Majjhima Nikaya


[Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


 

Majjhima Nikāya
II. Majjhima-Paṇṇāsa
4. Rāja Vagga

Sutta 85

Bodhi-Rāja-Kumāra Suttaɱ

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.

 


 

[1][chlm][pts][upal] Evaɱ me sutaɱ|| ||

Ekaɱ samayaɱ Bhagavā bhaggesu viharati suɱsumāragire bhesakalāvane Migadāye. Tena kho pana samayena bodhi'ssa rājakuMārassa kokanado nāma pāsādo acirakārito hoti anajjhāvuttho samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena. Atha kho bodhi rāja-kumāro sañjikāputtaɱ māṇavaɱ āmantesi: ehi tvaɱ samma sañjikāputta,||
yena Bhagavā ten'upasaŋɱkama,||
upasankamitvā mama vacanena Bhagavato pāde sirasā vanda3,||
appābādhaɱ appātaŋkaɱ lahuṭṭhānaɱ balaɱ phāsu-vihāraɱ puccha,||
bodhi bhante,||
rāja-kumāro Bhagavato pāde sirasā vandati,||
appābādhaɱ appātaŋkaɱ lahuṭṭhānaɱ balaɱ phāsu-vihāraɱ pucchatī' ti.|| ||

Evañ ca vadehi: 'adhivāsetu kira bhante,||
Bhagavā bodhi'ssa rājakuMārassa svātanāya bhattaɱ saddhiɱ bhikkhu-saŋghenā'ti evaɱ bhoti kho sañjikāputto māṇavo bodhi'ssa rājakuMārassa paṭissutvā yena Bhagavā ten'upasaŋɱkami,||
upasaŋɱkamitvā Bhagavatā saddhiɱ sammodi,||
sammodanīyaɱ kathaɱ sārāṇīyaɱ vīti-sāretvā eka-m-antaɱ nisīdi,||
eka-m-antaɱ nisinno kho sañjikāputto māṇavo Bhagavantaɱ etad avoca: bodhi bho Gotama,||
rāja-kumāro [92] bhoto Gotamassa pāde sirasā vandati,||
appābādhaɱ appātaŋkaɱ lahuṭṭhānaɱ balaɱ phāsu-vihāraɱ pucchati evañca vadeti: adhivāsetu kira bhavaɱ Gotamo bodhi'ssa rājakuMārassa svātanāya bhattaɱ saddhiɱ bhikkhu-saŋghonāti.|| ||

Adhivāsesi Bhagavā tuṇhī-bhāvena.|| ||

Atha kho sañjikāputto māṇavo Bhagavato adhivāsanaɱ viditvā uṭṭhāy āsanā yena bodhi rāja-kumāro ten'upasaŋɱmaki,||
upasankamitvā bodhiɱ rājakumāraɱ etad avoca: " avocumhā kho mayaɱ bhoto vacanena taɱ bhavantaɱ Gotamaɱ: bodhi bho Gotama,||
rāja-kumāro bhoto Gotamassa pāde sirasā vandati,||
appābādhaɱ appātaŋkaɱ lahuṭṭhānaɱ balaɱ phāsu-vihāraɱ pucchati.|| ||

Evañ ca vadeti: 'adhivāsetu kira bhavaɱ Gotamo bodhi'ssa rājakuMārassa svātanāya bhattaɱ saddhiɱ bhikkhu-saŋghenā" ti.|| ||

Adhivutthañca pana samaṇena gotamenāti.|| ||

Atha kho bodhi rāja-kumāro tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaɱ khādanīyaɱ bhojanīyaɱ paṭiyādāpetvā kokanadañca pāsādaɱ odātehi dussehi santharāpetvā yāva pacchimā sopāṇaka'eparā1 sañjikāputtaɱ māṇavaɱ amantesi:'ehi tvaɱ samma sañjikāputta,||
yena Bhagavā ten'upasankama,||
upasankamitvā Bhagavato kālaɱ ārocehi: 'kālo bhante,||
niṭṭhitaɱ bhattan' ti.|| ||

"Evaɱ bho" ti kho sañjikāputto māṇavo bodhi'ssa rājakuMārassa paṭissutvā yena Bhagavā ten'upasankami,||
upasankamitvā Bhagavato kālaɱ ārocasi: 'kālo bho Gotama,||
niṭṭhitaɱ bhattanti.|| ||

Atha kho Bhagavā pubbaṇha-samayaɱ nivāsetvā patta-cīvaraɱ ādāya yena bodhi'ssa rājakuMārassa nivesanaɱ ten'upasankami tena kho pana samayena bodhi rāja-kumāro bahi-dvāra-koṭṭhake ṭhito hoti Bhagavantaɱ āgamayamāno.|| ||

Addasā kho bodhi rāja-kumāro Bhagavantaɱ dūrato va āga-c-chantaɱ,||
disvāna paccuggantvā Bhagavantaɱ abhivādetvā purakkhatvā3 yena kokanado pāsādo ten'upasankami.|| ||

Atha kho Bhagavā pacchimaɱ sopāṇaka'eparaɱ nissāya aṭṭhāsi.|| ||

Atha kho bodhi rāja-kumāro Bhagavantaɱ etad avoca: 'abhirūhatu bhante,||
Bhagavā dussāni,||
abhirūhatu Sugato dusasāni,||
yaɱ mamaɱ asasa dīgha-rattaɱ hitāya sukhāyā' ti.|| ||

Evaɱ vutte Bhagavā tuṇhī ahosi dutiyam pi kho bodhi rāja-kumāro Bhagavantaɱ etad avoca: 'abhirūhatu bhante,||
Bhagavā dussāni,||
abhīrūhatu Sugato dussāni,||
yaɱ mamaɱ assa dīgha-rattaɱ hitāya sukhāyā' ti.|| ||

dutiyam pi kho Bhagavā tuṇhī ahosi.|| ||

Tatiyamipi kho bodhi rāja-kumāro Bhagavantaɱ etad avoca: 'abhirūhatu bhante,||
Bhagavā dussāni,||
abhīrūhatu Sugato dussāni,||
yaɱ mamaɱ assa dīgha-rattaɱ hitāya sukhāyā' ti.|| ||

Atha kho Bhagavā āyasmantaɱ Ānandaɱ apalokesi.|| ||

Atha [93] kho āyasmā Ānando bodhiɱ rājakumāraɱ etad avoca: 'saɱharatu4 rāja-kumāra,||
dussāni.|| ||

Na kho Bhagavā celapattikaɱ5 akkamissati.|| ||

Pacchimaɱ janataɱ Tathāgato apaloketī' ti.6 Atha kho bodhi rāja-kumāro dussāni saɱharāpetvā upari kokanade pāsāde7 āsanāni paññāpesi.|| ||

Paññāpesi.|| ||

Atha kho Bhagavā kokanadaɱ pāsādaɱ abhirūhitvā paññatte āsane nisīdi saddhiɱ bhikkhu-saŋghena.|| ||

Atha kho bodhi rāja-kumāro Buddhapamukhaɱ bhikkhu-Saŋgha paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi,||
sampavāresi.|| ||

Atha kho bodhi rāja-kumāro Bhagavantaɱ bhuttāviɱ oṇītapattapāṇīɱ aññataraɱ nīcaɱ āsanaɱ gahetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinno kho bodhi rāja-kumāro Bhagavantaɱ etad avoca: 'mayhaɱ kho bhante,||
evaɱ hoti,||
'na kho sukhena sukhaɱ adhigantabbaɱ,||
dukkhena kho sukhaɱ adhigantabban' ti.|| ||

Mayhamipi kho rāja-kumāra,||
pubbe va sambodhā anabhi-sambuddhassa bodhisattass'eva sate etad ahosi: " na kho sukhena sukhaɱ adhigantabbaɱ,||
dukkhena kho sukhaɱ adhigantatabban" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
aparena samayena daharo'ca samāno susu kāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā,||
akāmakānaɱ mātā-pitunnaɱ1 assumukhānaɱ rudantānaɱ kesa-massuɱ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaɱ pabbajiɱ.|| ||

So evaɱ pabba-jito samāno kiɱkusalagavesī anuttaraɱ santivarapadaɱ pariyesamāno yena Āḷāro kālāmo ten'upasankamiɱ,||
upasankamitvā Āḷāraɱ Kālāmaɱ etad avocaɱ: 'icchām'ahaɱ āvuso Kālāma,||
imasmiɱ Dhamma-Vinaye Brahma-cariyaɱ caritun' ti.|| ||

Evaɱ vutte rāja-kumāra,||
Āḷāro kālāmo maɱ etad avoca: 'viharatāyasmā,||
tādiso ayaɱ dhammo,||
yattha viññā puriso na cirasse'va sakaɱ ācariyakaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyyā" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
na cirasse'va khippam'eva taɱ dhammaɱ pariyāpuṇiɱ.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
[94] tāvataken'eva oṭṭha-p-pahata-mattena lapita-lāpana-mattena ñāṇa-vādañ ca vadāmi.|| ||

