Aŋguttara Nikāya


[Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


 

Aŋguttara-Nikāya
III. Tika Nipāta
VII. Mahā Vagga

Sutta 69

Akusala-Mūla Suttaɱ

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.

 


[201]

[1][pts][than] Evaɱ me sutaɱ:|| ||

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā bhikkhū āmantesi:|| ||

"Bhikkhavo" ti.|| ||

"Bhadante" ti te bhikkhū Bhagavato paccassosuɱ.|| ||

Bhagavā etad avoca:|| ||

2. "Tīṇ'imāni bhikkhave akusala-mūlāni.|| ||

Katamāni tīṇi?|| ||

Lobho akusala-mūlaɱ,||
doso akusala-mūlaɱ,||
moho akusala-mūlaɱ.|| ||

 

§

 

3. Yad api bhikkhave lobho,||
tad api akusalaɱ.|| ||

Yad api luddho abhisankharoti,||
kāyena vācā manasā,||
tada pi akusalaɱ.|| ||

Yad api luddho lobhena abhibhūto pariyādinna-citto parassa asatā dukkhaɱ upadahati,||
vadhena vā||
bandhanena vā||
jātiyā vā||
garahāya vā||
pabbājanāya vā||
'balav'amhi balattho'||
iti pi tad api akusalaɱ.|| ||

Iti'ssa'me lobhajā||
lobhanidānā||
lobha-samudayā||
lobhapaccayā||
aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti.|| ||

 

§

 

4. Yad api bhikkhave doso,||
tad api akusalaɱ.|| ||

Yad api duṭṭho abisaŋkaroti,||
kāyena vācā manasā,||
tada pi akusalaɱ.|| ||

Yad api duṭṭho dosena abhibhūto pariyādinna-citto parassa asatā dukkhaɱ upadahati,||
vadhena vā||
bandhanena vā||
jātiyā vā||
garahāya vā||
pabbājanāya vā||
'balav'amhi [202] balattho'||
iti pi tad api akusalaɱ.|| ||

Iti'ssa'me dosajā||
dosanidānā||
dosa-samudayā||
dosapaccayā||
aneke pāpakā akusalaɱ dhammā sambhavanti.|| ||

 

§

 

5. Yad api bhikkhave moho,||
tad api akusalaɱ.|| ||

Yad api mūḷho abhisankhāroti||
kāyena vācā manasā||
tad api akusalaɱ.|| ||

Yad api mūḷho mohena abhibhūto pariyādinna-citto parassa asatā dukkhaɱ upadahati,||
vadhena vā||
bandhanena vā||
jātiyā vā||
garahāya vā||
pabbājanāya vā||
'balav'amhi balattho'||
iti pi tad api akusalaɱ.|| ||

Iti'ssa'me mohajā||
mohanidānā||
mohasamudāya||
mohapaccāya||
aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti.|| ||

6. Eva-rūpo cāyaɱ bikkhave puggalo vuccati:||
'akāla-vādī' ti pi||
'abhūtavādi' ti pi||
'anattha-vādī' ti pi||
'adhammavādi' ti pi||
'avinayavādi' ti pī.|| ||

Kasmā cāyaɱ bhikkhave eva-rūpo puggalo vuccati:||
'akālavādi' ti pi||
'abhūta-vādī' ti pi||
'anatthavadī' ti pi||
'aedhammavādi' ti pi||
'avinaya-vādī' ti pī?|| ||

Tathā h'ayaɱ bhikkhave puggalo parassa asatā dukkhaɱ upadahati,||
vadhena vā||
bandhanena vā||
jānāyā vā||
garahāya vā||
pabbājanāya vā||
'balavamhi balattho.'|| ||

Iti pi bhutena kho pana vuccamāno avajānāti no paṭijānāti,||
abhūtena vuccamāno na ātappaɱ karoti,||
tassa nibbeṭhanāya:||
iti p'etaɱ atacchaɱ||
iti p'etaɱ abhūtanti.|| ||

Tasmā eva-rūpo puggalo vuccati||
'akāla-vādi' ti pi abhūta-vādī ti pi||
'anattha-vādī' ti pi||
'adhamma-vādī' ti pi||
'avinaya-vādī' ti pi.|| ||

8. Eva-rūpo bhikkhave puggalo lobhajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinna-citto diṭṭhe'va dhamme dukkhaɱ viharati sa-vighātaɱ sa-upāyāsaɱ sa-pariḷāhaɱ,||
kāyassa ca bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā.|| ||

Eva-rūpo bhikkhave puggalo dosajeha pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinna-citto diṭṭhe'va dhamme dukkhaɱ viharati sa-vighātaɱ sa-upāyāsaɱ sa-pariḷāhaɱ,||
kāyassa ca bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā.|| ||

