MN 115: Bahu-Dhatuka Suttam

Majjhima Nikaya


[Site Map]  [Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


 

Majjhima Nikāya
III. Upari Paṇṇāsa
2. Anupada Vagga

Sutta 115

Bahu-Dhātuka Suttaɱ

Based on the 'Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.'

 


 

[1][chlm][pts][upal] Evaɱ me sutaɱ:|| ||

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthīyaɱ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||

Tatra kho Bhagavā bhikkhu āmantesi:||
"Bhikkhavo" ti.|| ||

"Bhadante" ti te bhikkhū Bhagavato paccassosuɱ Bhagavā etad avoca:|| ||

"Yāni kānici bhikkhave,||
bhayāni uppajjanti,||
sabbāni tāni bālato uppajjanti no paṇḍitato.|| ||

Ye keci upaddavā uppajjanti,||
sabbe te bālato uppajjanti no paṇḍitato.|| ||

Ye keci upasaggā uppajjanti.|| ||

Sabbe te bālato uppajjanti no paṇḍitato.|| ||

Seyyathā pi, bhikkhave,||
na'āgāro vā tiṇāgāro vā1 aggimukko kūṭāgārā pi dahati ullittāvalittāni nivātāni phussitagga'āni pihitavātapānāni.|| ||

Evam eva kho bhikkhave,||
yāni kānici bhayāni uppajjanti,||
sabbāni tāni bālato uppajjanti no paṇḍitato.|| ||

Ye keci upasaggā uppajjanti,||
sabbe te bālato uppajjanti no paṇḍitato.|| ||

Iti kho bhikkhave,||
sappaṭibhayo bālo appaṭibhayo paṇḍito.|| ||

Saupaddavo bālo anupaddavo paṇḍito.|| ||

Saupasaggo bālo anupasaggo paṇḍito.|| ||

N'atthi bhikkhave,||
paṇḍitato bhayaɱ.|| ||

N'atthi paṇḍitato upaddavo.|| ||

N'atthi paṇḍitato upasaggo.|| ||

Tasmāt iha bhikkhave,||
*evaɱ sikkhitabbaɱ:||
paṇḍitā bhavissāma vīmaɱsakāti,||
evaɱ hi vo bhikkhave sikkhitabban" ti.|| ||

[62] Evaɱ vutte āyasmā Ānando Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

"Kittāvatā nu kho bhante,||
paṇḍito bhikkhu vimaɱsakoti alaɱ vacanāyā" ti?|| ||

"Yato kho Ānanda,||
bhikkhu dhātukusalo ca hoti,||
āyatanakusalo ca hoti,||
paṭicca-samuppādakusalo ca hoti,||
ṭhānaṭhāna-kusalo ca hoti,||
ettāvatā kho Ānanda,||
paṇḍito bhikkhu vimaɱsakoti alaɱ vacanāyā" ti.|| ||

"Kittāvatā pana bhante,||
dhātukusalo bhikkhuti alaɱ vacanāyā" ti?|| ||

"Aṭṭhārasa kho imā Ānanda,||
dhātuyo:||
cakkhudhātu rūpadhātu cakkhu-viññāṇadhātu,||
sota-dhātu saddadhātu sota-viññāṇadhātu,||
ghānadhātu gandhadhātu ghāna-viññāṇadhātu,||
jīvhādhātu rasadhātu jivhā-viññāṇadhātu kāyadhātu phoṭṭhabbadhātu kāya-viññāṇadhātu manodhātu dhammadhātu mano-viññāṇadhātuti.|| ||

Imā kho Ānanda,||
aṭṭhārasa dhātuyo yato jānāti passati,||
ettāvatāpi kho Ānanda,||
dhātukusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti.|| ||

"Siyā pana bhante,||
añño pi pariyāyo yathā dhātukusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti?|| ||

"Siyā Ānanda,||
chayimā Ānanda,||
dhātuyo:||
paṭhavīdhātu āpo-dhātu tejo-dhātu vāyodhotu ākāsa-dhātu viññāṇadhātu.|| ||

Imā kho Ānanda,||
cha dhātuyo yato jānāti passati.|| ||

Ettāvatā pi kho Ānanda dhātukusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti.|| ||

"Siyā pana bhante,||
añño pi pariyāyo yathā dhātukusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti?|| ||

"Siyā Ānanda,||
chayimā Ānanda,||
dhātuyo:||
sukhadhātu dukkhadhātu somanassadhātu domanassadhātu upekkhādhātu avijjādhātu.|| ||

Imā kho Ānanda,||
cha dhātuyo yato jānāti passati.|| ||

Ettāvatā pi kho Ānanda,||
dhātukusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti.|| ||

"Siyā pana bhante,||
añño pi pariyāyo yathā dhātukusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti?|| ||