Theravādañca,||
'jānāmi,||
passāmī'ti ca paṭijānāmi,||
ahañce va aññe ca.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra etad ahosi: "na kho Āḷāro kālāmo imaɱ dhammaɱ kevalaɱ saddhā-mattakena sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharāmī' ti pavedeti.|| ||

Addhā Āḷāro kālāmo imaɱ dhammaɱ jānaɱ passaɱ vihara' ti.ti.|| ||

Atha khvāhaɱ rāja-kumāra,||
yena Āḷāro kālāmo ten'upasankamiɱ.|| ||

Upasaɱkamitvā Āḷāraɱ Kālāmaɱ etad avocaɱ: " kittāvatā no āvuso Kālāma,||
imaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharāmī' ti.|| ||

Pavedesī" ti.|| ||

Evaɱ vutte rāja-kumāra,||
Āḷāro kālāmo Ākiñcaññ'āyatanaɱ pavedesi.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " na kho ā'ārasseva Kālāmassa atthi saddhā,||
mayham p'atthi saddhā.|| ||

Na kho ā'ārasse'va Kālāmassa atthi viriyaɱ,||
mayham p'atthi viriyaɱ,||
na kho ā'ārasse'va Kālāmassa atthi sati,||
mayham p'atthi sati.|| ||

Na kho ā'ārasseva Kālāmassa atthi samādhi,||
mayham p'atthi samādhi.|| ||

Na kho ā'ārasse'va Kālāmassa atthi paññā,||
mayham p'atthi paññā,||
yan nūnāhaɱ yaɱ dhammaɱ Āḷāro kālāmo sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharāmī' ti pavedeti,||
tassa Dhammassa sacchi-kiriyāya padaheyyan" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
na cirasse'va khippam'eva taɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihāsiɱ.|| ||

Atha khvāhaɱ rāja-kumāra,||
yena Āḷāro kālāmo ten'upasankamiɱ.|| ||

Upasaɱkamitvā Āḷāraɱ Kālāmaɱ etad avocaɱ: "ettāvatā,||
no āvuso Kālāma,||
imaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharāmī' ti pavedesī" ti.|| ||

Ettāvatā kho ahaɱ āvuso imaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja pavedemī' ti.|| ||

Aham pi kho āvuso ettāvatā imaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharāmī' ti.|| ||

Lābhā no āvuso,||
su-laddhaɱ no āvuso,||
ye mayaɱ āyasmantaɱ tādisaɱ sabrahma-cāriɱ passāma.|| ||

Iti yāhaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja pavedemi,||
taɱ tvaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharasi.|| ||

Taɱ tvaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharasi.|| ||

Yaɱ tvaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharasi.|| ||

Taɱ ahaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja pavedemi.|| ||

Iti yāhaɱ dhammaɱ jānāmi.|| ||

Taɱ tvaɱ dhammaɱ jānāsi.|| ||

Yaɱ tvaɱ dhammaɱ jānāsi.|| ||

Taɱ ahaɱ dhammaɱ jānāmi.|| ||

Iti yādiso ahaɱ,||
tādiso tvaɱ yādiso tvaɱ,||
tādiso ahaɱ.|| ||

Ehi dāni āvuso ubho'va santā imaɱ gaṇaɱ pariharāmā' ti.|| ||

Iti kho rāja-kumāra Āḷāro kālāmo ācariyo me samāno antevāsiɱ maɱ samānaɱ attano.1 Samasamaɱ ṭhapesi,||
uḷārāya ca maɱ pūjāya pūjesi.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " nāyaɱ dhamamo nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saŋvattati.|| ||

Yāvad eva Ākiñcaññ'āyatanūpapattiyā" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
taɱ dhammaɱ analaɱ karitvā tasmā dhammā nibbijja apakkamiɱ.

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
kiɱkusalagavesī anuttaraɱ santivarapadaɱ pariyesamāno yena Uddako2 Rāmaputto ten'upasankamiɱ.|| ||

Upasaɱkamitvā Uddakaɱ Rāmaputtaɱ etad avocaɱ: "icchām'ahaɱ āvuso rāma3 imasmiɱ Dhamma-Vinaye Brahma-cariyaɱ caritun" ti.|| ||

Evaɱ vutte rāja-kumāra,||
Uddako Rāmaputto maɱ etad avoca: " viharatāyasmā,||
tādiso ayaɱ dhammo,||
yattha viññū puriso na cirasse'va sakaɱ ācariyakaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyyā" ti.so kho ahaɱ rāja-kumāra.|| ||

Na cirasse'va khippam'eva taɱ dhammaɱ pariyāpuṇiɱ.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
tāvataken'eva oṭṭha-p-pahata-mattena lapita-lāpana-mattena ñāṇa-vādañ ca vadāmi.|| ||

Theravādañ ca,||
'jānāmi passāmī'ti ca paṭijānāmi ahañ c'eva aññe ca.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: "na kho rāmo imaɱ dhammaɱ kevalaɱ saddhā-mattakena 'sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharāmī' ti pavedesi.|| ||

Addhā Rāmo imaɱ dhammaɱ jānaɱ passaɱ vihāsī" ti.|| ||

Atha khvāhaɱ rāja-kumāra,||
yena Uddako Rāmaputto ten'upasankamiɱ,||
upasankamitvā Uddakaɱ Rāmaputtaɱ etad avocaɱ:|| ||

"Kittāvatā no āvuso rāma imaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharāmī' ti pavedesī" ti.|| ||

Evaɱ vutte rāja-kumāra,||
Uddako Rāmaputto n'evasaññā-nāsaññāyatanaɱ pavedesi.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra etad ahosi: " na kho rāmasse'va ahosi saddhā,||
mayham p'atthi saddhā.|| ||

Na kho rāmasse'va ahosi viriyaɱ,||
mayham p'atthi viriyaɱ.|| ||

Na kho rāmasse'va ahosi sati,||
mayham p'atthi sati.|| ||

Na kho rāmasse'va ahosi samādhi,||
mayham p'atthi samādhi.|| ||

Na kho rāmasse'va ahosi paññā,||
mayham p'atthi paññā.|| ||

Yan'nūnāhaɱ yaɱ dhammaɱ rāmo 'sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharāmī' ti pavedesi.|| ||

Tassa Dhammassa sacchi-kiriyāya padaheyyan" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
na cirasse'va khippam'eva taɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā vihāsiɱ.|| ||

Atha khvāhaɱ rāja-kumāra,||
yena Uddako Rāmaputto ten'upasankami,||
usaɱkamitvā Uddakaɱ Rāmaputtaɱ etad avocaɱ: 'ettāvatā no āvuso rāma1 imaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja pavedesī" ti.|| ||

Ettāvatā kho ahaɱ āvuso imaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja pavedemi'ti2.|| ||

'Aham pi kho avuso ettāvatā imaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharāmī' ti.|| ||

Lābhā no āvuso,||
su-laddhaɱ no āvuso,||
ye mayaɱ āyasmantaɱ tādisaɱ sabrahma-cāriɱ passāma,||
iti yaɱ dhammaɱ rāmo sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja pavedesi,||
taɱ tvaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharasi.|| ||

Yaɱ tvaɱ dhammaɱ sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharasi,||
taɱ dhammaɱ rāmo aññāsi,||
taɱ tvaɱ dhammaɱ jānāsi.|| ||

Yaɱ tvaɱ dhammaɱ jānāsi,||
taɱ dhammaɱ rāmo aññāsi,||
taɱ tvaɱ dhammaɱ jānāsi.|| ||

Yaɱ tvaɱ dhammaɱ jānāsi,||
taɱ dhammaɱ rāmo aññāsi.|| ||

Iti yādiso rāmo ahosi,||
tādiso tvaɱ,||
yādiso tvaɱ tādiso rāmo ahosi.|| ||

Ehi dāni āvuso tvaɱ imaɱ gaṇaɱ pariharā' ti.|| ||

Iti kho rāja-kumāra Uddako Rāmaputto sabrahma-cārī me samāno ācariyaṭṭhāne ca3 maɱ ṭhapesi.|| ||

Uḷārāya ca maɱ pūjāya pūjesi.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi:|| ||

"Nāyaɱ dhammo nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saŋvattati,||
yāva-d-eva N'eva-saññā-nāsaññāyatanūpapattiyā' ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
taɱ dhammaɱ analaɱ karitvā tasmā dhammā nibbijja apakkamiɱ.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
kiɱ kusalagavesī anuttaraɱ santivarapadaɱ pariyesamāno Magadhesu anupubbena cārikaɱ cara-māno yena uruvelā senānigamo tad avasariɱ.|| ||

