-puttassa sahāyakā ten'upasankamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā Raṭṭhapālassa kula-puttassa sahāyake etad avocuɱ:|| ||

'Eso tātā.|| ||

Raṭṭhapālo kula-putto anantara-hitāya bhumiyā nipanno:|| ||

'Idh'eva me maraṇaɱ bhavissati pabbajjā vā' ti.|| ||

Etha tātā, yena Raṭṭhapālo kula-putto ten'upasankamatha.|| ||

Upasaŋkamitvā Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ evaɱ vadetha:|| ||

'Tvaɱ kho samma Raṭṭhapāla,||
mātā-pitunnaɱ eka-puttako piyo manāpo sukhe ṭhito sukha-paribhato.|| ||

Na tvaɱ, samma Raṭṭhapāla,||
kassaci dukkhassa jānāsi.|| ||

Uṭṭhehi samma Raṭṭhapāla,||
bhuñja ca piva ca paricārehi ca.|| ||

Bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.|| ||

Na taɱ mātā-pitaro anujānanti agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya,||
maraṇena pi te mātā-pitaro akāmakā [59] vinā bhavissanti.|| ||

Kiɱ pana te taɱ jivantaɱ anujānissanti agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā' ti?|| ||

Atha kho Raṭṭhapālassa kula-puttassa sahāyakā Raṭṭhapālassa kula-puttassa matā-pitunnaɱ paṭissutvā yena Raṭṭhapālo kula-putto ten'upasankamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ etad avocuɱ:|| ||

'Tvaɱ kho, samma Raṭṭhapāla,||
mātā-pitunnaɱ eka-puttako piyo manāpo sukhe ṭhito sukha-paribhato.|| ||

Na tvaɱ, samma Raṭṭhapāla,||
kassaci dukkhassa jānāsi.|| ||

Uṭṭhehi samma Raṭṭhapāla,||
bhuñja ca piva ca paricārehi ca.|| ||

Bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.|| ||

Na taɱ mātā-pitaro anujānanti agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya.|| ||

Maraṇena pi te mātā-pitaro akāmakā vinā bhavissanti.|| ||

Kiɱ pana te taɱ jivantaɱ anujānissanti agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti?|| ||

Evaɱ vutte Raṭṭhapālo kula-putto tuṇhī ahosi.|| ||

Dutiyam pi kho Raṭṭhapālassa kula-puttassa sahāyakā Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ etad avocuɱ:|| ||

'Tvaɱ kho, samma Raṭṭhapāla,||
mātā-pitunnaɱ eka-puttako piyo manāpo sukhe ṭhito sukha-paribhato.|| ||

Na tvaɱ, samma Raṭṭhapāla,||
kassaci dukkhassa jānāsi.|| ||

Uṭṭhehi samma Raṭṭhapāla,||
bhuñja ca piva ca paricārehi ca.|| ||

Bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.|| ||

Na taɱ mātā-pitaro anujānanti agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya.|| ||

Maraṇena pi te mātā-pitaro akāmakā vinā bhavissanti.|| ||

Kiɱ pana te taɱ jivantaɱ anujānissanti agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti?|| ||

Dutiyam pi kho Evaɱ vutte Raṭṭhapālo kula-putto tuṇhī ahosi.|| ||

Tatiyam pi kho Raṭṭhapālassa kula-puttassa sahāyakā Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ etad avocuɱ:

'Tvaɱ kho, samma Raṭṭhapāla,||
mātā-pitunnaɱ eka-puttako piyo manāpo sukhe ṭhito sukha-paribhato.|| ||

Na tvaɱ, samma Raṭṭhapāla,||
kassaci dukkhassa jānāsi.|| ||

Uṭṭhehi samma Raṭṭhapāla,||
bhuñja ca piva ca paricārehi ca.|| ||

Bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.|| ||

Na taɱ mātā-pitaro anujānanti agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya.|| ||

Maraṇena pi te mātā-pitaro akāmakā vinā bhavissanti.|| ||

Kiɱ pana te taɱ jivantaɱ anujānissanti agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā ti?|| ||

Tatiyam pi kho Raṭṭhapālo kula-putto tuṇhī ahosi.|| ||

Atha kho Raṭṭhapālassa kula-puttassa sahāyakā yena Raṭṭhapālassa kula-puttassa mātā-pitaro ten'upasankamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā Raṭṭhapālassa kula-puttassa mātā-pitaro etad avocuɱ:

'Amma tāta,||
eso Raṭṭhapālo kula-putto tatth'eva anantara-hitāya bhūmiyā nipanno idh'eva me maraṇaɱ [60] bhavissati pabbajjā vā' ti.|| ||

Sace tumhe Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ,||
nānujānissatha agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya,||
tatth'ev'assa maraṇaɱ āgamissati.|| ||

Sace pana tumhe Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ anujānissatha agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya,||
pabba-jitam pi naɱ dakkhissatha.|| ||

Sace Raṭṭhapālo kula-putto nābhiramissati agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya,||
kā tassa aññā gati bhavissa ti?|| ||

Idh'eva paccāgamissati.|| ||

Anujānātha Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāyā' ti.|| ||

Anujānāma tātā, Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya,||
pabba-jitena ca pana mātā-pitaro uddassetabbā ti.|| ||

Atha kho Raṭṭhapālassa kula-puttassa sahāyakā yena Raṭṭhapālo kula-putto ten'upasankamiɱsu.|| ||