"Siyā Ānanda,||
chayimā Ānanda,||
dhātuyo:||
kāmadhātu nekkhammadhātu vyāpādadhātu avyāpādadhātu [63] vihiɱsādhātu avihiɱsādhātu1 imā kho Ānanda,||
cha dhātuyo yato jānāti passati.|| ||

Ettāvatā pi kho Ānanda,||
dhātukusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti.|| ||

"Siyā pana bhante,||
añño pi pariyāyo yathā dhātukusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti?|| ||

"Siyā Ānanda,||
tisso imā Ānanda,||
dhātuyo:||
kāmadhātu rūpadhātu arūpadhātu.|| ||

Imā kho Ānanda,||
tisso dhātuyo yato jānāti passati.|| ||

Ettāvatā pi kho Ānanda,||
dhātukusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti.|| ||

"Siyā pana bhante,||
añño pi pariyāyo yathā dhātukusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti?|| ||

"Siyā Ānanda,||
dve imā Ānanda,||
dhātuyo:||
saŋkhatā ca dhātu||
asaŋkhatā ca dhātu.|| ||

Imā kho Ānanda,||
dve dhātuyo yato jānāti passati.|| ||

Ettāvatā pi kho Ānanda,||
dhātukusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti.|| ||

"Kittāvatā pana bhante,||
āyatanakusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti.|| ||

"Cha kho panimāni Ānanda,||
ajjhattikabāhirāni āyatanāni:||
cakkhuɱ c'eva rūpā ca,||
sotañ ca saddā ca,||
ghānañca gandhā ca,||
jivhā ca rasā ca,||
kāyo ca phoṭṭhabbā ca6,||
mano ca dhammā ca.|| ||

Imāni kho Ānanda,||
cha ajjhattikabāhirāni āyatanāni yato jānāti passati.|| ||

Ettāvatā kho Ānanda,||
āyatanakusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti.|| ||

"Kittāvatā pana bhante,||
paṭicca-samuppādakusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti?|| ||

"Idh'Ānanda,||
bhikkhū evaɱ pajānāti:||
imasmiɱ sati idaɱ hoti.|| ||

Imassuppādā idaɱ uppajjati.|| ||

Imasmiɱ asati idaɱ na hoti.|| ||

Imassa nirodhā idhaɱ nirujjhati,||
yad idaɱ avijjā paccayā sankhārā,||
sankhāra-paccayā viññāṇaɱ,||
viññāṇapaccayā nāma-rūpaɱ,||
nāma-rūpapaccayā saḷāyatanaɱ,||
saḷāyatana-paccayā phasso,||
phassa-paccayā vedanā,||
vedanā-paccayā taṇhā,||
taṇhā-paccayā upādānaɱ,||
upādāna-paccayā [64] bhavo,||
bhava-paccayā jāti,||
jāti-paccayā jarā-maraṇaɱ,||
soka-parideva-dukkha-domanassupāsāyā sambhavanti.|| ||

Evam etassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.|| ||

Avijjayattheva asesa-virāga-nirodhā sankhāra-nirodho,||
sankhāra-nirodhā viññāṇanirodho,||
viññāṇanirodhā nāma-rūpa-nirodho,||
nāma-rūpa-nirodhā saḷāyatana-nirodho,||
saḷāyatana-nirodhā phassa-nirodho,||
phassa-nirodhā vedanā-nirodho,||
vedanā-nirodhā taṇhā-nirodho,||
taṇhā-nirodhā upādāna-nirodho,||
upādāna-nirodhā bhava-nirodho,||
bhava-nirodhā jāti-nirodho,||
jāti-nirodhā jarā-maraṇaɱ soka-parideva-dukkha-domanass'-upāyāsā nirujjhanti.|| ||

Evam etassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.|| ||

Ettāvatā kho Ānanda,||
paṭicca-samuppādakusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti.|| ||

"Kittāvatā pana bhante,||
ṭhānaṭhāna-kusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti?|| ||

