Samyutta Nikaya Masthead


[Home]  [Sutta Indexes]  [Glossology]  [Site Sub-Sections]


Saɱyutta Nikāya
I. Sagātha Vagga
3. Kosalasaŋyutta

Adapted from the 1995 edition of the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series.

 


[93]

Sutta 21

Puggala Suttaɱ

[21.1][pts] Evam me sutaɱ ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthiyaɱ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||

2. Atha kho rājā Pasenadī Kosalo yena Bhagavā ten'upasankami.|| ||

Upasaŋkamitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinnaɱ kho rājānaɱ Pasenadī Kosalo Bhagavā etad avoca:|| ||

"Cattāro me mahārāja puggalā santo saŋvijj'amānā lokasmiɱ.|| ||

3. Katame cattāro?|| ||

Tamo tama-parāyaṇo||
tamo joti-parāyaṇo||
joti tama-parāyaṇo||
joti joti-parāyaṇo.|| ||

4. Kathañ ca mahārāja,||
puggalo tamo tama-parāyaṇo hoti?|| ||

Idha mahārāja ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti caṇḍāla-kule vā||
veṇa-kule vā||
nesāda-kule vā||
ratha-kāra-kule vā||
pukkusa-kule vā||
dalidde app'annapānabhojane kasira-vuttike [94] yattha kasirena ghāsa-c-chādo labbhati.|| ||

So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho.|| ||

Kāṇo vā hoti||
kuṇīvā khañjo vā||
pakkhahato vā||
na lābhī annassa pānassa||
vatthassa yānassa||
mālā-gandha-vile-panassa||
seyyā-vasatha-padī-peyyassa.|| ||

So kāyena du-c-caritaɱ carati.|| ||

Vācāya du-c-caritaɱ carati.|| ||

Manasā du-c-caritaɱ carati.|| ||

So kāyena du-c-caritaɱ caritvā||
vācāya du-c-caritaɱ caritvā||
manasā du-c-caritaɱ caritvā||
kāyassa bhedā param maraṇā||
apāyaɱ duggatiɱ vinipātaɱ Nirayaɱ uppajjati.|| ||

Seyyathā pi mahārāja puriso andhakārā vā andhakāraɱ gaccheyya,||
tamā vā tamaɱ gaccheyya,||
lohitamalā vā lohitamalaɱ gaccheyya,||
tath'ūpamāhaɱ mahārāja imaɱ puggalaɱ vadāmi.|| ||

Evaɱ kho mahārāja puggalo tamo tama-parāyaṇo hoti.|| ||

5. Kathañ ca mahārāja,||
puggalo tamo joti-parāyaṇo hoti?|| ||

Idha mahārāja ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti caṇḍāla-kule vā||
veṇa-kule vā||
nesāda-kule vā||
ratha-kāra-kule vā||
pukkusa-kule vā||
dalidde app'annapānabhojane kasira-vuttike yattha kasirena ghāsa-c-chādo labbhati.|| ||

So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho.|| ||

Kāṇo vā hoti kuṇī vā||
khañjo vā||
pakkhahato vā||
na lābhī annassa pānassa||
vatthassa yānassa||
mālā-gandha-vile-panassa||
seyyā-vasatha-padī-peyyassa.|| ||

So kāyena su-caritaɱ carati.|| ||

Vācāya su-caritaɱ carati.|| ||

Manasā su-caritaɱ carati.|| ||

So kāyena su-caritaɱ caritvā||
vācāya su-caritaɱ caritvā||
manasā su-caritaɱ caritvā||
kāyassa bhedā param maraṇā||
sugatiɱ saggaɱ lokaɱ uppajjati.|| ||

Seyyathā pi mahārāja puriso||
paṭhaviyā vā pallaŋkaɱ āroheyya pallaŋkā vā||
assapiṭṭhiɱ āroheyya assapiṭṭhiyā vā||
hatti-k-khandhaɱ āroheyya hatthi-k-khandhā vā||
pāsādaɱ āroheyya,||
tath'ūpamāhaɱ mahārāja imaɱ puggalaɱ vadāmi.|| ||