Upasaŋkamitvā Raṭṭhapālaɱ kula-puttaɱ etad avocuɱ:|| ||

Tvaɱ kho samma Raṭṭhapāla,||
mātā-pitunnaɱ eka-puttako piyo manāpo sukhe ṭhito sukha-paribhato.|| ||

Na tvaɱ samma Raṭṭhapāla,||
kassaci dukkhassa jānāsi.|| ||

Uṭṭhehi samma Raṭṭhapāla,||
bhuñja ca piva ca paricārehi ca.|| ||

Bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu.|| ||

Anuññāto'si mātā-pituhi agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya,||
pabba-jitena ca te mātā-pitaro uddassetabbā' ti.|| ||

Atha kho Raṭṭhapālo kula-putto uṭṭhahitvā balaɱ gāhetvā yena Bhagavā ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinno kho Raṭṭhapālo kula-putto Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

'Anuññāto ahaɱ bhante.||
matā-pituhi agārasmā anagāriyaɱ pabbajjāya,||
pabbājetu maɱ Bhagavā' ti.|| ||

Alattha kho Raṭṭhapālo kula-putto Bhagavato santike pabbajjaɱ||
alattha upasampadaɱ.|| ||

Atha kho Bhagavā acir'ūpasampanne āyasmante Raṭṭhapāle addhamāsūpasampanne||
Thullakoṭṭhite yathā'bhirantaɱ viharitvā yena Sāvatthī tena cārikaɱ pakkāmi,||
anupubbena cārikaɱ cara-māno yena Sāvatthī tad avasari.|| ||

Tatra sudaɱ [61] Bhagavā Sāvatthīyaɱ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||

Atha kho āyasmā Raṭṭhapālo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpi pahit'atto viharanto na cirass'eva yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti||
tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihāsi.|| ||

Khiṇā jāti,||
vusitaɱ Brahma-cariyaɱ,||
kataɱ karaṇīyaɱ,||
nāparaɱ itthattāyā' ti abbhaññāsi.|| ||

Aññataro kho pan'āyasmā Raṭṭhapālo arahataɱ ahosi.

Atha kho āyasmā Raṭṭhapālo yena Bhagavā ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinno kho āyasmā Raṭṭhapālo Bhagavantaɱ etad avoca: 'icchām'ahaɱ bhante.|| ||

Mātā-pitaro uddassetuɱ.|| ||

Sace maɱ Bhagavā anujānātī' ti.|| ||

Atha kho Bhagavā āyasmato Raṭṭhapālassa cetasā ceto parivitakkaɱ1 manas'ākāsi.|| ||

Yadā Bhagavā aññāsi: 'abhabbo kho Raṭṭhapālo kula-putto sikkhaɱ pacca-k-khāya hīnāyāvattitun' ti.|| ||

Atha kho Bhagavā āyasmantaɱ Raṭṭhapālaɱ etad avoca: yassa dāni tvaɱ Raṭṭhapāla.|| ||

Kālaɱ maññasī' ti.|| ||

Atha kho āyasmā Raṭṭhapālo uṭṭhāy āsanā Bhagavantaɱ abhivādetvā padakkhiṇaɱ katvā sen'āsanaɱ saɱsāmetvā patta-cīvaraɱ ādāya yena Thullakoṭṭhitaɱ tena cārikaɱ pakkāmi.|| ||

Anupubbena cārikaɱ cara-māno yena Thullakoṭṭhitaɱ tad avasari.|| ||

Tatra sudaɱ āyasmā Raṭṭhapālo thullakoṭṭhite viharati rañño koravyassa migācīre.|| ||

Atha kho āyasmā Raṭṭhapālo pubbaṇha-samayaɱ nivāsetvā patta-cīvaraɱ ādāya Thullakoṭṭhitaɱ piṇḍāya pāvisi.|| ||

thullakoṭṭhite sapadānaɱ piṇḍāya cara-māno yena sakapitunivesanaɱ ten'upasankami.|| ||

Tena kho pana samayena āyasmato Raṭṭhapālassa pitā majjhimāya dvārasālāya ullikhāpeti.|| ||

Addasā kho āyasmato Raṭṭhapālassa pitā āyasmantaɱ Raṭṭhapālaɱ dūrato va āga-c-chantaɱ.|| ||

Disvāna etad avoca: 'imehi muṇḍakehi samaṇakehi amhākaɱ eka-puttako piyo manāpo [62] pabbājito' ti.|| ||

Atha kho āyasmā Raṭṭhapālo sakapitu nivesane n'eva dānaɱ alattha.|| ||

Na paccakkhānaɱ.|| ||

Aññadatthu akkosameva alattha.|| ||

Tena kho pana samayena āyasmato Raṭṭhapālassa ñātidāsi ābhidosikaɱ kummāsaɱ chaḍḍetukāmā hoti.|| ||

Atha kho āyasmā Raṭṭhapālo taɱ ñātidāsiɱ etad avoca: 'sace taɱ bhagini.|| ||

chaḍḍanīyadhammaɱ3 idha me patte ākirā' ti.|| ||

Atha kho āyasmato Raṭṭhapālassa ñātidāsi taɱ ābhidosikaɱ kummāsaɱ āyasmato Raṭṭhapālassa patte ākirantī hatthānañca pādānañca sarassa ca nimittaɱ aggahesi.|| ||

Atha kho āyasmato Raṭṭhapālassa ñātidāsi yenāyasmato Raṭṭhapālassa mātā ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā āyasmato Raṭṭhapālassa mātaraɱ etad avoca: 'yaggheyye jāneyyāsi.|| ||