Tatthaddasaɱ ramaṇiyaɱ bhūmibhāgaɱ pāsādikañca vana-saṇḍaɱ nadīñca sandantiɱ,||
setakaɱ supatitthaɱ ramaṇīyaɱ,||
samantā ca gocaragāmaɱ.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " ramaṇīyo vata bhūmibhāgo,||
pāsādiko ca vana-saṇḍo nadī ca sandati.|| ||

Setakā supatitthā ramaṇīyā,||
samantā ca gocaragāmo.|| ||

Alaɱ vat'idaɱ kula-puttassa padhān'atthikassa padhānāyā" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
tatthe'va nisīdiɱ alam'idaɱ padhānāyā' ti.|| ||

Api'ssu maɱ rāja-kumāra,||
tisso upamāyo paṭibhaɱsu.|| ||

Anacchariyā pubbe a-s-sutapubbā: " seyyathā pi rāja-kumāra,allaɱ kaṭṭhaɱ sasnehaɱ4 udake nikkhittaɱ,||
atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiɱ ādāya 'aggiɱ abhinibbattessāmi,||
tejo pātu-karissāmī' ti.|| ||

Taɱ kiɱ maññasi rāja-kumāra,||
apinu so puriso amuɱ allaɱ kaṭṭhaɱ sasnehaɱ4 udake nikkhittaɱ uttarāraṇiɱ ādāya abhimanthento5 aggiɱ abhinibbatteyya,||
tejo pātu-kareyyā' ti.|| ||

No h'idaɱ 6 bhante.|| ||

Taɱ kissa hetu? Aduɱ hi bhante7 allaɱ kaṭṭhaɱ sasnehaɱ4 tañ ca pana udake nikkhittaɱ,||
yāva-d-eva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā' ti.|| ||

Evam eva kho rāja-kumāra yehi keci8 samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena c'eva cittena ca kāmehi9 avupakaṭṭhā viharanti.|| ||

Yo ca n'esaɱ kāmesu kāma-c-chando kāmasineho10 kāmamucchā kāmapipāsā kāma-pariḷāho,||
so ca ajjhattaɱ na suppahīno heti.|| ||

Na|| ||

Suppaṭippassaddho.|| ||

Opakkamikā ce pi te bhonto samaṇa-brāhmaṇā dukkhā tippā1 kaṭukā vedanā vediyanti.|| ||

Abhabbā ca te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.|| ||

No ce pi te bhonto samaṇa-brāhmaṇā opakkamikā dukkhā tippā kaṭukā vedanā vediyanti.|| ||

Abhabbā'va te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.|| ||

Ayaɱ kho maɱ rāja-kumāra,||
paṭhamā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe a-s-sutapubbā.|| ||

Aparā'pi kho maɱ rāja-kumāra,||
dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe a-s-sutapubbā.|| ||

Seyyathā'pi rāja-kumāra,||
allaɱ kaṭṭhaɱ sasnehaɱ ārakā udakā thale nikkhittaɱ,||
atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiɱ ādāya aggiɱ abhinibbattessāmi tejo pātu-karissāmī' ti.|| ||

Taɱ kiɱ maññasi rāja-kumāra,||
apinu so puriso amuɱ allaɱ kaṭṭhaɱ sasnehaɱ ārakā udakā thale nikkhittaɱ uttarāraṇiɱ ādāya abhimanthento aggiɱ abhinibbatteyya,||
tejo pātu-kareyyā' ti?|| ||

No h'idaɱ bhante,||
taɱ kissa hetu?|| ||

Aduɱ hi bhante allaɱ kaṭṭhaɱ sasnehaɱ kiñcā'pi ārakā udakā thale nikkhittaɱ yāva-d-eva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā' ti.|| ||

Evam eva kho rāja-kumāra,||
yehi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena kho kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti,||
yo ca tesaɱ kāmesu kāma-c-chando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāma-pariḷāho so ca ajjhattaɱ na suppahīno3 hoti na suppaṭippassaddho4 opakkamikā ce'pi te bhonto samaṇa-brāhmaṇā dukkhā tippā1 kharā kaṭukā vedanā vediyanti5 abhabbā'va te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya,||
no ce'pi te bhonto samaṇa-brāhmaṇā opakkamikā dukkhā tippā kharā kaṭukā vedanā vediyanti.|| ||

Abhabbā'va te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.|| ||

Ayaɱ kho maɱ rāja-kumāra,||
dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe a-s-sutapubbā.|| ||

Aparā pi kho maɱ rāja-kumāra,||
tatiyā upamā paṭibhāsi.|| ||

Anacchariyā pubbe a-s-sutapubbā.|| ||

Seyyathā'pi rāja-kumāra,||
sukkhaɱ kaṭṭhaɱ kolāpaɱ ārakā udakā thale nikkhittaɱ.|| ||

Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiɱ ādāya " aggiɱ abhinibbattessomi tejo pātu-karissāmī" ti.|| ||

Taɱ kiɱ maññasi rajakumāra, api nu so puriso amuɱ sukkhaɱ kaṭṭhaɱ kolāpaɱ ārakā udakā thale nikkhittaɱ uttarāraṇiɱ ādāya abhimanthento aggiɱ abhinibbatteyya,||
tejo pātu kareyyāti.|| ||

Evaɱ bhante,||
taɱ kissa hetu,||
aduɱ hi bhante sukkhaɱ kaṭṭhaɱ kolāpaɱ,||
tañ ca pana ārakā udakā thale nikkhittanti.|| ||

Evam eva kho rāja-kumāra,ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena c'eva cittena ca6 kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti.|| ||

Yo ca n'esaɱ kāmesu kāma-c-chando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāma-pariḷāho,||
so ca ajjhattaɱ suppahīno hoti suppaṭippassaddho opakkamikā ce'pi te bhonto samaṇa-brāhmaṇā dukkhā tippā kharā kaṭukā vedanā vediyanti,||
bhabbā'va te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.|| ||

No ce pi te bhonto samaṇa-brāhmaṇā opakkamikā dukkhā tippā kharā kaṭukā vedanā vediyanti bhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.|| ||

Ayaɱ kho maɱ rāja-kumāra,||
tatiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe a-s-sutapubbā.|| ||

Imā kho maɱ rāja-kumāra,tisso upamā paṭibhaɱsu anacchariyā pubbe a-s-sutapubbā.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra etad ahosi: " yan nūnāhaɱ dantehi dantamādhāya jivhāya tāluɱ āhacca cetasā cittaɱ abhiniggaṇheyyaɱ abhinippīḷeyyaɱ abhisantāpeyyan" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
dantehidantamādhāya jivhāya tāluɱ āhacca cetasā cittaɱ abhiniggaṇhāmi abhinippīḷemi abhisantāpemi.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
dantebhidantamādhāya jivhāya tāluɱ āhacca cetasā cittaɱ abhiniggaṇhayato abhinippīḷayato abhisantāpayato kacchehi sedā muccanti.|| ||

Seyyathā'pi rāja-kumāra,||
balavā puriso dubbalataraɱ purisaɱ sīse vā gahetvā khandhe vā gahetvā abhiniggaṇheyya abhinippīḷeyya abhisantāpeyya,||
evam eva kho me rāja-kumāra,||
dantehidantamādhāya jivhāya tāluɱ āhacca cetasā cittaɱ abhiniggaṇhayato abhinippīḷayato abhisantāpayato kacchehi sedā muccanti.|| ||

Āraddhaɱ kho pana me rāja-kumāra,||
viriyaɱ hoti asallīnaɱ,||
upaṭṭhitā sati apammuṭṭhā1,||
sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭi-p-passaddho ten'eva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " yan nūnāhaɱ appāṇakaɱ jhānaɱ2 jhāyeyyan" ti.|| ||

yo kho ahaɱ rāja-kumāra,||
mukhato ca nāsato ca assāsapassāse uparundhiɱ,tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
mukhato ca nāsato ca assāsapassāsesu uparuddhesu kaṇṇasotehi vātānaɱ ni-k-khamantānaɱ adhimatto saddo hoti.|| ||

Seyyathā'pi nāma kammāragaggariyā dhamamānāya adhimatto saddo hoti evam eva kho rāja-kumāra,||
mukhato ca nāsato ca assāsapassāsesu uparuddhesu kaṇṇasotehi vātānaɱ ni-k-khamantānaɱ adhimatto saddo hoti.|| ||