Evaɱ kho mahārāja puggalo tamo joti-parāyaṇo hoti.|| ||

6. Kathañ ca mahārāja,||
puggalo joti tama-parāyaṇo hoti?|| ||

Idha mahārāja ekacco puggalo ucce kule paccājāto hoti khattiya-mahāsālakule vā||
brāhmaṇa-mahāsālakule vā||
gahapati-mahāsālakule vā||
aḍḍhe mah-addhane mahā-bhoge pahūta- [95] jāta-rūpa-rajate pahūtavittūpakaraṇe pahūtadhana-dhaññe.|| ||

So ca hoti abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇa-pokkha-ratāya samannāgato lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālā-gandha-vile-panassa seyyā-vasatha-padī-peyyassa.|| ||

So kāyena du-c-caritaɱ carati.|| ||

Vācāya du-c-caritaɱ carati.|| ||

Manasā du-c-caritaɱ carati.|| ||

So kāyena du-c-caritaɱ caritvā||
vācāya du-c-caritaɱ caritvā||
manasā du-c-caritaɱ caritvā||
kāyassa bhedā param maraṇā||
apāyaɱ duggatiɱ vinīpātaɱ Nirayaɱ uppajjati.|| ||

Seyyathā pi mahārāja puriso||
pāsādā vā hatthi-k-khandhaɱ oroheyya,||
hatti-k-khandhā vā assapiṭṭhiɱ oroheyya,||
assapiṭṭhiyā vā pallaŋkaɱ oroheyya,||
pallaŋkā vā paṭhaviɱ oroheyya,||
paṭhaviyā vā andhakāraɱ paviseyya,||
tath'ūpamāhaɱ mahārāja imaɱ puggalaɱ vadāmi.|| ||

Evaɱ kho mahārāja puggalo joti tama-parāyaṇo hoti.|| ||

7. Kathañ ca mahārāja,||
puggalo joti joti-parāyaṇo hoti?|| ||

Idha mahārāja ekacco puggalo ucce kule paccājāto hoti khattiya-mahāsālakule vā||
brāhmaṇa-mahāsālakule vā||
gahapati-mahāsālakule vā||
aḍḍhe mah-addhane mahā-bhoge pahūta-jāta-rūpa-rajate pahūtavittūpakaraṇe pahūtadhana-dhaññe.|| ||

So ca hoti abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇa-pokkha-ratāya samannāgato lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālā-gandha-vile-panassa seyyā-vasatha-padī-peyyassa.|| ||

So kāyena su-caritaɱ carati.|| ||

Vācāya su-caritaɱ carati.|| ||

Manasā su-caritaɱ carati.|| ||

So kāyena su-caritaɱ caritvā||
vācāya su-caritaɱ caritvā||
manasā su-caritaɱ caritvā||
kāyassa bhedā param maraṇā||
sugatiɱ saggaɱ lokaɱ uppajjati.|| ||

Seyyathā pi mahārāja puriso||
pallaŋkā vā pallaŋkaɱ saŋkameyya,||
assapiṭṭhiyā vā assapiṭṭhiɱ saŋkameyya,||
hatthi-k-khandhā vā hatthi-k-khandhaɱ saŋkameyya||
pāsādā vā pāsādaɱ saŋkameyya||
tath'ūpamāhaɱ mahārāja imaɱ puggalaɱ vadāmi.|| ||

Evaɱ kho mahārāja puggalo joti joti-parāyaṇo hoti.|| ||

[96] 8. Ime kho mahārāja cattāro puggalā santo saŋvijj'amānā lokasmiɱ.|| ||

Daliddo puriso rāja assaddho hoti maccharī,||
Kadariyo pāpasaŋkappo micchā-diṭṭhi anādaro.|| ||

Samaṇe brāhmaṇe vā pi aññe vā pi vaṇibbake,||
Akkosati paribhāsati n'atthiko hoti rosako,||
Dadamānaɱ nivāreti yā camānāna bhojanaɱ.|| ||

Tādiso puriso rāja mīyamāno janādhipa,||
Upeti Nirayaɱ ghoraɱ tamo tama-parāyaṇo.|| ||

Daliddo puriso rāja saddho hoti amaccharī,||
Dadāti seṭṭhasaŋkappo avyaggamanaso naro.|| ||

Samaṇe brāhmaṇe vā pi aññe vā pi vaṇibbake,||
Uṭṭhāya abhivādeti sama-cariyāya sikkhati,||
Dadamānaɱ na vāreti yā camānāna bhojanaɱ.|| ||