Ayyaputto Raṭṭhapālo anuppatto' ti.|| ||

Sace je.|| ||

Saccaɱ vadasi.|| ||

Adāsī bhavasī' ti.5 Atha kho āyasmato Raṭṭhapālassa mātā yenāyasmato Raṭṭhapālassa pitā ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā āyasmato Raṭṭhapālassa pitaraɱ etad avoca: yagghe gahapati jāneyyāsi.|| ||

Raṭṭhapālo kira kalaputto anuppatto' ti.|| ||

Tena kho pana samayen'āyasmā Raṭṭhapālo taɱ ābhidosikaɱ kummāsaɱ aññataraɱ kuḍḍaɱ nissāya paribhuñjati.|| ||

Atha kho āyasmato Raṭṭhapālassa pitā yen'āyasmā Raṭṭhapālo ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā āyasmantaɱ Raṭṭhapālaɱ etad avoca: atthi nāma tāta Raṭṭhapāla.|| ||

ābhidosikaɱ kummāsaɱ paribhuñjissasi.|| ||

Nanu tāta Raṭṭhapāla.|| ||

Sakaɱ gehaɱ gantabbanti.|| ||

Kuto no gahapati.|| ||

Amhākaɱ gehaɱ agārasmā anagāriyaɱ pabba-jitānaɱ,anagārā mayaɱ gahapati.|| ||

Agamamhā [63] kho te gahapati gehaɱ.|| ||

tattha n'eva dānaɱ alatthambha.|| ||

Na paccakkhānaɱ aññadatthu1 akkosameva alatthamhā' ti.|| ||

'Ehi tāta Raṭṭhapāla.|| ||

gharaɱ gamissāmā' ti.|| ||

'Alaɱ gahapati.|| ||

Kataɱ me ajja bhattakiccan' ti.|| ||

'Tena hi tāta Raṭṭhapāla.|| ||

Adhivāsehi svātanāya bhattan' ti.|| ||

Adhivāsesi kho āyasmā Raṭṭhapālo tuṇhī-bhāvena.|| ||

Atha kho āyasmato Raṭṭhapālassa pitā āyasmato Raṭṭhapālassa adhivāsanaɱ viditvā yena sakaɱ nivesanaɱ ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā mahantaɱ hirañña-suvaṇṇassa puñjaɱ kārāpetvā kilañjehi paṭicchādāpetvā āyasmato Raṭṭhapālassa purāṇa-dutiyikā āmantesi: etha tamhe vadhuyo yena alaŋkārena alaŋkataɱ pubbe Raṭṭhapālassa kula-puttassa piyā hotha manāpā.|| ||

tena alaŋkārena alaŋkarothā' ti.|| ||

Atha kho āyasmato Raṭṭhapālassa pitā tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaɱ khādanīyaɱ bhojanīyaɱ paṭiyādāpetvā āyasmato Raṭṭhapālassa kālaɱ ārocesi: 'kālo tāta Raṭṭhapāla.|| ||

Niṭṭhitaɱ bhatta'nti atha kho āyasmā Raṭṭhapālo pubbaṇha-samayaɱ nivāsetvā patta-cīvaraɱ ādāya yena sakapitunivesanaɱ ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā paññatte āsane nisīdi.|| ||

Atha kho āyasmato Raṭṭhapālassa pitā taɱ hirañña-suvaṇṇassa puñjaɱ vivarāpetvā āyasmantaɱ Raṭṭhapālaɱ etad avoca: 'idaɱ te tāta Raṭṭhapāla.|| ||

Mattikaɱ dhanaɱ.|| ||

Aññaɱ pettikaɱ.|| ||

Aññaɱ pitāmahaɱ.|| ||

Sakkā tāta Raṭṭhapāla.|| ||

Bhoge ca bhuñjituɱ.|| ||

puññāni ca kātuɱ.|| ||

Ehi tvaɱ tāta [64] Raṭṭhapāla.|| ||

Sikkhaɱ pacca-k-khāya hīnā-yāvattitvā bhoge ca bhuñjassu.|| ||

puññāni ca karohīti.|| ||

Sace kho me tvaɱ gahapati vacanaɱ kareyyāsi.|| ||

Imaɱ hirañña-suvaṇṇassa puñjaɱ sakaṭesu āropetvā nibbāhāpetvā majjheGaŋgāya nadiyā sote osīdāpeyyāsi.5 Taɱ kissa hetu? 'uppajjissanti hi te gahapati.|| ||

tato nidānaɱ soka-parideva-dukkha-domanass'upāyāsā' ti.|| ||

Atha kho āyasmato Raṭṭhapālassa purāṇa-dutiyikāyo paccekaɱ pādesu1 gahetvā āyasmantaɱ Raṭṭhapālaɱ etad avocuɱ: 'kīdisā nāma tā2 ayya-puttaka.|| ||

Accharāyo.|| ||

Yāsaɱ tvaɱ hetu Brahma-cariyaɱ carasī' ti?|| ||

'Na kho mayaɱ bhaginī,accharānaɱ hetu Brahma-cariyaɱ carāmā' ti.|| ||

Bhaginīvādena no ayyaputto Raṭṭhapālo samudā-caratī'ti tatth'eva mucchitā papatiɱsu.|| ||

Atha kho āyasmā Raṭṭhapālo pitaraɱ etad avoca: sace gahapati.|| ||

Bhojanaɱ dātabbaɱ detha.|| ||

Mā no viheṭhathā' ti.|| ||

Bhuñja tāta Raṭṭhapāla.|| ||

Niṭṭhitaɱ bhattanti.|| ||

Atha kho āyasmato Raṭṭhapālassa pitā āyasmantaɱ Raṭṭhapālaɱ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.|| ||