Āraddhaɱ kho pana me rāja-kumāra,||
viriyaɱ hoti asallīnaɱ upaṭṭhitā sati apammuṭṭhā sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭi-p-passaddho ten'eva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " yan nūnāhaɱ appāṇakaɱ yeva jhānaɱ jhāyeyyan" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiɱ.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā muddhānaɱ3 ūhananti4 seyyathā'pi rāja-kumāra,||
balavā puriso tiṇhena sikharena muddhānaɱ3 abhimantheyya,||
evam eva kho me rāja-kumāra mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā muddhānaɱ ūhananti.|| ||

Āraddhaɱ kho pana me rāja-kumāra viriyaɱ hoti asallīnaɱ upaṭṭhitā sati apammūṭṭhā sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭi-p-passaddho tene'va dukkhappadhānena padhābhitunnassa sato.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " yan nūnāhaɱ appāṇakaɱ yeva jhānaɱ jhāyeyyan" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiɱ.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā sīse sīsavedanā honti.|| ||

Seyyathā'pi rāja-kumāra,||
balavā puriso daḷhena varattakabandhena1 sīse sīsavedhaɱ dadeyya,||
evam eva kho rāja-kumāra mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā sīse sīsavedanā honti.|| ||

Āraddhaɱ kho pana me rāja-kumāra viriyaɱ hoti asallīnaɱ,||
upaṭṭhitā sati apammuṭṭhā,||
sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭi-p-passaddho tene'va dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " yan nūnāhaɱ appāṇakaɱ yeva jhānaɱ jhāyeyyan" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiɱ.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā kucchiɱ parikantanti.|| ||

Seyyathā'pi rāja-kumāra,dakkho goghātako vā go-ghātak'antevāsi vā tiṇhena govikantanena kucchiɱ parikanteyya evam eva kho rāja-kumāra mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā sīse sīsavedanā honti.|| ||

Āraddhaɱ kho pana me rāja-kumāra viriyaɱ hoti asallīnaɱ,||
upaṭṭhitā sati apammuṭṭhā,||
sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭi-p-passaddho tene'va dukkhappadhānena nena padhānābhitunnassa sato.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " yan nūnāhaɱ appāṇakaɱ yeva jhānaɱ jhāyeyyan" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiɱ.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimatto kāyasmiɱ ḍāho hoti.|| ||

Seyyathā'pi rāja-kumāra,||
dve balavanto purisā dubbalataraɱ purisaɱ nānā bāhāsu gahetvā aŋg'ārakāsuyā santāpeyyuɱ,||
samparitāpeyyuɱ.Evam eva kho me rāja kumāra,||
mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimatto kāyasmiɱ ḍāho hoti.|| ||

Āraddhaɱ kho pana me rāja-kumāra viriyaɱ hoti asallīnaɱ,||
upaṭṭhitā sati apammuṭṭhā,||
sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭi-p-passaddho tene'va dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.

Api'ssu maɱ rāja-kumāra,||
devatā disvā evam āhaɱsu: " kāla-kato Samaṇo Gotamo" ti ekaccā devatā evam āhaɱsu: " na kāla-kato Samaṇo Gotamo apica kālaɱkarotī" ti.|| ||

Ekaccā devatā evam āhaɱsu: " na kāla-kato Samaṇo Gotamo na'pi kālaɱ karoti,||
arahaɱ Samaṇo Gotamo,||
vihāro'tveveso arahato eva-rūpo hotī' ti.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " yan nūnāhaɱ sabbaso āhārūpacchedāya paṭipajjeyyan" ti.|| ||

Atha kho maɱ rāja-kumāra,||
devatā upasankamitvā etad avocuɱ: " mā kho tvaɱ mārisa sabbaso āhārūpacchedāya paṭipajji,||
sace kho tvaɱ mārisa sabbaso āhārūpacchedāya paṭipajjissasi,||
tassa te mayaɱ dibbaɱ ojaɱ lomakupehi ajjhoharissāma1 tāya tvaɱ yāpessasī" ti.tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " ahañ c'eva kho pana sabbaso ajaddhukaɱ2 paṭijāneyyaɱ imā ca me devatā dibbaɱ ojaɱ lomakūpehi ajjhohareyyuɱ3 tāya c'āhaɱ yāpeyyaɱ,||
taɱ mamāssa musā" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
tā devatā paccācikkhāmi halanti vadāmi.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " yan nūnāhaɱ thokaɱ thokaɱ āhāraɱ āhāreyyaɱ pasataɱ pasataɱ,||
yadi vā muggayūsaɱ yadi vā kulatthayūsaɱ,||
yadi vā kalāyayūsaɱ yadi vā hareṇukayūsanti,||
so kho ahaɱ rāja-kumāra thokaɱ thokaɱ āhāraɱ āhāresiɱ pasataɱ pasataɱ,yadi vā muggayūsaɱ yadi vā kulatthayūsaɱ yadi vā kalāyayūsaɱ yadi vā hareṇukayūsaɱ.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
thokaɱ thokaɱ āhāraɱ āhārayato pasataɱ pasataɱ,||
yadi vā muggayūsaɱ yadi vā kulatthayūsaɱ yadi vā kalāyayusaɱ yadi vā hareṇukayūsaɱ,||
adhimattakasīmānaɱ patto kāyo hoti seyyathā'pi nāma āsītikapabbāni vā kākapabbāni vā.|| ||

Evam eva'ssu me aŋgapaccaŋgāni bhavanti tāy'ev'appāhāratāya.|| ||

Seyyathā'pi nāma oṭṭhapadaɱ evam eva'ssu me ānisadaɱ hoti tāy'ev'appāhāratāya.|| ||

Seyyathā'pi nāma vaṭṭanāvalī evam eva'ssu me piṭṭhikaṇṭako unnatāvanato hoti tāy'ev'appāhāratāya.|| ||

Seyyathā'pi nāma jarasālāya gopānasiyo olugga-viluggā bhavanti evam eva'ssu me phāsuliyo olugga-viluggā bhavanti tāy'ev'appāhāratāya.|| ||

Seyyathā'pi nāma gambhīre udapāne udakatārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti,||
evam eva'ssu me akkhikūpesu akkhitārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti tāy'ev'appāhāratāya.|| ||

Seyyathā'pi nāma tittikālābu āmakacchinno vāt'ātapena samphuṭito hoti sammilāto evam eva'ssu me sīsacchavi samaphuṭitā hoti sammilātā tāy'ev'appahāratāya.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
'udaracchaviɱ parāmasissā'mīti piṭṭhikaṇṭakaɱ yeva parigaṇhāmi.|| ||

Piṭṭhikaṇṭakaɱ parāmasissāmī'ti udaracchaviɱ yeva parigaṇhāmi.|| ||

Yāva'ssu me rāja-kumāra,||
udaracchavi piṭṭhikaṇṭakaɱ allīnā hoti tāy'ev'appāhāratāya.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
'vaccaɱ vā muttaɱ vā karissāmī'ti,||
tatthe'va avakujjo papatāmi tāy'ev'appāhāratāya.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
imam eva kāyaɱ assāsento pāṇinā gattāni anumajjāmi.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
pāṇinā gattāni anumajjato pūtimūlāni lo-māni kāyasmā papatanti tāy'ev'appāhāratāya.|| ||

Api'ssu maɱ rāja-kumāra,||
manussā disvā evam āhaɱsu: 'kāḷo Samaṇo Gotamo'ti ekacce manussā evam āhaɱsu: 'na kāḷo Samaṇo Gotamo sāmo Samaṇo Gotamo' ti.|| ||

Ekacce manussā evam āhaɱsu: " na kāḷo Samaṇo Gotamo na'pi sāmo,||
maŋguracchavi Samaṇo Gotamo' ti.|| ||

Yāva'ssu me rāja-kumāra,||
tāva parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto,upahato hoti tāy'ev'appāhāratāya.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra etad ahosi: " ye kho keci atīta maddhānaɱ samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tippā1 kaṭukā vedanā vediyiɱsu,||
etāvaparamaɱ na-y-ito bhiyyo.|| ||

Ye pi hi keci anāgatam addhānaɱ samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tippā kaṭukā vedanā vediyissanti,||
etāvaparamaɱ na-y-ito bhiyyo.|| ||

Ye pi hi keci etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tippā kaṭukā vedanā vediyanti,||
etāva paramaɱ na-y-ito bhiyyo.|| ||

Na kho pan'āhaɱ imāya kaṭukāya dukkarakārikāya adhigacchāmi uttarī-manussa-dhammā alam-ariya-ñāṇa-dassanavisesaɱ.|| ||

Siyā nukho añño Maggo bodhāyā' ti?|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " abhijānāmi,kho pan'āhaɱ pitu Sakkassa kammante sītāya jambucchāyāya nisinno vivicc'eva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi sa-vitakkaɱ sa-vicāraɱ viveka-jaɱ pīti-sukhaɱ paṭhamaɱ-jhānaɱ upasampajja viharitā.|| ||

