Samyutta Nikaya Masthead


[Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


 

Saɱyutta Nikāya
II. Nidāna Vagga
12. Nidāna Saɱyutta
6. Rukkha Vagga

Sutta 51

Parivīmaɱsana Suttaɱ

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.

 


[80]

[1][pts][bodh][than] Evaɱ me sutaɱ:|| ||

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthiyaɱ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||

2. Tatra kho Bhagavā bhikkhu āmantesi:|| ||

"Bhikkhavo" ti.|| ||

"Bhadante" ti te bhikkh Bhagavato paccassosuɱ|| ||

3. Bhagavā etad avoca:|| ||

"Kittāvatā nu kho bhikkhave bhikkhu parivīmaɱsamāno parivīmaɱ-seyya sabbaso sammā-dukkha-k-khayāyā" ti?|| ||

"Bhagavāɱ mūlakā no bhante, dhammā.|| ||

Bhagavaɱ nettikā,
[81] Bhagavaɱ paṭisaraṇā.|| ||

Sādhu vata bhante, Bhagavantaɱ yeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho.|| ||

Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī" ti.|| ||

4. "Tena hi bhikkhave, suṇātha,||
sādhukaɱ manasi karotha,||
bhāsissāmī" ti.|| ||

"Evaɱ bhante" ti kho te bhikkhū Bhagavato paccassosuɱ.|| ||

Bhagavā etad avoca:|| ||

5. "Imaɱ bhikkhave, bhikkhu parivīmaɱsamāno parivīmaɱsati:|| ||

'Yaɱ kho idaɱ aneka-vidhaɱ nāna-p-pakārakaɱ dukkhaɱ loke uppajjati jarā-māraṇaɱ||
idaɱ nu kho dukkhaɱ kiɱ nidānaɱ,||
kiɱ samudayaɱ,||
kiɱ jātikaɱ,||
kiɱ pabhavaɱ?|| ||

Kismiɱ sati jarā-māraṇaɱ hoti||
kismiɱ asati jarā-māraṇaɱ na hoti' ti?|| ||

6. So parivīmaɱsamāno evaɱ pajānāti:|| ||

'Yaɱ kho idaɱ aneka-vidhaɱ nān-ā-p-pakārakaɱ dukkhaɱ loke uppajjati jarā-māraṇaɱ,||
idaɱ kho dukkhaɱ jāti-nidānaɱ,||
jāti-samudayaɱ,||
jāti-jātikaɱ,||
jāti-pabhavaɱ.|| ||

Jātiyā sati jarā-māraṇaɱ hoti,||
jātiyā asati jarā-māraṇaɱ na hotī' ti.|| ||

7. So jarā-māraṇañ ca pajānāti,||
jarā-māraṇa-samudayañ ca pajānāti,||
jarā-māraṇa-nirodhañ ca pajānāti,||
yā ca jarā-māraṇa-nirodha-sāruppa-gāminī paṭipadā,||
taɱ ca pajānāti.|| ||

Tathā paṭipanno ca hoti anuDhamma-cārī.|| ||

8. Ayaɱ vuccati bhikkhave, bhikkhu||
sabbaso sammā dukkha-k-khayāya paṭipanno hoti||
jarā-māraṇa-nirodhāya.|| ||

9. Athāparaɱ parivīmaɱsamāno parivīmaɱsati:|| ||

'Jāti panāyaɱ kiɱ nidānā,||
kiɱ samudayā,||
kiɱ jātikā,||
kiɱ pabhavā?|| ||

Kismiɱ sati jāti hoti||
kismiɱ asati jāti na hoti' ti?|| ||

So parivīmaɱsamāno evaɱ pajānāti:|| ||

'Jāti bhava-nidānā,||
bhava-samudayaɱ,||
bhava-jātikaɱ,||
bhava-pabhavaɱ.|| ||

Bhave sati jāti hoti,||
bhava asati jāti na hotī' ti.|| ||

So jātiɱ ca pajānāti,||
jāti-samudayañ ca pajānāti,||
jāti-nirodhañ ca pajānāti,||
yā ca jāti-nirodha-sāruppa-gāminī paṭipadā,||
taɱ ca pajānāti.|| ||

Tathā paṭipanno ca hoti anuDhamma-cārī.|| ||

Ayaɱ vuccati bhikkhave, bhikkhu||
sabbaso sammā dukkha-k-khayāya paṭipanno hoti||
jāti-nirodhāya.|| ||

