Majjhima Nikaya


[Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


 

Majjhima Nikāya
III. Upari Paṇṇāsa
1. Devadaha Vagga

Sutta 109

Mahā Puṇṇama Suttaɱ

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.

 


[15]

[1][chlm][pts][than][upal] Evaɱ me sutaɱ:|| ||

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthīyaɱ viharati Pubbārāme Migāra-mātu pāsāde,||
tena kho pana samayena Bhagavā tadah'uposathe paṇṇarase puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhu-Saŋgha-parivuto abbhokāse nisinno hoti.|| ||

Atha kho aññataro bhikkhu uṭṭhāy āsanā ekaɱsaɱ cīvaraɱ katvā yena Bhagavā ten'añjaliɱ paṇāmetvā Bhagavantaɱ etad avoca:||
'puccheyyāhaɱ bhante,||
Bhagavantaɱ kiñci'd'eva desaɱ sace me Bhagavā okāsaɱ karoti pañhassa veyyā-karaṇāyā' ti.|| ||

Tena hi tvaɱ bhikkhu sake āsane nisīditvā puccha yadākaŋkhasiti.|| ||

Atha kho so bhikkhu sake āsane nisīditvā Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

'Ime nu kho bhante,||
pañc'upādāna-k-khandhā,||
[16] seyyath'īdaɱ:||
rūp'ūpādāna-k-khandho vedan'ūpādāna-k-khandho saññ'ūpādāna-k-khandho sankhār'ūpādāna-k-khandho viññāṇ'ūpādāna-k-khandho' ti.|| ||

Ime kho bhikkhu,||
pañc'upādāna-k-khandhā,||
seyyath'īdaɱ:||
'rūp'ūpādāna-k-khandho vedan'ūpādāna-k-khandho saññ'ūpādāna-k-khandho sankhār'ūpādāna-k-khandho viññāṇ'ūpādāna-k-khandho' ti.|| ||

Sādhu bhante' ti kho so bhikkhu Bhagavato bhāsitaɱ abhinan'ditvā anumo-ditvā Bhagavantaɱ uttariɱ pañhaɱ pucchi.|| ||

'Ime pana bhante pañc'upādāna-k-khandhā kimmūlakā' ti?|| ||

'Ime kho bhikkhu,||
pañc'upādāna-k-khandhā chanda-mūlakā' ti.|| ||

Taɱ yeva nu kho bhante,||
upādānaɱ te pañc'upādāna-k-khandhā udāhu aññatra pañc'upādāna-k-khandhehi upādānaɱ' ti?|| ||

Na kho bhikkhu,||
taɱ yeva upādānaɱ te pañc'upādāna-k-khandhā nāpi1 aññatra pañc'upādāna-k-khandhehi upādānaɱ.|| ||

Yo kho bhikkhu,||
pañc'upādāna-k-khandhesu chanda-rāgo,||
taɱ tattha upādānanti.|| ||

Siyā pana bhante,||
pañcasu upādāna-k-khandhesu chanda-rāgavemattatāti?|| ||

Siyā bhikkhūti Bhagavā avoca.|| ||

Idha bhikkhu,||
ekaccassa evaɱ hoti.|| ||

Evaɱrūpo siyaɱ anāgatam addhānaɱ,||
evaɱvedano siyaɱ anāgatam addhānaɱ,||
evaɱsañño siyaɱ anāgatam addhānaɱ,||
evaɱsankhāro siyaɱ anāgatam addhānaɱ,||
evaɱviññāṇo siyaɱ anāgatam addhānanti.|| ||

Evaɱ kho bhikkhu,||
siyā pañcasu upādāna-k-khandhesu chanda-rāgavemattatāti.|| ||

Kittāvatā pana bhante,||
khandhānaɱ khandhādhivacanaɱ hotī ti?|| ||

Yaɱ kiñci bhikkhu rūpaɱ atīt-ā-nāgata-paccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santine vā,||
ayaɱ rūpa-k-khandho.|| ||

[17] yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā yā dūre santike vā,||
ayaɱ vedanā-k-khandho.|| ||

Yā kāci saññā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā yā dūre santike vā,||
ayaɱ saññā-k-khandho.|| ||

Ye keci sankhārā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā ye dūre santike vā,||
ayaɱ sankhāra-k-khandho.|| ||

Yaɱ kiñci viññāṇaɱ atīt-ā-nāgata-paccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā o'rārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
ayaɱ viññāṇa-k-khandho.|| ||