"Idh'Ānanda, bhikkhū:||
'aṭṭhāname taɱ anavakāso,||
yaɱ diṭṭhi-sampanno puggalo kañci sankhāraɱ niccato upagaccheyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Ṭhānaɱ ca kho etaɱ vijjati yaɱ puthujjano kañci sankhāraɱ niccato upagaccheyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso yaɱ diṭṭhi-sampanno puggalo kañci sankhāraɱ sukhato upagaccheyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjati yaɱ puthujjano kañci sankhāraɱ sukhato upagaccheyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso yaɱ diṭṭhi-sampanno puggalo kañci dhammaɱ attato sukhato upagaccheyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjati yaɱ puthujjano kañci dhammaɱ attato upagaccheyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso yaɱ diṭṭhi-sampanno puggalo mātaraɱ jīvitā voropeyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Ṭhānaɱ ca kho etaɱ vijjati yaɱ puthujjano mātaraɱ jīvitā voropeyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso,||
[65] yaɱ diṭṭhi-sampanno puggalo pitaraɱ jīvitā voropeyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ puthujjano pitaraɱ jīvitā voropeyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso yaɱ diṭṭhi-sampanno puggalo arahantaɱ jīvitā voropeyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ puthujjano arahantaɱ jīvitā voropeyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ diṭṭhi-sampanno puggalo duṭṭhacitto Tathāgatassa lohitaɱ uppādeyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ puthujjano duṭṭhacitto Tathāgatassa lohitaɱ uppādeyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ diṭṭhi-sampanno puggalo saŋghaɱ bhindeyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Ṭhānaɱ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ puthujjano saŋghaɱ bhindeyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ diṭṭhi-sampanno puggaloaññaɱ Satthāraɱ uddiseyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Ṭhānaɱ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ puthujjano aññaɱ Satthāraɱ uddiseyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ ekissā loka-dhātuyā dve arahanto Sammā-sambuddho apubbaɱ acarimaɱ uppajjeyyuɱ,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānaɱ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ ekissā loka-dhātuyā eko arahaɱ Sammā-sambuddho uppajjeyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ ekissā loka-dhātuyā dve rājāno cakka-vattino apubbaɱ acarimaɱ uppajjeyyuɱ,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānaɱ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ ekissā loka-dhātuyā eko rājā cakka-vattī uppajjeyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ itthī arahaɱ assa Sammā-sambuddho,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ puriso arahaɱ assa Sammā-sambuddho,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ itthī rājā assa cakka-vattī,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ puriso rājā assa cakka-vattī,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ itthī sakkattaɱ [66] kareyya1,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ puriso sakkattaɱ kareyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ itthī mārattaɱ kareyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ puriso mārattaɱ kareyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ itthī brahmattaɱ kareyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti

Pajānāti.|| ||

'Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ puriso brahmattaɱ kareyya,ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ kāya-duccaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ kāya-duccaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ vacī-duccaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ vacī-duccaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Aṭṭhāname taɱ anavakāso yaɱ mano-duccaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ mano-duccaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ kāya-sucaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ kāya-sucaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Aṭṭhāname taɱ anavakāso,||
yaɱ vacī-sucaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ vacī-sucaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Yaɱ mano-sucaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ mano-sucaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ kāya-duccaritasamaŋgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā param maraṇā sugatiɱ saggaɱ lokaɱ uppajjeyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ kāya-duccaritasamaŋgī [67] tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā param maraṇā apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ uppajjeyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ vacī-duccaritasamaŋgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā param maraṇā sugatiɱ saggaɱ lokaɱ uppajjeyya,||
yaɱ mano-duccaritasamaŋgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā param maraṇā sugatiɱ saggaɱ lokaɱ uppajjeyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ mano duccaritasamaŋgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā param maraṇā apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ uppajjeyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Aṭṭhāname taɱ anavakāso:||
yaɱ kāya-sucaritasamaŋgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā param maraṇā apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ uppajjeyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

'Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ kāya-sucaritasamaŋgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā param maraṇā sugatiɱ saggaɱ lokaɱ uppajjeyya,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Aṭṭhāname taɱ anavakāso,||
yaɱ vacī-sucaritasamaŋgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā param maraṇā apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ uppajjeyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ vacī-sucaritasamaŋgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā param maraṇā sugatiɱ saggaɱ lokaɱ uppajjayya,ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Aṭṭhāname taɱ anavakāso yaɱ mano sucaritasamaŋgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā param maraṇā apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ uppajjeyya,||
n'etaɱ ṭhānaɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ṭhānañ ca kho etaɱ vijjati:||
yaɱ mano-sucaritasamaŋgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā param maraṇā sugatiɱ saggaɱ lokaɱ uppajjye,||
ṭhāname taɱ vijjatī' ti pajānāti.|| ||

Ettāvatā kho Ānanda,||
ṭhānāṭhāna-kusalo bhikkhūti alaɱ vacanāyā" ti.|| ||

Evaɱ vutte āyasmā Ānando Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

"Acchariyaɱ bhante,||
abbhutaɱ bhante,||
ko namo ayaɱ bhante,||
dhamma-pariyāyo" ti.|| ||

"Tasmāt iha tvaɱ Ānanda,||
imaɱ dhamma-pariyāyaɱ bahudhātuko ti pi naɱ dhārehi,||
catuparivaṭṭo ti pi naɱ dhārehi dhammādāsoti pi naɱ dhārehi,||
amatadundubhīti pi naɱ dhārehi,||
anuttaro saŋgāma-vijayoti pi naɱ dhārehī" ti.|| ||

Idam avoca Bhagavā.|| ||

Attamano āyasmā Ānando Bhagavato bhāsitaɱ abhinandīti.

Bahudhātukasuttaɱ pañcamaɱ


 

Contact:
E-mail
Copyright Statement