10. Athāparaɱ parivīmaɱsamāno parivīmaɱsati:|| ||

'Bhavo panāyaɱ kiɱ nidānā,||
kiɱ samudayā,||
kiɱ jātikā,||
kiɱ pabhavā?|| ||

Kismiɱ sati bhavo hoti||
kismiɱ asati bhavo na hoti' ti?|| ||

So parivīmaɱsamāno evaɱ pajānāti:|| ||

'Bhavo upādāna-nidānā,||
upādāna-samudayaɱ,||
upādāna-jātikaɱ,||
upādāna-pabhavaɱ.|| ||

Upādāna sati bhavo hoti,||
upādāna asati bhavo na hotī' ti.|| ||

So bhavaɱ ca pajānāti,||
bhava-samudayañ ca pajānāti,||
bhava-nirodhañ ca pajānāti,||
yā ca bhava-nirodha-sāruppa-gāminī paṭipadā,||
taɱ ca pajānāti.|| ||

Tathā paṭipanno ca hoti anuDhamma-cārī.|| ||

Ayaɱ vuccati bhikkhave, bhikkhu||
sabbaso sammā dukkha-k-khayāya paṭipanno hoti||
bhava-nirodhāya.|| ||

11. Athāparaɱ parivīmaɱsamāno parivīmaɱsati:|| ||

'Upādānaɱ panāyaɱ kiɱ nidānā,||
kiɱ samudayā,||
kiɱ jātikā,||
kiɱ pabhavā?|| ||

Kismiɱ sati upādānaɱ hoti||
kismiɱ asati upādānaɱ na hoti' ti?|| ||

So parivīmaɱsamāno evaɱ pajānāti:|| ||

'Upādānaɱ taṇhā-nidānā,||
taṇhā-samudayaɱ,||
taṇhā-jātikaɱ,||
taṇhā-pabhavaɱ.|| ||

Taṇhā sati upādānaɱ hoti,||
taṇhā asati upādānaɱ na hotī' ti.|| ||

So upādānaɱ ca pajānāti,||
upādānaɱ-samudayañ ca pajānāti,||
upādānaɱ-nirodhañ ca pajānāti,||
yā ca upādānaɱ-nirodha-sāruppa-gāminī paṭipadā,||
taɱ ca pajānāti.|| ||

Tathā paṭipanno ca hoti anuDhamma-cārī.|| ||

Ayaɱ vuccati bhikkhave, bhikkhu||
sabbaso sammā dukkha-k-khayāya paṭipanno hoti||
upādāna nirodhāya.|| ||

12. Athāparaɱ parivīmaɱsamāno parivīmaɱsati:|| ||

'Taṇhā panāyaɱ kiɱ nidānā,||
kiɱ samudayā,||
kiɱ jātikā,||
kiɱ pabhavā?|| ||

Kismiɱ sati taṇhā hoti||
kismiɱ asati taṇhā na hoti' ti?|| ||

So parivīmaɱsamāno evaɱ pajānāti:|| ||

'Taṇhā vedanā-nidānā,||
vedanā-samudayaɱ,||
vedanā-jātikaɱ,||
vedanā-pabhavaɱ.|| ||

Vedanā sati taṇhā hoti,||
vedanā asati taṇhā na hotī' ti.|| ||

So taṇhā ca pajānāti,||
taṇhā-samudayañ ca pajānāti,||
taṇhā-nirodhañ ca pajānāti,||
yā ca taṇhā-nirodha-sāruppa-gāminī paṭipadā,||
taɱ ca pajānāti.|| ||

Tathā paṭipanno ca hoti anuDhamma-cārī.|| ||

Ayaɱ vuccati bhikkhave, bhikkhu||
sabbaso sammā dukkha-k-khayāya paṭipanno hoti||
taṇhā nirodhāya.|| ||

13. Athāparaɱ parivīmaɱsamāno parivīmaɱsati:|| ||

'Vedanā panāyaɱ kiɱ nidānā,||
kiɱ samudayā,||
kiɱ jātikā,||
kiɱ pabhavā?|| ||

Kismiɱ sati vedanā hoti||
kismiɱ asati vedanā na hoti' ti?|| ||

So parivīmaɱsamāno evaɱ pajānāti:|| ||

'Vedanā phassa-nidānā,||
phassa-samudayaɱ,||
phassa-jātikaɱ,||
phassa-pabhavaɱ.|| ||

Phassa sati vedanā hoti,||
phassa asati vedanā na hotī' ti.|| ||

So vedanā ca pajānāti,||
vedanā-samudayañ ca pajānāti,||
vedanā-nirodhañ ca pajānāti,||
yā ca vedanā-nirodha-sāruppa-gāminī paṭipadā,||
taɱ ca pajānāti.|| ||