Atha kho āyasmā Raṭṭhapālo bhūttāvī onītapattapāṇī ṭhitakova imā gāthā abhāsi:|| ||

"Passa cittakataɱ bimbaɱ arukāyaɱ samussitaɱ,||
Āturaɱ bahusaŋkappaɱ yassa n'atthi dhuvaɱ ṭhiti.|| ||

Passa cittakataɱ rūpaɱ maṇinā kuṇḍalena ca,||
Aṭṭhittacena onaddhaɱ saha vatthehi sobhati.|| ||

Alattakakatā pādā mukhaɱ cuṇṇakamakkhitaɱ,||
Alaɱ bālassa mohāya no ca pāragavesino.|| ||

[65]|| ||

Aṭṭhapādakatā kesā nettā añjanamakkhitā,||
Alaɱ bālassa mohāya no ca pāragavesino.|| ||

Añjanīva navā cittā pūtikāyo alaŋkato,||
Alaɱ bālassa mohāya no ca pāragavesino.|| ||

Odahi migavo pāsaɱ nāsadā vākaraɱ migo,||
Bhūtvā nivāpaɱ gacchāma4 kandante migabandhake" ti.|| ||

Atha kho āyasmā Raṭṭhapālo ṭhitakova imā gāthā bhāsitvā yena rañño korabyassa migāciraɱ ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā aññatarasmiɱ rukkha-mūle divā-vihāraɱ nisīdi.|| ||

Atha kho rājā korabyo migavaɱ āmantesi: sodhehi samma migava.|| ||

Migācīraɱ.|| ||

Uyyānabhūmiɱ gacchāma subhumiɱ dassanāyā' ti.|| ||

Evaɱ devā ti kho migavo rañño korabyassa paṭissutvā migācīraɱ sodhento addasa āyasmantaɱ Raṭṭhapālaɱ aññatarasmiɱ rukkha-mūle divā-vihāraɱ nisinnaɱ,disvāna yena rājā korabyo ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā rājānaɱ korabyaɱ etad avoca: 'suddhaɱ kho deva migācīraɱ.|| ||

Atthi ca tattha Raṭṭhapālo nāma kula-putto imasmiɱ yeva thullakoṭṭite aggakulikassa putto.|| ||

Yassa tvaɱ abhiṇhaɱ kittayamāno ahosi.|| ||

So aññatarasmiɱ rukkha-mūle divā-vihāraɱ nisinnoti.|| ||

Tena hi samma migava,alaɱ dānajja uyyāna-bhūmiyā.|| ||

tam evadāni mayaɱ bhavantaɱ Raṭṭhapālaɱ payirupāsissāmā' ti.|| ||

Atha kho rājā korabyo 'yaɱ tattha khādanīyaɱ bhojanīyaɱ paṭiyattaɱ taɱ sabbaɱ vissajjethā'ti vatvā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraɱ yānaɱ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi Thullakoṭṭhitamhā niyyāsi mahacca rājānubhāvena1 āyasmantaɱ Raṭṭhapālaɱ dassanāya.|| ||

Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova ussaṭāya ussaṭāya parisāya yen'āyasmā Raṭṭhapālo ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā āyasmatā Raṭṭhapālena [66] saddhiɱ sammodi.|| ||

Sammodanīyaɱ kathaɱ sārāṇīyaɱ vīti-sāretvā eka-m-antaɱ aṭṭhāsi.|| ||

Eka-m-antaɱ ṭhito kho rājā korabyo āyasmantaɱ Raṭṭhapālaɱ etad avoca:|| ||

'Idha bhavaɱ Raṭṭhapālo vatthatthare nisīdatu' ti.|| ||

'Alaɱ mahārāja.|| ||

Nisīda tvaɱ.|| ||

Nisinno ahaɱ sake āsane' ti.|| ||

Nisidi kho rājā korabyo paññatte āsane.|| ||

Nisajja kho rājā korabyo āyasmantaɱ Raṭṭhapālaɱ etad avoca: 'cattārimāni bho Raṭṭhapāla.|| ||

pārijuññāni yehi pārijuññehi samannāgatā idh'ekacce kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti.|| ||

Katamāni cattāri: jarāpārijuññaɱ byādhipārijuññaɱ bhogapārijuññaɱ ñātipārijuññaɱ.

Katamañ ca pana bho Raṭṭhapāla.|| ||

jarāpārijuññaɱ: idha bho Raṭṭhapāla.|| ||

Ekacco jiṇṇo hoti vuddho mahallako addhagato vayo anuppatto.|| ||

So iti paṭisañcikkhati: 'ahaɱ kho'mhi etarahi jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayo anuppatto.|| ||

Na kho pana mayā sukaraɱ anadhigataɱ vā bhogaɱ adhigantuɱ.|| ||

Adigataɱ vā bhogaɱ phātikatuɱ.|| ||

Yan nūnāhaɱ kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajjeyyan' ti.|| ||

So tena jarāpārijuññena samannāgato kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajati.|| ||

Idaɱ vuccati bho Raṭṭhapāla.|| ||

jarāpāripuññaɱ.|| ||

Bhavaɱ kho pana Raṭṭhapālo etarahi daharo yuvā susukālakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā.|| ||

taɱ bhoto Raṭṭhapālassa jarāpārijuññaɱ n'atthi.|| ||

Kiɱ bhavaɱ Raṭṭhapālo ñatvā vā disvā vā sutvā vā agārasmā anagāriyaɱ pabba-jito?|| ||