Ettāvatā kho bhikkhu,||
khandhānaɱ khandhādhivacanaɱ hotī' ti.|| ||

Ko nu kho bhante,||
hetu ko paccayo rūpa-k-khandhassa paññā panāya,||
ko hetu ko paccayo vedanā-k-khandhassa paññāpanāya,||
ko hetu ko paccayo saññā-k-khandhassa paññāpanāya,||
ko hetu ko paccayo sankhāra-k-khandhassa paññāpanāya,||
ko hetu ko paccayo viññāṇa-k-khandhassa paññāpanāyāti?|| ||

Cattāro kho bhikkhu,||
mahā-bhūtā hetu cattāro mahā-bhūtā paccayo rūpa-k-khandhassa paññāpanāya,||
phasso hetu phasso paccayo vedana-k-khandhassa paññāpanāya,||
phasso hetu phasso paccayo saññā-k-khandhassa paññāpanāya,||
phasso hetu phasso paccayo sankhāra-k-khandhassa paññāpanāya,||
nāma-rūpaɱ kho bhikkhu,||
hetu nāma rūpaɱ paccayo viññāṇa-k-khandhassa paññāpanāyāti.|| ||

Kathaɱ pana bhante,||
sakkāya-diṭṭhi hotī ti?|| ||

Idha bhikkhu ,||
assutvā puthujjano ariyānaɱ adassāvī ariya-Dhammassa akovido ariya-Dhamme avinīto,||
sappurisānaɱ adassāvī sappurisa-Dhammassa akovido sappurisa-Dhamma avinīto,||
rūpaɱ attato samanupassati,||
rūpavantaɱ vā attānaɱ,||
attani vā rūpaɱ,||
rūpasmiɱ vā attānaɱ.|| ||

Vedanaɱ attato samanupassati,||
vedanā-vantaɱ vā attānaɱ,||
attani vā vedanaɱ,||
vedanāya vā attānaɱ.|| ||

Saññaɱ attato samanupassati,||
saññā'vantaɱ vā attānaɱ,||
attani vā saññaɱ,||
saññāya vā attānaɱ.|| ||

Sankhāre attato samanupassati,||
sankhāravantaɱ vā attānaɱ,||
attani vā sankhāre,||
sankhāresu vā attānaɱ.|| ||

Viññāṇaɱ attato samanupassati,||
viññāṇa-vantaɱ vā attānaɱ.|| ||

Viññāṇaɱ attato samanupassati,||
viññāṇa-vattaɱ vā attānaɱ [18] attani vā viññāṇaɱ,||
viññāṇasmiɱ vā attānaɱ.|| ||

Evaɱ kho bhikkhu,||
sakkāya-diṭṭhi hotī ti.|| ||

Kathaɱ pana bhante,||
sakkāya-diṭṭhi na hotī ti?|| ||

Idha bhikkhu,||
Sutavā ariya-sāvako ariyānaɱ dassāvī ariya-Dhammassa kovido ariya-Dhamme suvinīto,||
sappurisānaɱ dassāvī sappurisa-Dhammassa kovido sappurisa-Dhamme suvinīto,||
na rūpaɱ attato samanupassati,||
na rūpavantaɱ vā attānaɱ,||
nāttani vā rūpaɱ,||
na rūpasmiɱ vā attānaɱ.|| ||

Na vedanaɱ attato samanupassati,||
na vedanā-vantaɱ vā attānaɱ,||
nāttani vā vedanaɱ,||
na vedanāya vā attānaɱ.|| ||

Na saññaɱ attato samanupassati,||
na saññā'vantaɱ vā attānaɱ,||
nāttani vā saññaɱ,||
na saññāya vā attānaɱ.|| ||

Na sankhāre attato samanupassati,||
na sankhāravantaɱ vā attānaɱ,||
nāttani vā sankhāre,||
na sankhāresu vā attānaɱ.|| ||

Na viññāṇaɱ attato samanupassati,||
na viññāṇa-vantaɱ vā attānaɱ,||
nāttani vā viññāṇaɱ na viññāṇasmiɱ vā attānaɱ.|| ||

Evaɱ kho bhikkhu,||
sakkāya-diṭṭhi na hotī ti.|| ||

Ko nu kho bhante rūpe assādo ko ādīnavo kiɱ nissaraṇaɱ.|| ||

Ko vedanāya assādo ko ādīnavo kiɱ nissaraṇaɱ.|| ||

Ko saññāya assādo ko ādīnavo kiɱ nissaraṇaɱ.|| ||

Ko sankhāresu assādo ko ādīnavo kiɱ nissaraṇaɱ.|| ||

Ko viññāṇe assādo ko ādīnavo kiɱ nissaraṇanti.|| ||

Yaɱ kho bhikkhu,||
rūpaɱ paṭicca uppajjati sukhaɱ somanassaɱ ayaɱ rūpe assādo,||
yaɱ rūpaɱ aniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ ayaɱ rūpe ādīnavo,||
yo rūpe chanda-rāga-vinayo chanda-rāga-p-pahānaɱ idaɱ rūpe nissaraṇaɱ.|| ||