Tathā paṭipanno ca hoti anuDhamma-cārī.|| ||

Ayaɱ vuccati bhikkhave, bhikkhu||
sabbaso sammā dukkha-k-khayāya paṭipanno hoti||
vedanā-nirodhāya.|| ||

14. Athāparaɱ parivīmaɱsamāno parivīmaɱsati:|| ||

'Phasso panāyaɱ kiɱ nidānā,||
kiɱ samudayā,||
kiɱ jātikā,||
kiɱ pabhavā?|| ||

Kismiɱ sati phasso hoti||
kismiɱ asati phasso na hoti' ti?|| ||

So parivīmaɱsamāno evaɱ pajānāti:|| ||

'Phasso saḷāyatana-nidānā,||
saḷāyatana-samudayaɱ,||
saḷāyatana-jātikaɱ,||
saḷāyatana-pabhavaɱ.|| ||

Saḷāyatana sati phasso hoti,||
saḷāyatana asati phasso na hotī' ti.|| ||

So phassaɱ ca pajānāti,||
phassa-samudayañ ca pajānāti,||
phassa-nirodhañ ca pajānāti,||
yā ca phassa-nirodha-sāruppa-gāminī paṭipadā,||
taɱ ca pajānāti.|| ||

Tathā paṭipanno ca hoti anuDhamma-cārī.|| ||

Ayaɱ vuccati bhikkhave, bhikkhu||
sabbaso sammā dukkha-k-khayāya paṭipanno hoti||
phassa-nirodhāya.|| ||

15. Athāparaɱ parivīmaɱsamāno parivīmaɱsati:|| ||

'Saḷāyatanaɱ panāyaɱ kiɱ nidānā,||
kiɱ samudayā,||
kiɱ jātikā,||
kiɱ pabhavā?|| ||

Kismiɱ sati saḷāyatanaɱ hoti||
kismiɱ asati saḷāyatanaɱ na hoti' ti?|| ||

So parivīmaɱsamāno evaɱ pajānāti:|| ||

'Saḷāyatanaɱ nāma-rūpa-nidānā,||
nāma-rūpa-samudayaɱ,||
nāma-rūpa-jātikaɱ,||
nāma-rūpa-pabhavaɱ.|| ||

Nāma-rūpe sati saḷāyatanaɱ hoti,||
nāma-rūpe asati saḷāyatanaɱ na hotī' ti.|| ||

So saḷāyatanaɱ ca pajānāti,||
saḷāyatanaɱ-samudayañ ca pajānāti,||
saḷāyatanaɱ-nirodhañ ca pajānāti,||
yā ca saḷāyatanaɱ-nirodha-sāruppa-gāminī paṭipadā,||
taɱ ca pajānāti.|| ||

Tathā paṭipanno ca hoti anuDhamma-cārī.|| ||

Ayaɱ vuccati bhikkhave, bhikkhu||
sabbaso sammā dukkha-k-khayāya paṭipanno hoti||
saḷāyatanaɱ-nirodhāya.|| ||

16. Athāparaɱ parivīmaɱsamāno parivīmaɱsati:|| ||

'Nāma-rūpaɱ panāyaɱ kiɱ nidānā,||
kiɱ samudayā,||
kiɱ jātikā,||
kiɱ pabhavā?|| ||

Kismiɱ sati nāma-rūpaɱ hoti||
kismiɱ asati nāma-rūpaɱ na hoti' ti?|| ||

So parivīmaɱsamāno evaɱ pajānāti:|| ||

'Nāma-rūpaɱ viññāṇa-nidānā,||
viññāṇa-samudayaɱ,||
viññāṇa-jātikaɱ,||
viññāṇa-pabhavaɱ.|| ||

Viññāṇa sati nāma-rūpe hoti,||
viññāṇa asati nāma-rūpe na hotī' ti.|| ||

So nāma-rūpaɱ ca pajānāti,||
nāma-rūpa-samudayañ ca pajānāti,||
nāma-rūpa-nirodhañ ca pajānāti,||
yā ca nāma-rūpa-nirodha-sāruppa-gāminī paṭipadā,||
taɱ ca pajānāti.|| ||

Tathā paṭipanno ca hoti anuDhamma-cārī.|| ||

Ayaɱ vuccati bhikkhave, bhikkhu||
sabbaso sammā dukkha-k-khayāya paṭipanno hoti||
nāma-rūpa-nirodhāya.|| ||