Katamañ ca pana bho Raṭṭhapāla.|| ||

Byādhipārijuññaɱ: idha bho Raṭṭhapāla ekacco ābādhiko hoti dukkhito bāḷha-gilāno.|| ||

So iti paṭisañcikkhati: ahaɱ kho'mhi etarahi ābādhiko dukkhito bāḷha-gilāno na kho pana mayā sukaraɱ anadhigataɱ vā bhogaɱ1 adhigantuɱ adhigataɱ vā bhogaɱ phātikatuɱ.|| ||

[67] yan nūnāhaɱ kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajeyyan' ti.|| ||

So tena byādhipārijuññena samannāgato kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajati.|| ||

Idaɱ vuccati bho Raṭṭhapāla.|| ||

Byādhipārijuññaɱ.|| ||

Bhavaɱ kho pana Raṭṭhapālo etarahi appābādho appātaŋko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya.|| ||

Taɱ bhoto Raṭṭhapālassa byādhipārijuññaɱ n'atthi.|| ||

Kiɱ bhavaɱ Raṭṭhapālo ñatvā vā disvā vā sutvā vā agārasmā anagāriyaɱ pabba-jito?|| ||

Katamañ ca pana bho Raṭṭhapāla.|| ||

Bhogapārijuññaɱ: idha bho Raṭṭhapāla.|| ||

Ekacco aḍḍho hoti maha-d-dhano mahā-bhogo.|| ||

Tassa te bhogā anupubbena parikkhayaɱ gacchanti.|| ||

So iti paṭisañcikkhati: ahaɱ kho pubbe aḍḍho ahosiɱ maha-d-dhano mahā-bhogo tassa me te bhogā anupubbena parikkhayaɱ gatā.|| ||

Na kho pana mayā sukaraɱ anadhigataɱ vā bhogaɱ2 adhigantuɱ adhigataɱ vā bhogaɱ phātikatuɱ.|| ||

Yan'nūnāhaɱ kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajeyyan' ti.|| ||

So tena bhogapārijuññena samannāgato kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajati.|| ||

Idaɱ vuccati bho Raṭṭhapāla bhogapārijuññaɱ.|| ||

Bhavaɱ kho pana Raṭṭhapālo imasmiɱ yeva thullakoṭṭhite aggakulikassa putto.|| ||

Taɱ bhoto Raṭṭhapālassa bhogapārijuññaɱ n'atthi.|| ||

Kiɱ bhavaɱ Raṭṭhapālo ñatvā vā disvā vā sutvā agārasmā anagāriyaɱ pabba-jito?|| ||

Katamañ ca pana bho Raṭṭhapāla.|| ||

ñātipārijuññaɱ: idha bho Raṭṭhapāla.|| ||

Ekaccassa bahū honti mitt-ā-maccā ñāti-sāḷo-hitā.|| ||

Tassa te ñātakā anupubbena parikkhayaɱ gacchanti.|| ||

So iti paṭisañcikkhati: mamaɱ kho pubbe bahū ahesuɱ mitt-ā-maccā ñāti-sāḷo-hitā.|| ||

tassa me te ñātakā anupubbena parikkhayaɱ gatā.|| ||

Na kho pana mayā sukaraɱ anadhigataɱ vā bhogaɱ adhigantuɱ.|| ||

Adhigataɱ vā bhogaɱ phātikatuɱ.|| ||

Yan'nūnāhaɱ [68] kesa-massu ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajeyyan' ti.|| ||

So tena ñātipārijuññena samannāgato kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajati.|| ||

Idaɱ vuccati bho Raṭṭhapāla,ñātipārijuññaɱ.|| ||

Bhoto kho pana Raṭṭhapālassa imasmiɱ yeva thullakoṭṭhite bahū mitt-ā-maccā ñāti-sāḷo-hitā taɱ bhoto Raṭṭhapālassa ñātipārijuññaɱ n'atthi.|| ||

Kiɱ bhavaɱ Raṭṭhapālo ñatvā vā disvā vā sutvā vā agārasmā anagāriyaɱ pabba-jito?.|| ||

Imāni kho bho Raṭṭhapāla cattāri pārijuññāni yehi pārijuññehi samannāgatā idh'ekacce kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti.|| ||

Tāni bhoto Raṭṭhapālassa n'atthi.|| ||

Kiɱ bhavaɱ Raṭṭhapālo ñatvā vā disvā sutvā vā pabba-jito ti?|| ||

Atthi kho mahārāja,||
tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena cattāro dhammuddesā uddiṭṭhā ye ahaɱ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaɱ pabba-jito.|| ||

Katame cattāro?|| ||

'Upanīyati loko addhuvo' ti kho mahārāja.|| ||

Tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena paṭhamo dhammuddeso uddiṭṭho.|| ||

Yaɱ ahaɱ ñatvā ca disvā ca sutā ca agārasmā anagāriyaɱ pabba-jito.|| ||

'Attāṇo loko anabhi'ssaro' ti kho mahārāja.|| ||

Tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena dutiyo dhammuddeso uddiṭṭho.|| ||

Yaɱ ahaɱ ñatvā ca disvā ca sutā ca agārasmā anagāriyaɱ pabba-jito.|| ||

'Assako loko sabbaɱ pahāya gamanīyan' ti kho mahārāja.|| ||

Tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena tatiyo dhammuddeso uddiṭṭho.|| ||

Yaɱ ahaɱ ñatvā ca disvā ca sutā ca agārasmā anagāriyaɱ pabba-jito.|| ||

'Ūno loko atitto taṇhādāso' ti kho mahārāja.|| ||

Tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena catuttho dhammuddeso uddiṭṭho.|| ||