Eva-rūpo bhikkhave puggalo moha-jehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinna-citto diṭṭhe'va dhamme dukkhaɱ viharati sa-vighātaɱ sa-upāyāsaɱ sa-pariḷāhaɱ,||
kāyassa ca bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā.|| ||

9. Seyyathā pi, bhikkhave,||
sālo vā||
dhavo vā phandano vā||
tīhi māluvālatāhi uddhasto pariyonaddho anayaɱ āpajjati,||
vyāsanaɱ āpajjati,||
anayavyasanaɱ āpajjati.|| ||

10. Evam eva kho bhikkhave puggalo lobhajehi pāpakehi akusalehi [203] dhammehi abhibhūto pariyādinna-citto diṭṭhe'va dhamme dukkhaɱ viharati sa-vighātaɱ sa-upāyāsaɱ sa-pariḷāhaɱ,||
kāyassa ca bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā.|| ||

Eva-rūpo bhikkhave puggalo dosajeha pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinna-citto diṭṭhe'va dhamme dukkhaɱ viharati sa-vighātaɱ sa-upāyāsaɱ sa-pariḷāhaɱ,||
kāyassa ca bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā.|| ||

Eva-rūpo bhikkhave puggalo moha-jehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinna-citto diṭṭhe'va dhamme dukkhaɱ viharati sa-vighātaɱ sa-upāyāsaɱ sa-pariḷāhaɱ,||
kāyassa ca bhedā param maraṇā duggati pāṭikaŋkhā.|| ||

Imāni kho, bhikkhave tīṇi akusala-mūlānī.|| ||

 


 

11. Tin'imāni, bhikkhave kusala-mūlāni.|| ||

Katamāni tīṇi?|| ||

Alobho kusala-mūlaɱ,||
adoso kusala-mūlaɱ,||
amoho kusala-mūlaɱ.|| ||

 

§

 

12. Yad api bhikkhave alobho,||
tad api kusalaɱ.|| ||

Yad api aluddho abhisaɱkharoti||
kāyena, vācā, manajā,||
tad api kusaɱ.|| ||

Yad api aluddho lobhena anabhibhūto apariyādinna-citto||
na parassa asatā dukkhaɱ upadahati,||
vadhena vā||
bandhanena vā||
jāniyā vā||
garahāya vā||
pabbājanāya vā||
"balav'amhi balattho"||
iti pi tad api kusalaɱ.|| ||

Iti'ssa'me alobhajā||
alobhanidānā||
alobha-samudayā||
alobhapaccayā||
aneke kusalā dhammā sambhavanti.|| ||

 

§

 

13. Yad api bhikkhave adoso,||
tad api kusalaɱ.|| ||

Yad api aduṭdho abhisaɱkharoti||
kāyena, vācā, manajā,||
tad api kusaɱ.|| ||

Yad api aduṭṭho dosena anabhibhūto apariyādinna-citto||
na parassa asatā dukkhaɱ upadahati,||
vadhena vā||
bandhanena vā||
jāniyā vā||
garahāya vā||
pabbājanāya vā||
"balav'amhi balattho"||
iti pi tad api kusalaɱ.|| ||

Iti'ssa'me adosajā||
adosanidānā||
adosa-samudayā||
adosapaccayā||
aneke kusalā dhammā sambhavanti.|| ||

 

§

 

14. Yad api bhikkhave amoho,||
tad api kusalaɱ.|| ||

Yad api aduṭdho abhisaɱkharoti||
kāyena, vācā, manajā,||
tad api kusaɱ.|| ||

Yad api amūḷho mohena anabhibhūto apariyādinna-citto||
na parassa asatā dukkhaɱ upadahati,||
vadhena vā||
bandhanena vā||
jāniyā vā||
garahāya vā||
pabbājanāya vā||
"balav'amhi balattho"||
iti pi tad api kusalaɱ.|| ||

Iti'ssa'me amohajā||
[204] amohanidānā||
amoha-samudayā||
amohapaccayā||
aneke kusalā dhammā sambhavanti.|| ||

 

§

 

15. Eva-rūpo cāyaɱ bhikkhave pugagalo vuccati,||
'kāla-vādī' ti pi||
'bhūta-vādī' ti pi||
'attha-vādī' ti pi||
'dhamma-vādī' ti pi||
'vunaya-vādī' ti pi.|| ||

Kasmā cāyaɱ bhikkhave eva-rūpo puggalo vuccati,||
'kāla-vādi' ti pi||
'bhūta-vādī' ti pi||
'attha-vādi' ti pi||
'Dhamma-vādi' ti pi||
'vinaya-vādī' ti pi?|| ||