17. Athāparaɱ parivīmaɱsamāno parivīmaɱsati:|| ||

'Viññāṇaɱ panāyaɱ kiɱ nidānā,||
kiɱ samudayā,||
kiɱ jātikā,||
kiɱ pabhavā?|| ||

Kismiɱ sati viññāṇaɱ hoti||
kismiɱ asati viññāṇaɱ na hoti' ti?|| ||

So parivīmaɱsamāno evaɱ pajānāti:|| ||

'Viññāṇaɱ sankhāra-nidānā,||
sankhāra-samudayaɱ,||
sankhāra-jātikaɱ,||
sankhāra-pabhavaɱ.|| ||

Sankhāre sati viññāṇe hoti,||
sankhāre asati viññāṇe na hotī' ti.|| ||

So viññāṇaɱ ca pajānāti,||
viññāṇa-samudayañ ca pajānāti,||
viññāṇa-nirodhañ ca pajānāti,||
yā ca viññāṇa-nirodha-sāruppa-gāminī paṭipadā,||
taɱ ca pajānāti.|| ||

Tathā paṭipanno ca hoti anuDhamma-cārī.|| ||

Ayaɱ vuccati bhikkhave, bhikkhu||
sabbaso sammā dukkha-k-khayāya paṭipanno hoti||
viññāṇa-nirodhāya.|| ||

18. Athāparaɱ parivīmaɱsamāno parivīmaɱsati:|| ||

'Sankhāraɱ panāyaɱ kiɱ nidānā,||
kiɱ samudayā,||
kiɱ jātikā,||
kiɱ pabhavā?|| ||

Kismiɱ sati sankhāraɱ hoti||
kismiɱ asati sankhāraɱ na honti' ti?|| ||

So parivīmaɱsamāno evaɱ pajānāti:|| ||

'Sankhāraɱ avijjā-nidānā,||
avijjā-samudayaɱ,||
avijjā-jātikaɱ,||
avijjā-pabhavaɱ.|| ||

[82] Avijjāya sati sankhārā hoti,||
avijjāya asati sankhārā na hontī' ti.|| ||

So sankhāre ca pajānāti,||
sankhāra-samudayañ ca pajānāti,||
sankhāra-nirodhañ ca pajānāti,||
yā ca sankhāra-nirodha-sāruppa-gāminī paṭipadā,||
taɱ ca pajānāti.|| ||

Tathā paṭipanno ca hoti anuDhamma-cārī.|| ||

Ayaɱ vuccati bhikkhave, bhikkhu||
sabbaso sammā dukkha-k-khayāya paṭipanno hoti||
sankhāra-nirodhāya.|| ||

 

§

 

19. Avijjā-gato yaɱ bhikkhave,||
purisa-puggalo puññaɱ ce sankhāraɱ abhisankharoti,||
puññ'opagaɱ hoti viññāṇaɱ||
apuññaɱ ce sankhāraɱ abhisankharoti,||
apuññ'opagaɱ hoti viññāṇaɱ||
āneñjaɱ ce sankhāraɱ abhisankharoti,||
āneñj'ūpagaɱ hoti viññāṇaɱ.|| ||

20. Yato kho bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīṇā hoti vijjā uppannā,||
so avijjā-virāgā vijjūppādā n'eva puññābhisankhāraɱ abhisankharoti||
na apuññ-ā-bhisankhāraɱ abhisankharoti||
na āneñj-ā-bhisankhāraɱ abhisankharoti.|| ||

21. Anabhisankharonto anabhisañcetayanto na kiñci loke upādiyati||
anupādiyaɱ na paritassati||
aparitassaŋ paccattaɱ yeva parinibkhāyati:|| ||

'Khīṇā jāti||
vusitaɱ Brahma-cariyaɱ||
kataɱ karaṇīyaɱ||
nāparaɱ itthattayā' ti pajānāti.|| ||

22. So sukhaɱ ce vedanaɱ vediyati,||
'Sā aniccā' ti pajānāti||
'Anajjhositā' ti pajānāti||
'Anabhinanditā' ti pajānāti.|| ||

Dukkhaɱ ce vedanaɱ vediyati,||
'Sā aniccā' ti pajānāti||
'Anajjhositā' ti pajānāti||
'Anabhinanditā' ti pajānāti.|| ||

Adukkha-m-asukhaɱ ce vedanaɱ vediyati,||
'Sā aniccā' ti pajānāti||
'Anajjhositā' ti pajānāti||
'Anabhinanditā' ti pajānāti.|| ||