Yaɱ kho bhikkhu,||
vedanaɱ paṭicca uppajjati sukhaɱ somanassaɱ ayaɱ vedanaɱ assādo,||
yaɱ vedanaɱ aniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ ayaɱ vedanā ādīnavo,||
yo vedano chanda-rāga-vinayo chanda-rāga-p-pahānaɱ idaɱ vedano nissaraṇaɱ.|| ||

Yaɱ kho bhikkhu,||
saññaɱ paṭicca uppajjati sukhaɱ somanassaɱ ayaɱ saññaɱ assādo,||
yaɱ yaɱ saññaɱ aniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ ayaɱ saññaɱ ādīnavo,||
yo sañño chanda-rāga-vinayo chanda-rāga-p-pahānaɱ idaɱ sañño nissaraṇaɱ.|| ||

Yaɱ kho bhikkhu,||
sankhāre paṭicca uppajjati sukhaɱ somanassaɱ ayaɱ sankhāre assādo,||
yaɱ sankhāraɱ aniccaɱ dukkhaɱ viparināmadhammaɱ ayaɱ sankhāro ādīnavo,||
yo sankhāre chanda-rāga-vinayo chanda-rāga-p-pahānaɱ idaɱ sankhāre nissaraṇanti.|| ||

Yaɱ kho bhikkhu,||
viññāṇaɱ paṭicca uppajjati sukhaɱ somanassaɱ ayaɱ viññāṇe assādo,||
yaɱ viññāṇaɱ aniccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ ayaɱ viññāṇe ādīnavo,||
yo viññāṇe chanda-rāga-vinayo chanda-rāga-p-pahānaɱ idaɱ viññāṇe nissaraṇanti.|| ||

Kathaɱ pana bhante,||
jānato kathaɱ passato imasmiɱ ca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabba-nimittesu ahaŋkāra-mamaŋkāra-mān-ā-nusayā na hontīti?|| ||

Yaɱ kiñci bhikkhu,||
rūpaɱ atīt-ā-nāgata-paccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ [19] vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ rūpaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya passati.|| ||

Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ vedanaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya passati.|| ||

Yā kāci saññā atīt-ā-nāgata-paccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ saññaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya passati.|| ||

Ye keci sankhārā atīt-ā-nāgata-paccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahaddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ sankhāraɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya passati.|| ||

Yaɱ kiñci viññāṇaɱ atīt-ā-nāgata-paccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ viññāṇaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā' ti.|| ||

evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya passati.|| ||

Evaɱ kho bhikkhu jānato evaɱ passato imasmiɱ ca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabba-nimittesu ahaŋkāra-mamaŋkāra-mān-ā-nusayā1na hontī' ti.|| ||

Atha kho,||
aññatarassa bhikkhuno evaɱ cetaso parivitakko udapādi:||
'Iti kira bho,||
rūpaɱ anattā,||
vedanā anattā,||
saññā anattā,||
sankhārā anattā,||
viññāṇaɱ anattā anattakatāni kammāni kamattānaɱ phusissantī ti.|| ||

Atha kho Bhagavā tassa bhikkhuno cetasā coto parivitakkamaññāya bhikkhū āmantesi:||
ṭhānaɱ kho pan'etaɱ bhikkhave,||
vijjati yaɱ idh'ekacco mogha-puriso avidcā avijjāgato taṇhādhipateyyena cetasā Satth-usāsanaɱ atidhāvitabbaɱ maññeyya:||
'Iti kira bho rūpaɱ anattā,||
vedanā anattā,||
saññā anattā,||
sankhārā anattā,||
viññāṇaɱ anattā anattakatāni kammāni kamattānaɱ phusissantī' ti.|| ||

Paṭicca vinītā kho me tumhe bhikkhave,||
tatra tatra dhammesu taɱ kim maññatha bhikkhave,||
rūpaɱ niccaɱ vā aniccaɱ vāti?|| ||

Aniccaɱ bhante.|| ||

Yaɱ pan-ā-niccaɱ,||
dukkhaɱ vā taɱ sukhaɱ vāti?|| ||

Dukkhaɱ bhante.|| ||

Yaɱ pan-ā-niccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ,||
kallaɱ nu taɱ samanupassituɱ 'Etaɱ mama,||
eso'ham asmi,||
eso me attā' ti?|| ||

