Aŋguttara Nikāya


[Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


 

Aŋguttara Nikāya
VIII. Aṭṭhaka Nipāta
VI. Gotamī Vagga aka Sa-ādhāna-Vagga

Sutta 54

Vyaggha-Pajja Suttaɱ

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.

 


[281]

[1][pts][than][nara] Evaɱ me sutaɱ:|| ||

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā Koliyesu viharati Kakkarapattaɱ nāma Koliyānaɱ nigamo.|| ||

Atha kho Dīghajāṇu Koliyaputto yena Bhagavā ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinno kho Dīghajāṇu Koliyaputto Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

'Mayaɱ bhante, gihī kāma-bhogī.|| ||

Putta-sambādha-sayanaɱ ajjhāvasāma,||
kāsika-candanaɱ pacc'anubhoma,||
mālā-gandha-vilepanaɱ dhārayāma,||
jāta-rūpa-rajataɱ sādiyāma.|| ||

Tesaɱ no bhante,||
Bhagavā amhākaɱ tathā dhammaɱ desetu,||
ye amhākaɱ assa dhammā diṭṭha-dhamma-hitāya diṭṭha-dhamma-sukhāya samparāya sukhāyā' ti.|| ||

2. Cattāro'me Vyaggha-pajja, dhammā kula-puttassa diṭṭha-dhamma-hitāya saŋvattanti diṭṭha-dhamma-sukhāya.|| ||

Katame cattāro?|| ||

3. Uṭṭhāna-sampadā||
ārakkha-sampadā||
kalyāṇa-mittatā||
sama-jīvikatā.|| ||

 

§

 

4. Katamā ca Vyaggha-pajja, uṭṭhāna-sampadā?|| ||

Idha Vyaggha-pajja kula-putto yena kamma-ṭ-ṭhānena jīvikaɱ kappeti,||
yadi kasiyā||
yadi vaṇijjāya||
yadi gorakkhena||
yadi issatthena,||
yadi rājaporisena||
yadi sippaññatarena.|| ||

Tattha dakkho hoti analaso tatrupāyāya vimaɱsāya samannāgato alaɱ kātuɱ alaɱ saɱvidhātuɱ.|| ||

Ayaɱ vuccati Vyaggha-pajja, uṭṭhāna-sampadā.|| ||

5. Katamā ca Vyaggha-pajja, ārakkha-sampadā?|| ||

Idha Vyaggha-pajja, kula-puttassa bhogā honti [282] uṭṭhānaviriyādhigatā bāhā-bala-paricitā sedāvakkhittā dhammikā dhamma-laddhā,||
te ārakkhena guttiyā sampādeti||
'Kitti me ime bhoge n'eva rājāno hareyyuɱ,||
na corā hareyyuɱ,||
na aggi ḍaheyya,||
na udakaɱ vaheyya,||
na appiyā dāyāda hareyyun' ti?|| ||

Ayaɱ vuccati Vyaggha-pajja, ārakkha-sampadā.|| ||

6. Katamā ca Vyaggha-pajja, kalyāṇamittatā?|| ||

Idha Vyaggha-pajja, kula-putto yasmiɱ gāme vā nigame vā paṭivasati.|| ||

Tatta ye te honti gahapati vā gahapiputto vā daharā vā vuddhasīlino vuḍḍhā vā vuddhasīlino saddhā-sampannā sīla-sampannā cāga-sampannā paññā-sampannā,||
tehi saddhiɱ santi-ṭ-ṭhati sallapati sākacchaɱ samāpajjati.|| ||

Yathā rūpānaɱ saddhā-sampannānaɱ saddhā-sampadaɱ anusikkhiti,||
yathā-rūpānaɱ sīla-sampannānaɱ sīla-sampadaɱ anusikkhati,||
yathā-rūpānaɱ cāga-sampannānaɱ cāga-sampadaɱ anusikkhati,||
yathā-rūpānaɱ paññā-sampannānaɱ paññā-sampadaɱ anusikkhati.|| ||