Tādiso puriso rāja mīyamāno janādhipa,||
Upeti tidivaɱ ṭhānaɱ tamo joti-parāyaṇo.|| ||

Aḍḍho ve puriso rāja assaddho hoti macchari,||
Kadariyo pāpasaŋkappo micchā-diṭṭhi anādaro.|| ||

Samaṇe brāhmaṇe vā pi aññe vā pi vaṇibbake,||
Akkosati paribhāsati n'atthiko hoti rosako,||
Dadamānaɱ nivāreti yā camānāna bhojanaɱ.|| ||

Tādiso puriso rāja mīyamāno janādhipa,||
Upeti Nirayaɱ ghoraɱ joti tama-parāyaṇo.|| ||

Aḍḍho ve puriso rāja saddho hoti amaccharī,||
Dadāti seṭṭhasaŋkappo abyaggamanaso naro.|| ||

Samaṇe brāhmaṇe vā pi aññe vā pi vaṇibbake,||
Uṭṭhāya abhivādeti sama-cariyāya sikkhati,||
Dadamānaɱ na vāreti yā camānāna bhojanaɱ.|| ||

Tādiso puriso rāja mīyamāno janādhipa,||
Upeti tidivaɱ ṭhānaɱ joti joti parāyaṇo" ti.|| ||

 

§

 

Sutta 22

Ayyakā Suttaɱ

[22.1][pts] Evam me sutaɱ ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthiyaɱ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||

2. Atha kho rājā Pasenadī Kosalo divādivassa yena Bhagavā ten'upasankami,||
upasankamitvā Bhagavantaɱ abhivādetvā eka-m-antaɱ nisīdi.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinnaɱ kho rājānaɱ Pasenadiɱ Kosalaɱ [97] Bhagavā etad avāca:|| ||

"Handa kuto nu tvaɱ mahārāja,||
āgacchasi divādivassā" ti?|| ||

3. "Ayyakā me bhante,||
kāla-katā jiṇṇā vuḍḍhā mahallika addhagatā vayo anuppattā vīsaɱvassa-satikā jātiyā.|| ||

4. Ayyaka kho pana me bhante,||
piyā ahosi manāpā.|| ||

Hatthi-ratanena ce pahaɱ bhante,||
labheyyaɱ mā me ayyakā kālam akāsī ti,||
hattiratanam pāhaɱ dadeyyaɱ mā me ayyakā kālam akāsī ti.|| ||

Assaratanena ce pahaɱ bhante,||
labheyyaɱ mā me ayyakā kālam akāsī ti,||
assa-ratanam pāhaɱ dadeyyaɱ mā me ayakyā kālam akāsī ti.|| ||

Gāmavarena ce pāhaɱ bhante,||
labheyyaɱ mā me ayyakā kālam akāsī ti,||
gāma-varam pāhaɱ dadeyyaɱ mā me ayyakā kālam akāsī ti.|| ||

Janapadena ce pāhaɱ bhante,||
labheyyaɱ mā me ayyakā kālam akāsī ti,||
jana-padam pāhaɱ dadeyyaɱ mā me ayyakā kālam akāsī" ti.|| ||

5. "Sabbe sattā mahārāja,||
maraṇa-dhammā maraṇapariyosānā maraṇaɱ anatītā" ti.|| ||

6. "Acchariyaɱ bhante abbhūtaɱ bhante,||
yāva su-bhāsitam idaɱ bhante, Bhagavatā:|| ||

'Sabbe sattā maraṇa-dhammā||
maraṇapariyosānā||
maraṇaɱ anatītā'" ti.|| ||

7. "Evam etaɱ mahārāja.|| ||

Evam etaɱ mahārāja.|| ||

Sabbe sattā maraṇa-dhammā||
maraṇapariyosānā||
maraṇaɱ anatītā.|| ||

Seyyathā pi mahārāja,||
yāni kāni ci kumbhakārabhājanāni āmakāni c'eva pakkāni ca,||
sabbāni tāni bhedana-dhammāni bhedanapariyosānāni bhedanaɱ anatītāni.|| ||

Evam eva kho mahārāja sabbe sattā maraṇa-dhammā maraṇapariyosānā maraṇaɱ anatītā" ti.