Yathā h'ayaɱ bhikkhave puggalo na pahassa asatā dukkhaɱ upadahati,||
vadhena vā||
bandhanena vā||
jāniyā vā||
garahāya vā||
pabbājanāya vā||
'balav'amhī balattho.'|| ||

Iti pi bhutena kho na vuccamāno paṭijānāti no avajānāti||
abhūtena vuccamāno ātappaɱ karoti tassa nibbeṭhanāya:|| ||

'Iti p'etaɱ tacchaɱ||
iti p'etaɱ bhūtan' ti.|| ||

Tasmā eva-rūpo puggālo vuccati||
'kāla-vādi' ti pi||
'bhūta-vādi' ti pi||
'attha-vādi' ti pi||
'dhamma-vādi' ti pi||
'vunaya-vādi' ti pi.|| ||

16. Eva-rūpassa bhikkhave puggalassa lobhajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinna-mūlā tālavatthu-katā anabhāva-katā āyatiɱ anuppāda-dhammā diṭṭhe'va dhamme sukhaɱ viharati,||
avighātaɱ anupāyāsaɱ apariḷāhaɱ.|| ||

Diṭṭh'eva dhamme parinibkhāyati.|| ||

Eva-rūpassa bhikkhave puggalassa dosajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinna-mūlā tālavatthu-katā anabhāva-katā āyatiɱ anuppāda-dhammā diṭṭhe'va dhamme sukhaɱ viharati,||
avighātaɱ anupāyāsaɱ apariḷāhaɱ.|| ||

Diṭṭh'eva dhamme parinibkhāyati.|| ||

Eva-rūpassa bhikkhave puggalassa mohajā pāpakā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinna-mūlā tālavatthu-katā anabhāva-katā āyatiɱ anuppāda-dhammā diṭṭhe'va dhamme sukhaɱ viharati,||
avighātaɱ anupāyāsaɱ apariḷāhaɱ.|| ||

Diṭṭh'eva dhamme parinibkhāyati.|| ||

17. Seyyathā pi bhikkhave sālo vā||
dhavo vā||
phandano vā,||
tīhi māluvālatāhi uddhasto pariyonaddho.|| ||

Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaɱ ādāya.|| ||

So taɱ māluvālataɱ mūle||
chāndeyya mūle||
chetvā paḷikhaṇeyya.|| ||

Paḷikhaṇitvā mulāni uddhareyya antamaso usīranālamattāni pi.|| ||

So taɱ māluvālataɱ khaṇḍākhaṇḍikaɱ chindeyya,||
khaṇḍākhaṇḍikaɱ chetvā phāloyya,||
phāletvā sakalikaɱ sakalikaɱ kareyya,||
sakalikaɱ sakalikaɱ karitvā vāt'ātape visoseyya,||
vāt'ātape visosetvā agginā daheyya,||
agginā dahitvā [205] masiɱ kareyya,||
masiɱ karitvā mahāvāte vā opuṇeyya,||
nadiyā vā sīgha-sotāya pavāheyya.|| ||

Evam assa tā bhikkhave māluvālatā ucchinna-mūlā tālā-vatthu-katā anabhāva-katā āyatiɱ anuppāda-dhammā.|| ||

18. Evam eva kho bhikkhave eva-rūpassa bhikkhave puggalassa lobhajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinna-mūlā tālavatthu-katā anabhāva-katā āyatiɱ anuppāda-dhammā diṭṭhe'va dhamme sukhaɱ viharati,||
avighātaɱ anupāyāsaɱ apariḷāhaɱ.|| ||

Diṭṭh'eva dhamme parinibkhāyati.|| ||

Eva-rūpassa bhikkhave puggalassa dosajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinna-mūlā tālavatthu-katā anabhāva-katā āyatiɱ anuppāda-dhammā diṭṭhe'va dhamme sukhaɱ viharati,||
avighātaɱ anupāyāsaɱ apariḷāhaɱ.|| ||

Diṭṭh'eva dhamme parinibkhāyati.|| ||

Eva-rūpassa bhikkhave puggalassa mohajā pāpakā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinna-mūlā tālavatthu-katā anabhāva-katā āyatiɱ anuppāda-dhammā diṭṭhe'va dhamme sukhaɱ viharati,||
avighātaɱ anupāyāsaɱ apariḷāhaɱ.|| ||

Diṭṭh'eva dhamme parinibkhāyati.|| ||

Imāni kho bhikkhave tīṇi kusala-mūlānī" ti.|| ||

 


Contact:
E-mail
Copyright Statement