Ayaɱ vuccati Vyaggha-pajja, kalyāṇa-mittatā.|| ||

7. Katamā ca Vyaggha-pajja, sama-jīvitā?|| ||

Idha Vyaggha-pajja, kula-putto āyañ ca bhogānaɱ viditvā vayañ ca bhogānaɱ viditvā samaɱ jīvikaɱ kappetī na āccogāḷhaɱ na ātihīnaɱ,||
'Evaɱ me āyo vayaɱ pariyādāya ṭhassati,||
na ca me vayo āyaɱ pariyādāya ṭhassatī' ti.|| ||

Seyyathā pi Vyaggha-pajja, tulādhāro vā tulādhārantevāsi vā tulaɱ paggahetvā jānāti|| ||

'Ettakena vā onataɱ ettakena vā unnatan' ti.|| ||

Evam eva kho Vyaggha-pajja,||
kula-putto āyañ ca bhogānaɱ viditvā vayañ ca bhogānaɱ viditvā samaɱ jīvikaɱ kappeti,||
na ca accogāḷhaɱ ta atihīnaɱ.|| ||

'Evaɱ me āyo vayaɱ pariyādāya [283] ṭhassati,||
na ca me vayo āyaɱ pariyādāya ṭhassatī' ti.|| ||

Sacāyaɱ Vyaggha-pajja, kula-putto appāyo samāno uḷāraɱ jīvikaɱ kappeti,||
tassa bhavanti vattāro:|| ||

'Udumbarakhādīkaɱ vāyaɱ,||
kula-putto bhoge kādatī' ti.|| ||

Sace panāyaɱ Vyaggha-pajja,||
kula-putto mahāyo samāno kasiraɱ jīvikaɱ kappeti,||
tassa bhavanti vattāro:|| ||

'Ajaddhumārikaɱ vāyaɱ,||
kula-putto marissatī' ti.|| ||

Yato ca khvāyaɱ Vyaggha-pajja,||
kula-putto āyañ ca bhogānaɱ viditvā vayañ ca bhogānaɱ viditvā samaɱ jīvikaɱ kappeti na accogāḷhaɱ na atihīnaɱ:|| ||

'Evaɱ me āyo vayaɱ pariyādāya ṭhassati,||
na ca me vayo āyaɱ pariyādāya ṭhassatī' ti.|| ||

Ayaɱ vuccati Vyaggha-pajja, sama-jīvitā.|| ||

 

§

 

8. Evaɱ samuppannānaɱ Vyaggha-pajja bhogānaɱ cattāri apāya-mukhāni honti:||
itthidhutto hoti||
surādhutto||
akkhadhutto||
pāpa-mitto pāpa-sahāyo pāpa-sampavaŋko.|| ||

Seyyathā pi Vyaggha-pajja,||
mahato taḷākassa cattāri c'eva apāya-mukhāni.|| ||

Cattāri ca apāya-mukhāni,||
tassa puriso yāni c'eva āya-mukhāni tāni pidabheyya,||
yāni ca apāya-mukhāni tāni vivareyya,||
devo ca na sammā dhāraɱ anuppaveccheyya,||
evaɱ hi tassa Vyaggha-pajja mahato taḷākassa pārihāni yeva pāṭikaŋkha no vuddhī.|| ||

Evam eva kho Vyaggha-pajja,||
evaɱ samuppannānaɱ bhogānaɱ cattāri apāya-mukhāni honti:||
itthidhutto hoti||
surādhutto||
akkhadhutto||
pāpa-mitto pāpa-sahāyo pāpa-sampavaŋko.|| ||

-◦-

9. Evaɱ samuppannānaɱ Vyaggha-pajja,||
bhogānaɱ cattārī āya-mukhāni honti:|| ||

Na itthidhutto hoti||
na surādhutto||
na [284] akkhadhutto,||
kalyāṇa-mitto kalyāṇa-sahāyo kalyāṇa-sampavaŋko.|| ||