 


 

Sabbe sattā marissanti maraṇantaɱ hi jīvitaɱ,||
Yathākammaɱ gamissanti puññapāpaphalūpagā,||
Nirayaɱ pāpa-kammantā puññakammā ca suggatiɱ.||
Tasmā kareyya kalyāṇaɱ nicayaɱ samparāyikaɱ,||
Puññāni paralokasmiɱ patiṭṭhā honti pāṇinan.|| ||

[98]

§

 

Sutta 23

Loka Suttaɱ

[23.1][pts][than] Evam me sutaɱ ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthiyaɱ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||

2. Eka-m-antaɱ nisinno kho rājā Pasenadi kosalo Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

"Kati nu kho bhante lokassa dhammā uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsu-vihārāyā" ti?|| ||

3. "Tayo kho mahārāja lokassa dhammā uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsu-vihārāya.|| ||

4. Katame tayo?|| ||

Lobho kho mahārāja lokassa dhammo uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsu-vihārāya.|| ||

Doso kho mahārāja lokassa dhammo uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsu-vihārāya.|| ||

Moho kho mahārāja lokassa dhammo uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsu-vihārāya.|| ||

5. Ime kho mahārāja tayo lokassa dhammā uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsu-vihārāyā" ti.|| ||

 


 

Lobho doso ca moho ca purisaɱ pāpacetasa,||
Hiɱsanti attasambhūtā tacasāraɱ va samphalan.|| ||

 

§

 

Sutta 24

Issattha Suttaɱ

[24.1][pts][than] Evam me sutaɱ ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthiyaɱ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinno kho rājā Pasenadī Kosalo Bhagavantaɱ etad avoca:|| ||

"Kattha nu kho bhante dānaɱ dātabban" ti?|| ||

3. "Yattha kho mahārāja,||
cittaɱ pasīdatī" ti.|| ||

4. "Kattha pana bhante dinnaɱ maha-p-phalan" ti?|| ||

5. "Aññaɱ kho etaɱ mahārāja kattha dānaɱ dātabbaɱ.|| ||

Aññaɱ pan'etaɱ kattha dinnaɱ maha-p-phalan.|| ||

Sīla-vato kho mahārāja dinnaɱ maha-p-phalaɱ no tathā du-s-sīle.|| ||

Tena hi mahārāja taɱ ñev'ettha paṭipucchissāmi.|| ||

Yathā te khameyya tathā naɱ vyākareyyāsi.|| ||

6. Taɱ kim maññasi mahārāja?|| ||

Idha ty āssa yuddhaɱ pacc'upaṭṭhitaɱ saŋgāmo samūp'abbuḷho.|| ||

Atha āgaccheyya khattiya-kumāro asikkhito akata-hattho akata-yoggo akat- [99] upāsano bhīru chambhī utrāsī palāyī||
Bhareyyāsi taɱ purisaɱ?|| ||

Attho ca te tādisena purisenā" ti?|| ||

7. "Nāhaɱ bhante bhareyyaɱ taɱ purisaɱ.||
Na ca me attho tādisena purisenā" ti.|| ||

8a. "Atha āgaccheyya brāhmaṇa-kumāro asikkhito atha katahattho akata-yoggo akatupāsano bhīru chambhī utrāsī palāyī||
Bhareyyāsi taɱ purisaɱ?||
Attho ca te tādisena purisenā" ti.|| ||

8a2. "Nāhaɱ bhante bhareyyaɱ taɱ purisaɱ.||
Na ca me attho tādisena purisenā" ti.|| ||

8b. "Atha āgaccheyya vessakumāro asikkhito akata-hattho akata-yoggo akatupāsano bhīru chambhī utrāsī palāyī.||
Bhareyyāsi taɱ purisaɱ?||
Attho ca te tādisena purisenā" ti.|| ||

8b2. "Nāhaɱ bhante bhareyyaɱ taɱ purisaɱ.||
Na ca me attho tādisena purisenā" ti.|| ||

8c. "Atha āgaccheyya sudda-kumāro asikkhito akata-hattho akata-yoggo akatupāsano bhīru chambhī utrāsī palāyī.||
Bhareyyāsi taɱ purisaɱ?|| ||

Attho ca te tādisena purisenā" ti?|| ||

8c2. "Nāhaɱ bhante bhareyyaɱ taɱ purisaɱ.||
Na ca me attho tādisena purisenā" ti.|| ||