Yaɱ ahaɱ ñatvā ca disvā ca sutā ca agārasmā anagāriyaɱ pabba-jito.|| ||

Ime kho mahārāja, tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena [69] cattāro dhammuddesā uddiṭṭhā.|| ||

Ye ahaɱ ñatvā ca disā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaɱ pabba-jito ti.|| ||

'Upanīyati loko addhuvo'ti bhavaɱ Raṭṭhapālo āha.|| ||

Idha pana bho Raṭṭhapāla.|| ||

Bhāsitassa kathaɱ attho daṭṭhabboti? Taɱ kim maññasi mahārāja.|| ||

Ahosi tvaɱ vīsati vassuddesikopi pañcavīsati vassuddesikopi hatthismimpi katāvī assasmimpikatāvī rathasmimpi katāvī dhanusmimpi katāvī tharusmimpi katāvī ūrubalī bāhubalī alamatto saŋgāmāvacaroti?|| ||

Ahosiɱ ahaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

vīsati-vassuddesikopi pañcavisativassuddesikopi hatthismimpi katāvī assasmimpi katāvī rathasmimpi katāvī dhanusmimpi katāvī tharusmimpi katāvī ūrubalī bāhubalī alamatto saŋgāmāvacaro.|| ||

App-ekadāhaɱ bho Raṭṭhapāla,iddhimā va maññe na attano balena samasamaɱ4 samanupassāmī ti.|| ||

Taɱ kiɱ maññasi mahārāja.|| ||

Evam eva tvaɱ etarahi ūrubalī bāhubalī alamatto saŋgāmāvacaroti?|| ||

Noh'idaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Etarahi jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayo anuppatto.|| ||

āsītiko me vayo vattati.|| ||

App'ekadāhaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Idha pādaɱ karissāmīti aññen'eva pādaɱ kāromīti.|| ||

Idaɱ kho taɱ mahārāja.|| ||

tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena sandhāya bhāsitaɱ 'upanīyati loko addhuvo' ti.|| ||

Yamahaɱ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaɱ pabba-jitoti.|| ||

Acchariyaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Abbhūtaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Yāvasu-bhāsitamidaɱ tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena upanīyati loko addhuvoti.|| ||

Upanīyati hi bho Raṭṭhapāla.|| ||

loko addhuvo.|| ||

Saŋvijjante kho bho Raṭṭhapāla.|| ||

Imasmiɱ rājakule hatthikāyāpi assakāyāpi rathakāyāpi pattikāyāpi.|| ||

Ye amhākaɱ āpadāsu pariyodhāya [70] vattissanti.|| ||

'Attāṇo1 loko anabhi'ssaro'ti bhavaɱ Raṭṭhapālo āha.|| ||

Imassa pana bho Raṭṭhapāla ,bhāsitassa kathaɱ attho daṭṭhabboti?.|| ||

Taɱ kiɱ maññasi mahārāja.|| ||

Atthi te koci anusāyiko ābādhoti?|| ||

Atthi me bho Raṭṭhapāla.|| ||

Anusāyiko ābādho.|| ||

App'ekadā maɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Mittā-maccā ñāti-sāḷo-hitā parivāretvā ṭhitā honti idāni rājā korabyo kālaɱ karissati.|| ||

Idāni rājā korabeyyā kālaɱ karissatī' ti.|| ||

Taɱ kiɱ maññasi mahārāja.|| ||

labhasi tvaɱ te mitt-ā-macce ñātisāḷohite 'āyantu me bhonto mitt-ā-maccā ñāti-sāḷo-hitā.|| ||

Sabbe va santā imaɱ vedanaɱ saɱvibhajatha.|| ||

Yath'āhaɱ lahukatarikaɱ vedanaɱ vediyeyyan' ti.|| ||

Udāhu tvaɱ yeva taɱ vedanaɱ vediyasīti?|| ||

Nāhaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

labhāmi te mitt-ā-macce ñātisālohite āyantu me bhonto mitt-ā-maccā ñāti-sāḷo-hitā.|| ||

Sabbe va santā imaɱ vedanaɱ saɱvibhajatha.|| ||

Yath'āhaɱ lahukatarikaɱ vedanaɱ vediyeyyanti.|| ||

Atha kho ahameva taɱ vedanaɱ vediyāmīti.

Idaɱ kho taɱ mahārāja.|| ||

tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena sandhāya bhāsitaɱ'attāṇo1 loko anabhi'ssaro'ti yamahaɱ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaɱ pabba-jitoti.|| ||

Acchariyaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Abbhūtaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Yāvasu-bhāsitamidaɱ tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena 'attāṇo loko anabhi'ssaro' ti.|| ||

Attāṇo hi bho Raṭṭhapāla.|| ||

loko anabhi'ssaro.|| ||

Saŋvijjati kho bho Raṭṭhapāla.|| ||

Imasmiɱ rājakule pahūtaɱ hiraññasuvaṇaṇaɱ bhūmigatañ'c'eva vehāsagatañ ca.|| ||

'assako loko sabbaɱ pahāya gamanīya'ntī.|| ||

Bhavaɱ Raṭṭhapālo āha.|| ||

Imassa pana bho Raṭṭhapāla.|| ||

Bhāsitassa kathaɱ attho daṭṭhabboti?.|| ||

Taɱ kiɱ maññasi mahārāja.|| ||

Yathā tvaɱ etarahi pañcahi [71] kāma-guṇehi samappito samaŋgībhūto paricāresi.|| ||