Siyā nu kho eso Maggo bodhāyā'ti? Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
satānusārī viññāṇaɱ ahosi: " eso'va Maggo bodhāyā" ti.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: "kin nu kho ahaɱ tassa sukhassa bhāyāmi,||
yaɱ taɱ sukhaɱ aññatre'va kāmehi aññatra akusalehī dhammehi" ti.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " na kho ahaɱ tassa sukhassa bhāyāmi,||
yaɱ taɱ sukhaɱ aññatre'va kāmehi aññatra akusalehi dhammehi" ti.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: "na kho taɱ sukaraɱ sukhaɱ adigantuɱ evaɱ adhimattakasīmānaɱ pattakāyena.|| ||

Yan'nūnāhaɱ oḷārikaɱ āhāraɱ āhāreyyaɱ odanakummāsanti.|| ||

Yo kho ahaɱ rāja-kumāra,oḷārikaɱ āhāraɱ āhāresiɱ odanakummāsaɱ tena kho pana maɱ rāja-kumāra,||
samayena pañcavaggiyā bhikkhū pacc'upaṭṭhitā honti: " yaɱ kho Samaṇo Gotamo dhammaɱ adhigamissati taɱ no ārocessatī" ti.|| ||

Yato kho ahaɱ rāja-kumāra,||
oḷārikaɱ āhāraɱ āhāresiɱ odanakummāsaɱ.|| ||

Atha me te pañcavaggiyā bhikkhū nibbijja pakkamiɱsu " bāhuliko Samaṇo Gotamo padhānavibbhanto āvatto bāhullāyā" ti.|| ||

So kho ahaɱ rāja-kumāra,||
oḷārikaɱ āhāraɱ āhāretvā balaɱ gahetvā vivicc'eva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi sa-vitakkaɱ sa-vicāraɱ viveka-jaɱ pīti-sukhaɱ paṭhamaɱ-jhānaɱ upasampajja viharati.|| ||

Vitakka-vicārānaɱ vūpasamā ajjhattaɱ sampasādanaɱ cetaso ekodi-bhāvaɱ avitakkaɱ avicāraɱ samādhi-jaɱ pīti-sukhaɱ dutiyaɱ-jhānaɱ upasampajja viharati.|| ||

Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati.|| ||

Sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaŋvedeti.|| ||

Yantaɱ ariyā ācikkhanti: 'Upekkhako satimā sukha-vihārī' ti taɱ tatiyaɱ-jhānaɱ upasampajja viharati.|| ||

Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā,||
pubbe va somanassa-domanassānaɱ atthaŋ-gamā1 adukkha-ɱ-asukhaɱ2 upekkhā-sati-pārisuddhiɱ catutthaɱ-jhānaɱ3 upasampajja vihāsiɱ.

So evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatupakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte4 pubbe nivāsānussatiñāṇāya cittaɱ abhininnāmeti.|| ||

So aneka-vihitaɱ pubbe-nivāsaɱ anussarāmi,||
seyyath'īdaɱ: ekam pi jātiɱ dve pi jātiyo,||
Tisso pi jātiyo catasso pi jātiyo pañca pi jātiyo dasa pi jātiyo vīsatim pi jātiyo tiɱsam pi jātiyo cattārīsamipi jātiyo paññāsam pi jātiyo jāti-satam pi jāti-sahassam pi jāti-sata-sahassam pi anekepi saɱvaṭṭa-kappe anekepi vivaṭṭa-kappe anekepi saɱvaṭṭa-vivaṭṭa-kappe amutrāsiɱ evaɱ-nāmo evaɱ-gotto evaɱ-vaṇṇo evam-āhāro evaɱ-sukha-dukkha-paṭisaŋvedi evam-āyu-pariyanto.|| ||

So tato cuto amutra udapādiɱ5 tatrāpāsiɱ evaɱ-nāmo evaɱ-gotto evaɱ-vaṇṇo evam-āhāro evaɱ-sukha-dukkha-paṭisaŋvedi evam-āyu-pariyanto.|| ||

So tato cuto idh'ūpapanno' ti.|| ||

Iti sākāraɱ sa-uddesaɱ aneka-vihitaɱ pubbe-nivāsaɱ anussarāmi.|| ||

Ayaɱ kho me rāja-kumāra,||
rattiyā paṭhame yāme paṭhamā vijjā adhigatā avijjā vihatā,||
vijjā uppannā,||
tamo vihato,||
āloko uppanno,||
yathā taɱ appamattassa ātāpino pahit'attassa viharato.|| ||

So evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte4 sattānaɱ cūtupapātañāṇāya cittaɱ abhininnāmeti.|| ||

So dibbena cakkhunā visuddhena atikkanta-mānusa-kena satte passati cavamāne upapajjamāne,||
hine paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathā-kammūpage satte pajānāti.|| ||

Ime vata bhonte sattā kāya-du-c-caritena samannāgatā vacī-du-c-caritena samannāgatā mano-du-c-caritena samannāgatā ariyānaɱ upavādakā micchā-diṭṭhikā micchā-diṭṭhi-kamma-samādānā,||
te kāyassa bhedā param maraṇā apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ upapannā,||
ime vā pana bhonto sattā kāya-sucaritena samannāgatā vacī-sucaritena samannāgatā mano-sucaritena samannāgatā ariyānaɱ anupavādakā sammā-diṭṭhikā sammā-diṭṭhi-kamma-samādānā,||
te kāyassa bhedā param maraṇā sugatiɱ saggaɱ lokaɱ upapannā' ti.|| ||

Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkanta-mānusa-kena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathā-kammūpage satte pajānāmi.|| ||

Ayaɱ kho me rāja-kumāra,||
rattiyā majjhime yāme dutiyā vijjā adhigatā avijjā vihatā,||
vijjā uppannā,||
tamo vihato,||
āloko uppanno,||
yathā taɱ appamattassa ātāpino pahit'attassa viharato.|| ||

So evaɱ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaŋgaṇe vigatūpakkilese mūdubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte āsavānaɱ khaya-ñāṇāya cittaɱ abhininnāmesiɱ so 'idaɱ dukkha'nti yathā-bhūtaɱ abbhaññāsiɱ ayaɱ dukkha-samudayo ti yathā-bhūtaɱ abbhaññāsiɱ.|| ||

Ayaɱ dakkhanirodhoti yathā-bhūtaɱ abbhaññāsiɱ.|| ||

'Ime āsavā'ti yathā-bhūtaɱ abbhaññāsiɱ 'ayaɱ āsava samudayoti yathā-bhūtaɱ abbhaññāsiɱ.|| ||

Ayaɱ āsava nirodhoti yathā-bhūtaɱ abbhaññāsiɱ.|| ||

Tassa me evaɱ jānato evaɱ passato kāmāsavā'pi cittaɱ vimuccittha,||
bhavāsavā'pi cittaɱ vimuccittha,||
avijjāsavā'pi cittaɱ vimuccittha.|| ||

Vimuttasmiɱ vimuttamiti ñāṇaɱ ahosi.|| ||

Khiṇā jāti vusitaɱ Brahma-cariyaɱ,||
kataɱ karaṇiyaɱ nāparaɱ itthattāya'ti abbhaññāsiɱ.|| ||

Ayaɱ kho me rāja-kumāra,||
rattiyā pacchime yāme tatiyā vijjā adhigatā,||
avijjā vihatā,||
vijjā uppannā,||
tamo vihato,||
āloko uppanno,yathā taɱ appamattassa ātāpino pahit'attassa viharato.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra ,||
etad ahosi: " adhigato kho myā'yaɱ dhammo gamhīro duddaso duranubodho santo paṇito atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo,||
ālayarāmā kho panāyaɱ pajā ālaya-ratā ālaya-sammuditā,||
ālayarāmāya kho pana pajāya ālaratāya ālaya-sammuditāya duddasaɱ idaɱ ṭhānaɱ yad idaɱ idappaccayatā paṭicca-samuppādo,||
idam pi kho ṭhānaɱ duddasaɱ yad idaɱ sabba-sankhāra-samatho sabb'ūpadhi-paṭinissaggo taṇha-k-khayo virāgo nirodho Nibbānaɱ.|| ||

Ahañ c'eva kho pana Dhammaɱ deseyyaɱ pare ca me na ājāneyyuɱ,||
so mam'assa kilamatho,||
sā mam'assa vihesā" ti.|| ||

Api'ssu maɱ rāja-kumāra,||
imā anacchāriyā gāthā paṭibhaɱsu pubbe a-s-sutapubbā.|| ||

"Kicchena me adhigataɱ halaɱ dāni pakāsituɱ||
Rāgadosaparetehi nā'yaɱ dhammo susambudho||
Paṭisotagāmiɱ nipuṇaɱ gambhīraɱ duddasaɱ aṇuɱ||
Rāgarattā na dakkhinti tamokkhandhena āvaṭā" ti.|| ||