9. "Taɱ kim maññasi mahārāja?|| ||

Idha tyāssa yuddhaɱ pacc'upaṭṭhitaɱ saŋgāmo samūp'abbuḷho.|| ||

Atha āgacchayya khattiya-kumāro susikkhito.|| ||

Katahattho katayoggo katūpāsano abhīru acchambhī anusitrāsī apalāyī.|| ||

Bhareyyāsi taɱ purisaɱ attho ca te tādisena purisenāti?|| ||

Bhareyyāhaɱ bhante taɱ purisaɱ attho ca me tādisena purisenāti.|| ||

Atha āgacchayya brāhmaṇa-kumāro susikkhito katahattho katayoggo katūpāsano abhīru acchambhī anutrāsī apalāyī.|| ||

Bhareyyāsi taɱ purisaɱ?|| ||

Attho ca te tādisena purisenāti?|| ||

Bhareyyāhaɱ bhante taɱ purisaɱ attho ca me tādisena purisenāti.|| ||

Atha āgacchayya vessakumāro susikkhito2 katahattho katayoggo katūpāsano abhīru acchambhī anutrāsī apalāyī.|| ||

Bhareyyāsi taɱ purisaɱ?|| ||

Attho ca te tādisena purisenāti?|| ||

Bhareyyāhaɱ bhante taɱ purisaɱ attho ca me tādisena purisenāti.|| ||

Atha āgacchayya sudda-kumāro susikkhito2 katahattho katayoggo katūpāsano abhīru acchambhī anusitrāsī apalāyī.|| ||

Bhareyyāsi taɱ purisaɱ?|| ||

Attho ca te tādisena purisenāti?|| ||

Bhareyyāhaɱ bhante taɱ purisaɱ attho ca me tādisena purisenāti.|| ||

Evam eva kho mahārāja,||
yasmā kasmā ce pi kulā agārasmā anagāriyaɱ pabba-jito hoti:|| ||

So ca hoti pañc'aŋga-vi-p-pahīno pañc'aŋga-samannāgato,||
tasmiɱ dinne maha-p-phalaɱ hoti.|| ||

Katamāni pañca aŋgāni pahīnāni honti?|| ||

Kāma-c-chando pahīno hoti,||
vyāpādo pahīno hoti,||
thīna-middhaɱ pahīnaɱ hoti,||
uddhacca-kukkuccaɱ pahīnaɱ hoti,||
vicikicchā pahīnā hoti.|| ||

Imāni pañca aŋgāni pahīnāni honti.|| ||

Katamehi pañcahaŋgehi samannāgato hoti?|| ||

Asekhena sila-k-khandhena samannāgato hoti,||
asekhena samādhi-k-khandhena samannāgato hoti,||
asekhena paññā-k-khandhena [100] samannāgato hoti,||
asekhena vimutti-k-khandhena samannāgato hoti,||
asekhena vimutti-ñāṇa-dassana-k-khandhena samannāgato hoti.|| ||

Imehi pañcahaŋgehi samannāgato hoti.|| ||

Iti pañc'aŋga-vippahine pañc'aŋga-samannāgate dinnaɱ maha-p-phalan" ti.|| ||

Idam avoca Bhagavā.|| ||

Idaɱ vatvā Sugato athāparaɱ etad avoca Satthā:|| ||

 


 

Issatthaɱ balaviriyañ ca yasmiɱ vijjetha māṇave,||
Taɱ yuddhattho bhare rājā nāsūraɱ jāti-paccayā.||
Tath'eva khanti soraccaɱ dhammā yasmiɱ patiṭṭhitā,||
Tamariyavuttiɱ medhāviɱ hīnajaccampi pūjaye.||
Kāraye assame ramme vāsayettha bahu-s-sute,||
Papañ ca vivane kayirā dugge saŋkamanāni ca.||
Annaɱ pānaɱ khādanīyaɱ vatthasen'āsanāni ca,||
Dadeyya ujubhūtesu vippasannena cetasā.||
Yathā hi megho thanayaɱ vijjumālī satakkaku,||
Thalaɱ ninnañca pūreti abhivassaɱ vasundharaɱ.||
Tath'eva saddho Sutavā abhisaŋkhacca bhojanaɱ,||
Vaṇibbake tappayati annapānena paṇḍito,||
Āmodamāno pakireti detha dethāti bhāsati.||
Taɱ hi'ssa gajjitaɱ hoti devasseva pavassato,||
Sā puññadhārā vipulā dātāraɱ abhivassatī ti.|| ||