Lacchasi tvaɱ paratthāpi.|| ||

Evam-evāhaɱ imeh'eva pañcahi kāma-guṇehi samappito samaŋgībhūto paricāremīti.|| ||

Udāhū aññe imaɱ bhogaɱ paṭipajjissanti.|| ||

tvaɱ pana yathā-kammaɱ gamissasīti?|| ||

Yath'āhaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Etarahi pañcahi kāma-guṇehi samappito samaŋgībhūto paricāremi.|| ||

Nāhaɱ lacchāmi paratthāpi evam-evāhaɱ imeh'eva pañcahi kāma-guṇehi samappito samaŋgībhūto paricāremiti.|| ||

Atha kho aññe imaɱ bhogaɱ paṭipajjissanti.|| ||

Ahaɱ pana yathā-kammaɱ gamissāmīti.|| ||

Idaɱ kho taɱ mahārāja.|| ||

tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena sandhāya bhāsitaɱ: 'assako loko sabbaɱ pahāya gamaṇīyan' ti.|| ||

Yamahaɱ ñātvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaɱ pabba-jitoti.|| ||

Acchariyaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Abbhūtaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Yāva su-bhāsitamidaɱ tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena 'assako loko.|| ||

Sabbaɱ pahāya gamanīyan' ti.|| ||

Assako hi bho Raṭṭhapāla.|| ||

loko sabbaɱ pahāya gamanīyaɱ.|| ||

'Ūno loko atitto taṇhā dāso'ti bhavaɱ Raṭṭhapālo āha.|| ||

Imassa pana bho Raṭṭhapāla.|| ||

Bhāsitassa kathaɱ attho daṭṭhabboti?|| ||

Taɱ kiɱ maññasi mahārāja.|| ||

phītaɱ kuruɱ ajjhāvasasīti?|| ||

Evaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

phītaɱ kuruɱ ajjhāvasāmīti.|| ||

Taɱ kiɱ maññasi mahārāja.|| ||

Idha te puriso āgaccheyya puratthimāya disāya saddhāyiko paccayiko.|| ||

So taɱ upasankamitvā evaɱ vadeyya: yagghe mahārāja.|| ||

jāneyyāsi.|| ||

Ahaɱ āgacchāmi puratthimāya disāya.|| ||

tatthaddasaɱ mahantaɱ jana-padaɱ iddhañ c'eva phītañ ca bahu-janaɱ ākiṇṇa-manussaɱ.|| ||

Bahū tattha hatthikāyā assakāyā rathakāyā pattikāyā.|| ||

Bahuɱ tattha dhana-dhaññaɱ1.|| ||

Bahuɱ tattha hirañña suvaṇṇaɱ akatañ'c'eva katañ ca.|| ||

Bahu tattha itthipariggaho.|| ||

Sakkā ca tāvatakena balamattena2 abhivijinituɱ.|| ||

Abhivijina Mahārājā' ti.|| ||

Kinti naɱ kareyyāsīti? [72]|| ||

Tampi mayaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Abhivijiya3 ajjhāvaseyyāmāti.|| ||

Taɱ kiɱ maññasi mahārāja.|| ||

Idha te puriso āgaccheyya pacchi-māya disāya saddhāyiko paccayiko.|| ||

So taɱ upasankamitvā evaɱ vadeyya: yagghe mahārāja.|| ||

jāneyyāsi.|| ||

Ahaɱ āgacchāmi pacchi-māya disāya.|| ||

tatthaddasaɱ mahantaɱ jana-padaɱ iddhañ c'eva phītañ ca bahu-janaɱ ākiṇṇa-manussaɱ.|| ||

Bahū tattha hatthikāyā assakāyā rathakāyā pattikāyā.|| ||

Bahuɱ tattha dhana-dhaññaɱ.|| ||

Bahuɱ tattha hirañña suvaṇṇaɱ akatañ'c'eva katañ ca.|| ||

Bahu tattha itthipariggaho.|| ||

Sakkā ca tāvatakena balamattena abhivijinituɱ.|| ||

Abhivijina Mahārājā' ti.|| ||

Kinti naɱ kareyyāsīti?|| ||

Taɱ kiɱ maññasi mahārāja.|| ||

Idha te puriso āgacchayye uttarāya disāya saddhāyiko paccayiko.|| ||

So taɱ upasankamitvā evaɱ vadeyya: yagghe mahārāja.|| ||

jāneyyāsi.|| ||

Ahaɱ āgacchāmi uttarāya disāya.|| ||

tatthaddasaɱ mahantaɱ jana-padaɱ iddhañ c'eva phītañ ca bahu-janaɱ ākiṇṇa-manussaɱ.|| ||

Bahū tattha hatthikāyā assakāyā rathakāyā pattikāyā.|| ||

Bahuɱ tattha dhana-dhaññaɱ.|| ||

Bahuɱ tattha hirañña suvaṇṇaɱ akatañ'c'eva katañ ca.|| ||

Bahu tattha itthipariggaho.|| ||

Sakkā ca tāvatakena balamattena abhivijinituɱ.|| ||

Abhivijina Mahārājā' ti.|| ||

Kinti naɱ kareyyāsīti?|| ||

Taɱ kiɱ maññasi mahārāja.|| ||

Idha te puriso āgaccheyya dakkhiṇāya disāya saddhāyiko paccayiko.|| ||

So taɱ upasankamitvā evaɱ vadeyya: yagghe mahārāja.|| ||

jāneyyāsi.|| ||

Ahaɱ āgacchāmi dakkhiṇāya disāya.|| ||

tatthaddasaɱ mahantaɱ jana-padaɱ iddhañ c'eva phītañ ca bahu-janaɱ ākiṇṇa-manussaɱ.|| ||