Seyyathā pi Vyaggha-pajja,||
mahato taḷākassa cattāri c'eva āya-mukhāni,||
cattāri ca apāya-mukhāni,||
tassa puriso yāni c'eva āya-mukhāni tāni vivareyya,||
yāni ca apāya-mukhāni tāni pidaheyya,||
devo ca sammā dhāraɱ anuppaveccheya,||
evaɱ hi tassa Vyaggha-pajja,||
mahato taḷākassa vuddhi yeva pāṭikaŋkhā no parihāni,||
evam eva kho Vyaggha-pajja,||
evaɱ samuppannā bhogānaɱ cattāri āya-mukhāni honti:||
na itthidhutto hoti,||
na surādhutto,||
na akkhadhutto,||
kalyāṇa-mitto kalyāṇa-sahāyo kalyāṇa-sampavaŋko.|| ||

Ime kho Vyaggha-pajja, cattāro dhammā kula-puttassa diṭṭha-dhamma-hitāya saŋvattanti,||
diṭṭha-dhammasukhāyāti.|| ||

 

§

 

10. Cattāro me Vyaggha-pajja, dhammā kula-puttassa samparāyahitāya saŋvattanti samparāya-sukhāya.|| ||

Katame cattāro?|| ||

11. Saddhā-sampadā||
sīla-sampadā||
cāga-sampadā||
paññā-sampadā.|| ||

12. Katamā ca Vyaggha-pajja, saddhā-sampadā?|| ||

Idha Vyaggha-pajja, kula-putto saddho hoti,||
sadda-hati Tathāgatassa bhodhi:||
iti pi so Bhagavā arahaɱ Sammā-Sam-Buddho vijjajacaraṇa-sampanno Sugato loka-vidū anuttaro purisa-dhamma-sārathi Satthā deva-manussānaɱ Buddho Bhagavā ti.|| ||

Ayaɱ vuccati Vyaggha-pajja, saddhā-sampadā.|| ||

13. Katamā ca Vyaggha-pajja, sīla-sampadā?|| ||

Idha Vyaggha-pajja kula-putto pāṇāti-pātā paṭivirato hoti adinn'ādānā paṭivirato hoti kāmesu micchā-cārā paṭivirato hoti,||
musā-vādā paṭivirato hoti||
surā-mera-yamajja-pamā-daṭṭhānā paṭivirato hoti.|| ||

Ayaɱ vuccati Vyaggha-pajja, sīla-sampadā.|| ||

14. Katamā ca Vyaggha-pajja, cāga-sampadā?|| ||

Idha Vyaggha-pajja, kula-putto vigata-mala-maccherena cetasā agāraɱ ajjhāvasati mutta-cāgo payatapāṇi vossagga-rato yāvayogo dāna-saɱvibhāga-rato.|| ||

Ayaɱ vuccati Vyaggha-pajja, cāga-sampadā.|| ||

15. Katamā ca Vyaggha-pajja paññā-sampadā?|| ||

[285] Idha Vyaggha-pajja, kula-putto paññavā hoti||
udayatthāgāminiyā paññāya samannāgato,||
ariyāya nibbedhi-kāya sammā-dukkha-k-khaya-gāminiyā.|| ||

Ayaɱ vuccati Vyaggha-pajja paññā-sampadā.|| ||

Ime kho Vyaggha-pajja, cattāro dhammā kula-puttassa samparāyahitāya saŋvattanti samparāya-sukhāyā ti.|| ||

 


 

Uṭṭhātā kammadheyyesu appamatto vidhānavā,||
Samaɱ kappeti jīvikaɱ sambhataɱ anurakkhati.|| ||

Saddho sīlena sampanno vadaññū vītamaccharo,||
Niccaɱ Maggaɱ visodheti sotthānaɱ samparāyikaɱ|| ||

Icc'ete aṭṭha dhammā ca saddhassa gharam esino,||
Akkhātā saccanāmena ubhayattha sukhāvahā.|| ||

Diṭṭha-dhamma-hitatthāya samparāya-sukhāya ca||
evam etaɱ gaha-ṭ-ṭhānaɱ cāgo puññaɱ pavaḍḍhatī ti.|| ||

 


Contact:
E-mail
Copyright Statement