Iti ha me rāja-kumāra,||
paṭisaɱcikkhato appossukkatāya cittaɱ namati no Dhamma-desanāya.|| ||

Atha kho rāja-kumāra,||
brahmuṇo Sahampatissa mama cetasā ceto-parivitakkam-aññāya etad ahosi.|| ||

" Nassati vata bho loko,||
vinassati vata bho loko,||
yatra hi nāma Tathāgatassa arahato Sammā-Sam-Buddhassa appossukkatāya cittaɱ namati no Dhamma-desanāyā" ti.|| ||

Atha kho rāja-kumāra,||
Brahmā Sahampati seyyathā'pi nāma balavā puriso sammiñjitaɱ1 vā bāhaɱ pasāreyya,||
pasāritaɱ vā bāhaɱ sammiñjeyya2,||
evam eva Brahma-loke antara-hito mama purato pātu-r-ahosi,||
atha kho rāja-kumāra,||
Brahmā Sahampati ekaɱsaɱ uttarā-saŋgaɱ karitvā yenā'haɱ ten'añjaliɱ paṇāmetvā maɱ etad avoca: desetu bhante Bhagavā dhammaɱ,desetu Sugato dhammaɱ,||
santi sattā apparajakkhajātikā assavaṇatā Dhammassa parihāyanti.|| ||

Bhavissanti Dhammassa aññātāro" ti.|| ||

Idam avoca rāja-kumāra,||
Brahmā Sahampati.|| ||

Idaɱ vatvā athāparaɱ etad avoca:

"Pāturahosi Magadhesu pubbe dhammo asuddho samalehi cintito||
Avāpuretaɱ amatassa dvāraɱ suṇantu dhammaɱ vimalenānuBuddhaɱ.|| ||

Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito||
Yathā'pi passe janataɱ samantato||
Tath'ūpamaɱ dhammamayaɱ su medha||
Pāsādamāruyha samantacakkhu||
Sokāvatiṇṇaɱ janatamapetasoko||
Avekkhassu jātijarābhibhūtaɱ|| ||

Uṭṭhehi vīra vijita-saŋgāma||
Satthavāha anaṇa vicara loke||
Desassu Bhagavā dhammaɱ||
Aññātāro bhavissantī" ti.|| ||

Atha khvāhaɱ rāja-kumāra,||
brahmuno ca ajjhesanaɱ viditvā sattesu ca kāruññataɱ paṭicca Buddhacakkhunā lokaɱ olokesiɱ.|| ||

Addasaɱ kho ahaɱ rāja-kumāra,||
Buddhacakkhunā lokaɱ volokento satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre suviññāpaye app'ekacce paralokavajjabhaya-dassāvino8 viharante.|| ||

Seyyathā'pi nāma uppaliniyaɱ vā paduminiyaɱ vā puṇḍarīkiniyaɱ vā app'ekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saɱvaddhāni udakānuggatāni anto nimuggaposinī9 app'ekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saɱvaddhāni udakā accuggamma tiṭṭhanti anupalittāni udakena,||
evam eva kho ahaɱ|| ||

Rājakumāra,||
Buddhacakkhunā lokaɱ volokento addasaɱ satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre suviññāpaye app'ekacce paralokavajjabhaya-dassāvino viharante,||
atha khvāhaɱ rāja-kumāra,||
Brahmānaɱ Sahampatiɱ gāthāya paccabhāsiɱ:|| ||

"Apārutā tesaɱ amatassa dvārā||
Ye sotavanto pamuñcantu saddhaɱ||
Vihiɱsasaññi paguṇaɱ na bhāsiɱ||
Dhammaɱ pan'etaɱ manujesu brahme" ti.|| ||

Atha kho rāja-kumāra,||
Brahmā Sahampati " katāvakāso kho'mhi Bhagavatā Dhamma-desanāyā" ti.||
maɱ abhivādetvā padakkhiṇaɱ katvā tatth'evantara-dhāyi.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " kassa nu kho ahaɱ paṭhamaɱ Dhammaɱ deseyyaɱ,||
ko imaɱ dhammaɱ khippam'eva ājānissatī" ti.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " ayaɱ kho Āḷāro kālāmo paṇḍito vyatto medhāvi dīgha-rattaɱ apparajakkhajātiko,||
yannūnā"haɱ ā'ārassa Kālāmassa paṭhamaɱ Dhammaɱ deseyyaɱ,||
so imaɱ dhammaɱ khippam'eva ājānissatī" ti.|| ||

Atha kho maɱ rāja-kumāra,||
devatā upasankamitvā etad avoca: " sattāhakāla-kato1 bhante,||
Āḷāro kālāmo" ti.ñāṇañca pana me dassanaɱ udapādi: " sattāhakāla-kato Āḷāro kālāmo" ti.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " mahājāniyo kho Āḷāro kālāmo,||
sace hi so imaɱ dhammaɱ suṇeyya,||
khippam'eva ājāneyyā" ti.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " kassa nu kho ahaɱ paṭhamaɱ Dhammaɱ deseyyaɱ,||
ko imaɱ dhammaɱ khippam'eva ājānissatī" ti.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " ayaɱ kho Uddako2 Rāmaputto paṇḍito vyatto medhāvi dīgha-rattaɱ apparajakkhajātiko,||
yan nūnāhaɱ Uddakassa Rāmaputtassa paṭhamaɱ Dhammaɱ deseyyaɱ,||
so imaɱ dhammaɱ khippam'eva ājānissatī" ti.|| ||

Atha kho maɱ rāja-kumāra,||
devatā upasankamitvā etad avoca: " abhidosakāla-kato1 bhante,||
Uddako Rāmaputto" ti.tassa mayhaɱ rāja-kumāra etad ahosi: " mahājāniyo kho Uddako Rāmaputto,||
sace hi so imaɱ dhammaɱ suṇeyya,||
khippam'eva ājāneyyā" ti.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " kassa nu kho ahaɱ paṭhamaɱ Dhammaɱ deseyyaɱ,||
ko imaɱ dhammaɱ khippam'eva ājānissatī" ti.tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " bahukārā kho me pañcavaggiyā bhikkhu ye maɱ padhānapahit'attaɱ upaṭṭhahiɱsu yan nūnāhaɱ pañcavaggiyānaɱ bhikkhūnaɱ paṭhamaɱ dhammaɱ deseyyan" ti.|| ||

Tassa mayhaɱ rāja-kumāra,||
etad ahosi: " kahannū kho etarahi pañcavaggiyā bhikkhū viharantī" ti.|| ||

Addasaɱ kho ahaɱ rāja-kumāra,||
dibbena cakkhunā visuddhena atikkanta mānusa-kena pañcavaggiye bhikkhū Bārāṇasiyaɱ viharante Isipatane Migadāye.|| ||

Atha khvāhaɱ rāja-kumāra,||
uruvelāyaɱ yath-ā-bhirantaɱ viharitvā yena bārāṇasī tena cārikaɱ pakkāmiɱ.|| ||

Addasā kho maɱ rāja-kumāra,|| ||

Upako ājīvako antarā ca gayaɱ antarā ca bodhiɱ addhāna-magga-paṭipannaɱ.|| ||

Disvāna maɱ etad avoca: "vippasannāni kho te āvuso indriyāni,||
parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto,||
kaɱsi tvaɱ avuso uddissa pabba-jito,||
ko vā te Satthā,||
kassa vā tvaɱ dhammaɱ rocesī" ti.|| ||

Evaɱ vutte ahaɱ rāja-kumāra,||
upakaɱ ājivakaɱ gāthāhi ajjhabhāsiɱ:|| ||

"Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi||
Sabbesu dhammesu anūpalitto||
Sabbañjaho taṇha-k-khayo vimutto||
Sayaɱ abhiññāya kamuddiseyyaɱ|| ||

Na me ācariyo atthi sadiso me na vijjati||
Sadevakasmiɱ lokasmiɱ n'atthi me paṭipuggalo|| ||

Ahaɱ hi arahā loke ahaɱ Satthā anuttaro||
Ekho'mhi sammāsamuBuddho sitibhūtosmi nibbuto.|| ||

Dhammacakkaɱ pavattetuɱ gacchāmi kāsinaɱ puraɱ||
Andhabhūtasmiɱ1 lokasmiɱ āhañchaɱ amatadundubhiɱ" ti.|| ||

Yathā kho tvaɱ āvuso paṭijānāsi arahasi anantajino" ti.|| ||

"Mādisā ve jinā honti ye pattā āsavakkhayaɱ||
Jitā me pāpakā dhammā tasmāhaɱ upakā jino" ti.|| ||