 

§

 

Sutta 25

Pabbatūpama Suttaɱ

[25.1][pts][than][ati-olen] Evam me sutaɱ ekaɱ samayaɱ Bhagavā Sāvatthiyaɱ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme.|| ||

Eka-m-antaɱ nisinnaɱ kho rājānaɱ Pasenadiɱ Kosalaɱ Bhagavā etad avoca:|| ||

"Handa kuto nu tvaɱ mahārāja āgacchasi divādivassā" ti?|| ||

"Yāni tāni bhante raññaɱ khattiyānaɱ muddhā-vasittānaɱ issariyamadamattānaɱ kāmagedhapariyuṭṭhitānaɱ jana-padatthācariya-p-pattānaɱ mahantaɱ paṭhavimaṇḍalaɱ abhivijiya ajjhāvasantānaɱ rājakaraṇīyāni santi4,||
tesvāhaɱ5 etarahi ussukkaɱ āpanno" ti.|| ||

"Taɱ kim maññasi mahārāja?|| ||

Idha te puriso [101] āgaccheyya puratthimāya disāya saddhāyiko paccayiko.|| ||

So taɱ upasankamitvā evaɱ vadeyya:|| ||

Yagghe mahārāja jāneyyāsi:|| ||

Ahaɱ āgacchāmi puratthimāya disāya.|| ||

Tatthaddasaɱ mahantaɱ pabbataɱ abbhasamaɱ.|| ||

Sabbe pāṇe nippoṭhento6 āga-c-chati.|| ||

Yaɱ te mahārāja karaṇīyaɱ taɱ karohīti.|| ||

Atha dutiyo puriso āgaccheyya dakkhiṇāya disāya saddhāyiko paccayiko.|| ||

So taɱ upasankamitvā evaɱ vadeyya:|| ||

Yagghe mahārāja jāneyyāsi:|| ||

Ahaɱ āgacchāmi dakkhiṇāya disāya.|| ||

Tatthaddasaɱ mahantaɱ pabbataɱ abbhasamaɱ.|| ||

Sabbe pāṇe nippoṭhento6 āga-c-chati.|| ||

Yaɱ te mahārāja karaṇīyaɱ taɱ karohīti.|| ||

Atha tatiyo puriso āgaccheyya pacchi-māya disāya saddhāyiko paccayiko.|| ||

So taɱ upasankamitvā evaɱ vadeyya:|| ||

Yagghe mahārāja jāneyyāsi:|| ||

Ahaɱ āgacchāmi pacchi-māya disāya.|| ||

Tatthaddasaɱ mahantaɱ pabbataɱ abbhasamaɱ.|| ||

Sabbe pāṇe nippoṭhento6 āga-c-chati.|| ||

Yaɱ te mahārāja karaṇīyaɱ taɱ karohīti.|| ||

Atha catuttho puriso āgaccheyya uttarāya disāya saddhāyiko paccayiko.|| ||

So taɱ upasankamitvā evaɱ vadeyya:|| ||

Yagghe mahārāja jāneyyāsi:|| ||

Ahaɱ āgacchāmi uttarāya disāya.|| ||

Tatthaddasaɱ mahantaɱ pabbataɱ abbhasamaɱ.|| ||

Sabbe pāṇe nippoṭhento6 āga-c-chati.|| ||

Yaɱ te mahārāja karaṇīyaɱ taɱ karohīti.|| ||

Eva-rūpe te mahārāja mahati mahabbhaye samuppanne dāruṇe manussakkhaye dullabhe manussatte kimassa karaṇiyan" ti?|| ||

"Eva-rūpe me bhante mahati mahabbhaye samuppanne dāruṇe manussakkhaye dullabhe manussatte kimassa karaṇīyaɱ aññatra Dhamma-cariyāya sama-cariyāya kusalakiriyāya puñña-kiriyāyā" ti.|| ||

"Ārocemi kho te mahārāja,||
pativedayāmi kho te mahārāja,||
adhivattati kho taɱ mahārāja jarā-maraṇaɱ.|| ||