No h'etaɱ bhante.|| ||

Taɱ kiɱmaññatha bhikkhave,||
vedanā niccaɱ vā aniccaɱ vāti?|| ||

Aniccaɱ bhante.|| ||

[20] Yaɱ pan-ā-niccaɱ,||
dukkhaɱ vā taɱ sukhaɱ vāti?|| ||

Dukkhaɱ bhante.|| ||

Yaɱ pan-ā-niccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ,||
kallaɱ nu taɱ samanupassituɱ|| ||

'Etaɱ mama,||
eso'ham asmi,||
eso me attā' ti?|| ||

No h'etaɱ bhante.|| ||

Taɱ kiɱmaññatha bhikkhave,||
saññā niccaɱ vā aniccaɱ vāti?|| ||

Aniccaɱ bhante.|| ||

Yaɱ pan-ā-niccaɱ,||
dukkhaɱ vā taɱ sukhaɱ vāti?|| ||

Dukkhaɱ bhante.|| ||

Yaɱ pan-ā-niccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ,||
kallaɱ nu taɱ samanupassituɱ|| ||

'Etaɱ mama,||
eso'ham asmi,||
eso me attā' ti?|| ||

No h'etaɱ bhante.|| ||

Taɱ kiɱmaññatha bhikkhave,||
sankhārā niccaɱ vā aniccaɱ vāti?|| ||

Aniccaɱ bhante.|| ||

Yaɱ pan-ā-niccaɱ,||
dukkhaɱ vā taɱ sukhaɱ vāti?|| ||

Dukkhaɱ bhante.|| ||

Yaɱ pan-ā-niccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ,||
kallaɱ nu taɱ samanupassituɱ 'Etaɱ mama,||
eso'ham asmi,||
eso me attā' ti?|| ||

No h'etaɱ bhante.|| ||

Taɱ kiɱmaññatha bhikkhave,||
viññāṇaɱ niccaɱ vā aniccaɱ vāti?|| ||

Aniccaɱ bhante.|| ||

Yaɱ pan-ā-niccaɱ,||
dukkhaɱ vā taɱ sukhaɱ vāti?|| ||

Dukkhaɱ bhante.|| ||

Yaɱ pan-ā-niccaɱ dukkhaɱ vipariṇāma-dhammaɱ,||
kallaɱ nu taɱ samanupassituɱ|| ||

'Etaɱ mama,||
eso'ham asmi,||
eso me attā' ti?|| ||

No h'etaɱ bhante.|| ||

Tasmā ti ha bhikkhave,||
yaɱ kiñci rūpaɱ atīt-ā-nāgata-paccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ rūpaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Yā kāci vedanā atīt-ā-nāgata-paccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vi paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ vedanā n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Yā kāci saññā atīt-ā-nāgata-paccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
'sabbaɱ saññā n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Ye keci sankhārā atīt-ā-nāgata-paccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,'sabbaɱ sankhāraɱ n'etaɱ mama,||
nosohamasmi,||
na m'eso attā'ti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Yaɱ kiñci viññāṇaɱ atīt-ā-nāgata-paccuppannaɱ ajjhattaɱ vā bahiddhā vā oḷārikaɱ vā sukhumaɱ vā hīnaɱ vā paṇītaɱ vā yaɱ dūre santike vā,||
sabbaɱ viññāṇaɱ n'etaɱ mama,||
neso'ham asmi,||
na m'eso attāti evam etaɱ yathā-bhūtaɱ samma-p-paññāya daṭṭhabbaɱ.|| ||

Evaɱ passaɱ bhikkhave,||
Sutavā ariya-sāvako rūpasmiɱ nibbindati,||
vedanāyapi nibbindati,||
saññāyapi nibbindati,||
sankhāresupi nibbindati,||
viññāṇasmimpi nibbindati,||
nibbindaɱ virajjati,||
virāgā vimuccati,||
vimuttasmiɱ vimuttamiti ñāṇaɱ hoti:||
khīṇā jāti,||
vusitaɱ Brahma-cariyaɱ,||
kataɱ karaṇīyaɱ,||
nāparaɱ itthattāyā'ti pajānātī ti.|| ||

Idamoca Bhagavā attamanā te bhikkhu Bhagavato bhāsitaɱ abhinandunti.|| ||

Imasmiɱ kho pana veyyā-kara-ṇasmiɱ bhaññamāne saṭṭhimattānaɱ bhikkhūnaɱ anupādāya āsavehi cittāni vimucciɱsūti.|| ||

Mahāpuṇṇama suttaɱ navamaɱ


 

Contact:
E-mail
Copyright Statement