23. So sukhaɱ ce vedanaɱ vediyati,||
visaññutto taɱ vedanaɱ vediyati;||
dukkhaɱ ce vedanaɱ vediyati,||
visaññutto naɱ vedanaɱ vediyati;||
Adukkha-m-asukhaɱ ce vedanaɱ vediyati,||
visaññutto naɱ vedanaɱ vediyati.|| ||

[83] 24. So kāya-pariyantikaɱ vedanaɱ vedayamāno kāya-pariyantikaɱ vedanaɱ vedayāmī' ti pajānāti.|| ||

Jīvita-pariyantikaɱ vedanaɱ vedayamāno jīvita-pariyantikaɱ vedanaɱ vedayāmī' ti pajānāti.|| ||

Kāyassa bhedā uddhaɱ jīvita-pariyādānā idh'eva sabba-vedayitāni anabhinanditāni sīti bhavissanti||
sarīrāni avasissantī' ti pajānāti.|| ||

25. Seyyathā pi bhikkhave, puriso kumbhakārapākā uṇhaɱ kumbhaɱ uddharitvā same bhūmibhāge pativiseyya,||
tatra yā'yaɱ usmā sā tatth'eva vūpasameyya||
kapallāni avasisseyyuɱ.|| ||

Evam eva kho bhikkhave bhikkhu kāya-pariyantikaɱ vedanaɱ vediya-māno kāya-pariyantikaɱ vedanaɱ vediyāmī' ti pajānāti;||
jīvita-pariyantikaɱ vedanaɱ vediya-māno jīvita-pariyantikaɱ vedanaɱ vediyāmī' ti pajānāti;||
kāyassa bhedā uddhaɱ jīvita-pariyādānā idh'eva sabba-vedayitāni anabhinanditāni sīti bhavissanti,||
sarīrāni avasissantī' ti pajānāti.|| ||

26. Taɱ kiɱ maññatha bhikkhave?|| ||

Api nu kho khīṇ'āsavo bhikkhu puññ-ā-bhisankhāraɱ vā abhisankhareyya,||
apuññ-ā-bhisankhāraɱ vā abhisankhareyya,||
āneñj-ā-bhisankhāraɱ vā abhisankhareyyā" ti?|| ||

"No h'etaɱ bhante."|| ||

27. "Sabbaso vā pana sankhāresu asati sankhāra-nirodhā||
api nu kho viññāṇaɱ paññāyethā" ti?|| ||

"No h'etaɱ bhante."|| ||

28. "Sabbaso vā pana viññāṇe asati viññāṇa-nirodhā||
api nu kho nāma-rūpaɱ paññāyethā" ti?|| ||

"No h'etaɱ bhante."|| ||

29. "Sabbaso vā pana nāma-rūpe asati nāma-rūpa-nirodhā||
api nu kho saḷāyatanaɱ paññāyethā" ti?|| ||

"No h'etaɱ bhante."|| ||

30. "Sabbaso vā pana saḷāyatane asati saḷāyatana-nirodhā||
api nu kho phasso paññāyethā" ti?|| ||

"No h'etaɱ bhante."|| ||

[84] 31. "Sabbaso vā pana phasse asati phassa-nirodhā||
api nu kho vedanā paññāyethā" ti?|| ||

"No h'etaɱ bhante."|| ||

32. "Sabbaso vā pana vedanāya asati vedanā-nirodhā||
api nu kho taṇhā paññāyethā" ti?|| ||

"No h'etaɱ bhante."|| ||

33. "Sabbaso vā pana taṇhāya asati taṇhā-nirodhā||
api nu kho upādānaɱ paññāyethā" ti?|| ||

"No h'etaɱ bhante."|| ||

34. "Sabbaso vā pana upādāne asati upādāna-nirodhā||
api nu kho bhavo paññāyethā" ti?|| ||

"No h'etaɱ bhante."|| ||

35. "Sabbaso vā pana bhave asati bhava-nirodhā||
api nu kho jāti paññāyethā" ti?|| ||

"No h'etaɱ bhante."|| ||

36. "Sabbaso vā pana jātiyā asati jāti-nirodhā||
api nu kho jarā-māraṇaɱ paññāyethā" ti?|| ||

"No h'etaɱ bhante."|| ||

37. "Sādhu sādhu kho bhikkhave,||
evam etaɱ bhikkhave,||
n'etaɱ aññathā.|| ||

Saddahatha me taɱ bhikkhave, adhimuccatha||
nikkaŋkhā ettha hotha nibbicikicchā||
esevanto dukkhassā" ti.|| ||


Contact:
E-mail
Copyright Statement