Evaɱ vutte rāja-kumāra,||
upako ājivako "hūveyya pāvuso" ti.|| ||

vatvā sīsaɱ okampetvā ummaggaɱ gahetvā pakkāmi.|| ||

Atha khvāhaɱ rāja-kumāra,||
anupubbena cārikaɱ cara-māno yena bārāṇasī isipatanaɱ migadāyo yena pañcavaggiyā bhikkhū ten'upasankamiɱ.|| ||

Addasaɱsu kho maɱ rāja-kumāra,||
pañcavaggiyā bhikkhū dūrato'va āga-c-chantaɱ disvāna añña-maññaɱ saṇṭhapesuɱ:|| ||

"Ayaɱ kho āvuso Samaṇo Gotamo āga-c-chati bāhuliko padhānavibbhanto āvatto bāhullāya.|| ||

So n'eva abhivādetabbo,||
na paccuṭṭhātabbo,||
nāssa patta-cīvaraɱ paṭiggahetabbaɱ,||
api ca kho āsanaɱ ṭhapetabbaɱ sace ākaɱkhi'ssati nisīdissatī" ti.|| ||

Yathā yathā kho ahaɱ rāja-kumāra,||
upasankamāmi,||
tathā tathā pañcavaggiyā bhikkhū nāsakkhiɱsu sakāya katikāya saṇṭhātuɱ.|| ||

App'ekacce maɱ paccuggantvā patta-cīvaraɱ paṭiggahesuɱ.|| ||

App'ekacce āsanaɱ paññāpesuɱ.|| ||

App'ekacce pādodakaɱ upaṭṭhapesuɱ.|| ||

Api ca kho maɱ nāmena ca āvusovādena ca samud'ācaranti.|| ||

Evaɱ vutte ahaɱ rāja-kumāra,||
pañcavaggiye bhikkhū etad avocaɱ:

'Mā bhikkhave Tathāgataɱ nāmena ca āvusovādena ca samudācarittha arahaɱ bhikkhave Tathāgato Sammā-Sam-Buddho odahatha bhikkhave sotaɱ, amatamadhigataɱ, ahamanusāsāmi,||
ahaɱ dhammaɱ desemi,||
yathānusiṭṭhaɱ tathā paṭipajjamānā na cirass'eva yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anāgāriyaɱ pabbajanti.|| ||

Tad anuttaraɱ bravmacariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharissathā" ti.|| ||

Evaɱ vutte rāja-kumāra,||
pañcavaggiyā bhikkhū maɱ etad avocuɱ:|| ||

"Tāya pi kho tvaɱ āvuso Gotama,||
iriyāya tāya paṭipadāya tāya dukkarakārikāya nājjhagamā uttariɱ manussa-dhammā alam-ariya-ñāṇa-dassana visesaɱ,||
kim pana tvaɱ etarahi bāhuliko padhānavibbhanto āvaṭṭo bāhullāya adhigamissasi uttariɱ manussa-dhammā alam-ariya-ñāṇa-dassanavisesan" ti.|| ||

Evaɱ vutte ahaɱ rāja-kumāra,||
pañcavaggiye bhikkhū etad avocaɱ:|| ||

"Na bhikkhave Tathāgato bāhuliko na padhānavibbhanto na āvatto bāhullāya arahaɱ bhikkhave Tathāgato Sammā-Sam-Buddho odahatha bhikkhave sotaɱ,||
amatamadhigataɱ ahamanusāsāmi.|| ||

Ahaɱ dhammaɱ desemi,||
yathānusiṭṭhaɱ tathā paṭipajjamānā na cirasse'va yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti.|| ||

Tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharissathā" ti.|| ||

dutiyam pi kho rāja-kumāra,||
pañcavaggiyā bhikkhū maɱ etad avocuɱ: "tāya'pi kho tvaɱ āvuso iriyāya tāya paṭipadāya tāya dukkarakārikāya nājjhagamā uttariɱ manussa-dhammā alam-ariya-ñāṇa-dassana visesaɱ.|| ||

Kim pana tvaɱ etarahi bāhuliko padhānavibbhanto na āvatto bāhullāya adhigamissasi uttariɱ manussa-dhammā alam-ariya-ñāṇa-dassanavisesan' ti.|| ||

dutiyam pi kho ahaɱ rāja-kumāra,||
pañcavaggiye bhikkhū etad avocaɱ: "na bhikkhave Tathāgato bāhuliko na padhānavibbhanto na āvatto arahaɱ bāhullāya arahaɱ bhikkhave Tathāgato Sammā-Sam-Buddho odahatha bhikkhave sotaɱ amatamadhigataɱ,||
ahamanusāsāmi ahaɱ dhammaɱ desemi.|| ||

Yathānusiṭṭhaɱ tathā paṭipajjamānā na cirasse'va yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharissathā" ti.|| ||

Tatiyam pi kho rāja-kumāra,||
pañcavaggiyā bhikkhū maɱ etad avocuɱ: "tāya'pi kho tvaɱ āvuso iriyāya tāya paṭipadāya tāya dukkarakārikāya nājjhagamā uttariɱ manussa-dhammā alam-ariya-ñaṇā-dassana-visesaɱ.|| ||

Kim pana tvaɱ etarahi bāhuliko padhānavibbhanto āvatto bāhullāya adhigamissasī uttariɱ manussa-dhammā alam-ariya-ñāṇa-dassanavisesan" ti.|| ||

Evaɱ vutte ahaɱ rāja-kumāra,||
pañcavagagiye bhikkhū etad avocaɱ: abhijānātha me no tumhe bhikkhave ito pubbe eva-rūpaɱ vabbhāvitameta'nti1 no h'etaɱ bhante na bhikkhave Tathāgato bāhuliko,||
na padhānavibbhanto na āvatto bāhullāya arahaɱ bhikkhave Tathāgato Sammā-Sam-Buddho,||
odahatha bhikkhave sotaɱ,

Amatamadhigataɱ ahamanusāsāmi,||
ahaɱ dhammaɱ desemi.|| ||

Yathānusiṭṭhaɱ tathā paṭipajjamānā na cirasse'va yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti,||
tad anuttaraɱ brahcariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharissathā" ti.|| ||

Asakkhiɱ kho ahaɱ rāja-kumāra,||
pañcavaggiye bhikkhu saññāpetuɱ.|| ||

Dve pi sudaɱ rāja-kumāra,||
bhikkhū ovadāmi tayo bhikkhū piṇḍāya caranti.|| ||

Yaɱ tayo bhikkhū piṇḍāya caritvā āharanti,||
tena chabbaggiyā yāpema.|| ||

Tayo pi sudaɱ rāja-kumāra,||
bhikkhū ovadāmi,||
dve bhikkhū pīṇḍāya caranti.|| ||

Yaɱ dve bhikkhū piṇḍāya caritvā āharanti.|| ||

Tena chabbaggiyā yāpema atha kho rāja-kumāra,||
pañcavaggiyā bhikkhū mayā evaɱ ovadiyamānā evaɱ anusāsiyamānā na cirasse'va yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihariɱsū' ti.|| ||

Evaɱ vutte bodhirāja-kumāro Bhagavantaɱ etad avoca: 'kīvacīrena nu kho bhante,||
bhikkhū Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agarasmā anagāriyaɱ pabbajanti,||
tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyyāti.|| ||

Tena hi rāja-kumāra,||
taɱ yeva ettha paṭipucchissāmi yathā te khameyya,||
tathā naɱ vyākareyyāsi taɱ kim maññasi rāja-kumāra,||
kusalo tvaɱ hatthāruyhe aŋkusagayhe sippeti? Evaɱ bhante,||
kusalo ahaɱ hatthāruyhe aŋkusagayhe sippeti.|| ||

Taɱ kim maññasi rāja-kumāra,||
idha puriso āgaccheyya 'bodhirāja-kumāro hatthāruyhaɱ aŋkusagayhaɱ sippaɱ jānāti.|| ||

Tassāhaɱ santike hatthāruyhaɱ aŋkusagayhaɱ sippaɱ sikkhissāmiti.|| ||

So c'assa assaddho.|| ||

Yāvatakaɱ saddhena pattabbaɱ,||
taɱ na sampāpuṇeyya.|| ||

So c'assa bavhābādho,||
yāvatakaɱ appābādhena pattabbaɱ,||
taɱ na sampāpuṇeyya.|| ||

So c'assa saṭho māyāvī,||
yāvatakaɱ asaṭhena amāyāvinā pattabbaɱ,||
taɱ na sampāpuṇeyya.|| ||

So c'assa kusīto,||
yāvatakaɱ āraddha-viriyena pattabbaɱ,||
taɱ na sampāpuṇeyya,||
so c'assa duppañño,||
yāvatakaɱ paññavatā pattabbaɱ,||
taɱ na sampāpuṇeyya.|| ||