Bahū tattha hatthikāyā assakāyā rathakāyā pattikāyā.|| ||

Bahuɱ tattha dhana-dhaññaɱ.|| ||

Bahuɱ tattha hirañña suvaṇṇaɱ akatañ'c'eva katañ ca.|| ||

Bahu tattha itthipariggaho.|| ||

Sakkā ca tāvatakena balamattena abhivijinituɱ.|| ||

Abhivijina Mahārājā' ti.|| ||

Kinti naɱ kareyyāsīti?|| ||

Taɱ kiɱ maññasi mahārāja.|| ||

Idha te puriso āgaccheyya parasamuddato saddhāyiko paccayiko.|| ||

So taɱ upasankamitvā evaɱ vadeyya: yagghe mahārāja.|| ||

jāneyyāsi.|| ||

Ahaɱ āgacchāmi parasamuddato disāya.|| ||

tatthaddasaɱ mahantaɱ jana-padaɱ iddhañ c'eva phītañ ca bahu-janaɱ ākiṇṇa-manussaɱ.|| ||

Bahū tattha hatthikāyā assakāyā rathakāyā pattikāyā.|| ||

Bahuɱ tattha dhana-dhaññaɱ.|| ||

Bahuɱ tattha hirañña suvaṇṇaɱ akatañ'c'eva katañ ca.|| ||

Bahu tattha itthipariggaho.|| ||

Sakkā ca tāvatakena balamattena abhivijinituɱ.|| ||

Abhivijina Mahārājā' ti.|| ||

Kinti naɱ kareyyāsīti?|| ||

Tampi mayaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Abhivijiya ajjhāvaseyyāmāti.|| ||

Idaɱ kho taɱ mahārāja.|| ||

tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena sandhāya bhāsitaɱ: 'ūno loko atitto taṇhādāso' ti.|| ||

Yamahaɱ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaɱ pabba-jitoti.|| ||

Accariyaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Abbhūtaɱ bho Raṭṭhapāla.|| ||

Yāva su-bhāsitamidaɱ tena Bhagavatā jānatā passatā arahatā Sammā-SamBuddhena 'ūno loko atitto taṇhādāso' ti.|| ||

Ūno hi bho Raṭṭhapāla loko atitto taṇhādāsoti.|| ||

Idamavoc'āyasmā Raṭṭhapālo.|| ||

Idaɱ vatvā athāparaɱ etad avoca:|| ||

Passāmi loke sadhane manusse||
Laddhāna cittaɱ na dadanti mohā,||
Luddhā dhanaɱ sannicayaɱ karonti||
Bhiyyova1 kāme abhipatthayanti.|| ||

Rājā pasayha paṭhaviɱ vijitvā||
Sasāgarantaɱ mahimāvasanto,||
Oraɱ samuddassa atittarūpo||
Pāraɱ samuddassapi patthayetha.|| ||

[73]|| ||

Rājā ca aññe ca bahū manussā||
Avītataṇhā maraṇaɱ upenti,||
Ūnāva hutvāna jahanti dehaɱ||
Kāme hi lokamhi nahatthi titti.|| ||

Kandanti naɱ ñātī pakiriya kese||
Aho vatā no amarāti cāhu,||
Vatthena naɱ pārutaɱ nīharitvā||
Citaɱ samādhāya tato ḍahanti.|| ||

So ḍayhati sūlehi tujjamāno||
Ekena vatthena pahāya bhoge,||
Na mīyamānassa bhavanti tāṇā||
ñātīdha mittā atha vā sahāyā.|| ||

Dāyādakā tassa dhanaɱ haranti||
Satto pana gacchati yena kammaɱ,||
Na mīyamānaɱ dhanamanveti kiñci||
Puttā ca dārā ca dhanañca raṭṭhaɱ.|| ||

Na dīghamāyuɱ labhate dhanena||
Na cāpi cittena jaraɱ vihanti,||
Appaɱ h'idaɱ jīvitamāhu dhīrā||
Asassataɱ4 vipparināmadhammaɱ.|| ||

Aḍḍhā daḷiddā ca phūsanti phassaɱ||
Bālo ca dhīro ca tath'eva phūṭṭho,||
Bālo hi bālyāvadhitova seti||
Dīro ca na vedhati phassaphūṭṭho.|| ||

Tasmā hi paññā'va dhanena seyyo||
Yāya vosānaɱ idhādhigacchati,||
Abyositattā hi bhav-ā-bhavesu||
Pāpāni kammāni karonti mohā.|| ||

Upeti gabbhañca parañca lokaɱ||
Saɱsāramāpajja paramparāya,||
Tassappapañño abhisaddahanto||
Upeti gabbhañca parañca lokaɱ.|| ||

[74]|| ||

Coro yathā sandhimūkhe gahīto||
Sakammanā haññati pāpa-dhammo,||
Evaɱ pajā pecca paraɱ hi loke||
Sakammanā haññati pāpa-dhammo.|| ||

Kāmā hi citrā madhurā manoramā||
Virūparūpena mathenti cittaɱ,||
Ādīnavaɱ kāma-guṇesu disvā||
Tasmā ahaɱ pabba-jitomhi rāja.|| ||

Dumapphalānīca1 patanti mānavā||
Daharā ca vuḍḍhā ca sarīrabhedā,||
Etam pi disvā pabba-jitomhi rāja||
Apaṇṇakaɱ sāmaññameva seyyo" ti.|| ||

Raṭṭhapālasuttaɱ dutiyaɱ


Contact:
E-mail
Copyright Statement