Taɱ kim maññasi rāja-kumāra,||
api nu so puriso tava santike hatthāruyhaɱ aŋkusagayhaɱ sippaɱ sikkheyyāti?|| ||

Eka-m-ekena pi bhante,||
aŋgena samannāgato so puriso na mama santike hatthāruyhaɱ aŋkusagayhaɱ sippaɱ sikkheyya.|| ||

Ko pana vādo pañcahaŋgehīti.|| ||

Taɱ kim maññasi rāja-kumāra,idha puriso āgaccheyya [95] bādhirāja-kumāro hatthāruyhaɱ aŋkusagayhaɱ4 sippaɱ jānāti.|| ||

Tassāhaɱ santike hatthāruyhaɱ aŋkusagayhaɱ sippaɱ sikkhissāmiti.|| ||

So c'assa saddho yāvatakaɱ saddhena pattabbaɱ,||
taɱ sampāpuṇeyya.|| ||

So c'assa appābādho,||
yāvatakaɱ appābādhena pattabbaɱ,||
taɱ sampāpuṇeyya.|| ||

So c'assa asaṭho amāyāvī,||
yāvatakaɱ asaṭhena amāyāvinā pattabbaɱ,||
taɱ sampāpuṇeyya.|| ||

So c'assa āraddha-viriyo,||
yāvatakaɱ āraddha-viriyena pattabbaɱ,||
taɱ na sampāpuṇeyya.|| ||

So c'assa paññavā,||
yāvatakaɱ paññavatā pattabbaɱ,||
taɱ sampāpuṇeyya.|| ||

Taɱ kim maññasi rāja-kumāra,||
api nu so puriso tava santike hatthāruyhaɱ aŋkusagayhaɱ sippaɱ sikkheyyāti? Eka-m-ekena pi bhante,||
aŋgena samannāgato so puriso mama santike hatthāruyhaɱ aŋkusagayhaɱ sippaɱ sikkheyya.|| ||

Ko pana vādo pañcahaŋgehīti.|| ||

Eva meva kho rāja-kumāra,||
pañcimāni padhāniyaŋgāni.|| ||

Katamāni pañca?

Idha rāja-kumāra,||
bhikkhū saddho hoti,||
sadda-hati Tathāgatassa bodhiɱ 'Iti pi so Bhagavā arahaɱ Sammā-Sam-Buddho vijjā-caraṇa-sampanno Sugato loka-vidū anuttaro purisa-damma-sārathi Satthā deva-manussānaɱ Buddho Bhagavā" ti.|| ||

Appābādho hoti appātaŋko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya.|| ||

Asaṭho hoti amāyāvi yathā-bhūtaɱ attānaɱ āvikattā1 satthari vā viññūsu vā sabrahma-cārīsu.|| ||

Āraddha-viriyo viharati akusalānaɱ dhammānaɱ pahānāya kusalānaɱ dhammānaɱ uppādāya2 thāmavā daḷha-parakkamo anikkhitta-dhuro kusalesu dhammesu.|| ||

Paññavā hoti uday'attha-gāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhi-kāya sammā-dukkha-k-khaya-gāminiyā imāni kho rāja-kumāra,||
pañca padhāniyaŋgāni.|| ||

Imehi kho rāja-kumāra,||
pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja [96] vihareyya satta-vassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,||
satta-vassāni,||
imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya chaṭṭha vassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,||
satta-vassāni,||
imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya pañca vassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,||
satta-vassāni,||
imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya cattāri vassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,||
satta-vassāni,||
imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya tīṇi vassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,||
satta-vassāni,||
imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya dve vassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,||
satta-vassāni,||
imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya ekaɱ vassaɱ.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,ekaɱ vassaɱ.|| ||

Imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya sattamāsāni.

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,ekaɱ vassaɱ.|| ||

Imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya ekaɱ vassāni.

Tiṭṭhantu rāja-kumāra, satta māsāni imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya satta-vassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra, satta māsāni imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya chaṭṭhavassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra, chaṭṭha māsāni imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya pañca vassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra, pañca māsāni imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya cattāri vassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra, cattāri māsāni imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya tīṇi vassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,tīṇi māsāni imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya dvevassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,dve māsāni imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya ekaɱ māsaɱ vassāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,ekaɱ māsaɱ māsāni imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya addhamāsaɱ vassāni.|| ||

Tiṭṭhatu rāja-kumāra,||
addhamāso,||
imehī pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti.|| ||

Tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya satta rattin-divāni.

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,satta rattin-divāni.Imehī pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti.|| ||

Tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya chaṭṭha rattin-divāni.

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,chaṭṭha rattin-divāni.Imehī pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti.|| ||

Tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya pañca rattin-divāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,pañca rattin-divāni.Imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti.|| ||

Tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya cattāri rattin-divāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,cattāri rattin-divāni.Imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti.|| ||

Tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya tīṇi rattin-divāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,tīṇi rattin-divāni.Imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti.|| ||

Tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya dve rattin-divāni.|| ||

Tiṭṭhantu rāja-kumāra,dve rattin-divāni.Imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno yass'atthāya kula-puttā samma-d-eva agārasmā anagāriyaɱ pabbajanti.|| ||

Tad anuttaraɱ Brahma-cariya-pariyosānaɱ diṭṭhe'va dhamme sayaɱ abhiññā sacchi-katvā upasampajja vihareyya ekaɱ rattin-divāni.|| ||

Tiṭṭhatu rāja-kumāra,||
ekaɱ rattin-divaɱ,1 imehi pañcahi padhāniyaŋgehi samannāgato bhikkhu Tathāgataɱ vināyakaɱ labhamāno sāyamanusiṭṭho pāto visesaɱ adhigamissati.|| ||

Pātamanusiṭṭho sāyaɱ visesaɱ adhigamissati.|| ||

Evaɱ vutte bodhi rāja-kumāro Bhagavantaɱ etad avoca: aho Buddho,||
aho dhammo,||
aho Dhammassa svākkhātatā,||
yatra hi nāma sāyamanusiṭṭho pāto visesaɱ adhigamissati,||
pātamanusiṭṭho sāyaɱ visesaɱ adhigamissatī ti.|| ||

Evaɱ vutte sañjikāputto māṇavo bodhirājakumāraɱ etad avoca: evam eva panāyaɱ bhavaɱ bodhi aho Buddho,||
aho dhammo,||
aho Dhammassa svākkhātatāti ca vadeti.|| ||

Atha ca pana bhavaɱ na taɱ bhavantaɱ Gotamaɱ saraṇaɱ gacchati Dhammañ ca bhikkhu-Saŋghañcāti.|| ||

Mā hevaɱ samma sañjikāputta avaca,||
mā hevaɱ samma sañjikāputta avaca,||
sammukhāme taɱ samma sañjikāputta,||
ayyāya sutaɱ [97] sammukhā paṭiggahītaɱ ekamidaɱ samma sañjikāputta,||
samayaɱ Bhagavā Kosambīyaɱ viharati Ghositārāme.|| ||

Atha kho me ayyā kucchimati yena Bhagavā ten'upasankami,||
upasankamitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinnā kho me ayyā Bhagavantaɱ etad avoca: yo me ayaɱ bhante,||
kucchigato kumārako vā kumārikā vā,||
so Bhagavantaɱ saraṇaɱ gacchati Dhammañ ca bhikkhu-Saŋghañ ca,||
upāsakaɱ taɱ Bhagavā dhāretu ajja-t-agge pāṇupetaɱ saraṇaɱ gatanti.|| ||

Ekam idaɱ samma sañjikāputta,||
samayaɱ Bhagavā idh'eva bhaggesu viharati suɱsumāragire bhesakalāvane Migadāye atha kho mamaɱ dhātī aŋkena vāhitvā6 yena Bhagavā ten'upasankami upasankamitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ aṭṭhāsi eka-m-antaɱ ṭhitā kho mamaɱ dhātī Bhagavantaɱ etad avoca:ayaɱ bhante,||
bodhirāja-kumāro Bhagavantaɱ saraṇaɱ gacchati Dhammañ ca bhikkhu-Saŋghañ ca upāsakaɱ taɱ Bhagavā dhāretu ajja-t-agge pāṇupetaɱ saraṇaɱ gatanti.|| ||

Esā'haɱ samma sañjikāputta,||
tatiyam pi Bhagavantaɱ saraṇaɱ gacchāmi Dhammañ ca bhikkhu-Saŋghañ ca.|| ||

Upāsakaɱ maɱ Bhagavā dhāretu ajja-t-agge pāṇupetaɱ saraṇaɱ gatanti.|| ||

Bodhirāja-kumārasuttaɱ pañcamaɱ


 

Contact:
E-mail
Copyright Statement