Adhivatta-māne ca te mahārāja,||
jarāmaraṇe kimassa karaṇīyan" ti?|| ||

"Adhivatta-māne ca me bhante jarāmaraṇe kimassa karaṇīyaɱ aññatra Dhamma-cariyāya sama-cariyāya kusalakiriyāya puñña-kiriyāya.|| ||

Yāni tāni bhante raññaɱ khattiyānaɱ muddhā-vasittānaɱ issariyamadamattānaɱ kāmagedhapariyuṭṭhitānaɱ jana-padatthācariya-p-pattānaɱ mahantaɱ paṭhavimaṇḍalaɱ abhivijiya ajjhāvasantānaɱ hatthiyuddhāni bhavanti.|| ||

Tesam pi bhante hatthiyuddhānaɱ n'atthi gati n'atthi visayo adhivatta-māne jarāmaraṇe.|| ||

Yāni pi tāni bhante raññaɱ khattiyānaɱ muddhā-vasittānaɱ issariya madamattānaɱ kāmagedhapariyuṭṭhitānaɱ jana-padatthācariya-p-pattānaɱ mahantaɱ paṭhavimaṇḍalaɱ abhivijiya ajjhāvasantānaɱ assayuddhāni bhavanti.|| ||

Tesam pi bhante assayuddhānaɱ n'atthi gati n'atthi visayo adhivatta-māne jarāmaraṇe.|| ||

Yāni pi tāni bhante raññaɱ khattiyānaɱ muddhā-vasittānaɱ issariya madamattānaɱ kāmagedhapariyuṭṭhitānaɱ jana-padatthācariya-p-pattānaɱ mahantaɱ paṭhavimaṇḍalaɱ abhivijiya ajjhāvasantānaɱ rathayuddhāni bhavanti.|| ||

Tesam pi bhante rathayuddhānaɱ n'atthi gati n'atthi visayo adhivatta-māne jarāmaraṇe.|| ||

Yāni pi tāni bhante raññaɱ khattiyānaɱ muddhā-vasittānaɱ issariya madamattānaɱ kāmagedhapariyuṭṭhitānaɱ jana-padatthācariya-p-pattānaɱ mahantaɱ paṭhavimaṇḍalaɱ abhivijiya ajjhāvasantānaɱ pattiyuddhāni bhavanti.|| ||

Tesam pi [102] bhante pattiyuddhānaɱ n'atthi gati n'atthi visayo adhivatta-māne jarāmaraṇe.|| ||

Santi kho pana bhante imasmiɱ rājakule mantino mahāmattā ye pahonti āgate paccatthike mantehi bhedayituɱ.|| ||

Tesam pi bhante mantayuddhānaɱ n'atthi gati n'atthi visayo adhivatta-māne jarāmaraṇe.|| ||

Saŋvijjati kho pana bhante imasmiɱ rājakule pahūtaɱ hirañña-suvaṇṇaɱ bhūmigatañc'eva vehāsaṭṭhañ ca.|| ||

Yena mayaɱ pahoma āgate paccatthike dhanena upalāpetuɱ.|| ||

Tesam pi bhante dhanayuddhānaɱ n'atthi gati n'atthi visayo adhivatta-māne jarāmaraṇe.|| ||

Adhivatta-māne ca me bhante jarāmaraṇe kimassa karaṇīyaɱ aññatra Dhamma-cariyāya sama-cariyāya kusalakiriyāya puñña-kiriyāyā" ti.|| ||

"Evam etaɱ maharāja,||
evam etaɱ mahārāja,||
adhivatta-māne ca te jarāmaraṇe kimassa karaṇīyaɱ aññatra Dhamma-cariyāya sama-cariyāya kusalakiriyāya puñña-kiriyāyā" ti.|| ||

Idam avoca Bhagavā.|| ||

Idaɱ vatvā Sugato athāparaɱ etad avoca Satthā:|| ||

 


 

Yathā pi selā vipulā nabhaɱ āhacca pabbatā,||
Samantā anupariyeyyuɱ nippoṭhentā catu-d-disā.||
Evaɱ jarā ca maccu ca adhivattanti pāṇino,||
Khattiye brāhmaṇe vesse sudde caṇḍāla-pukkuse,||
Na kiñci parivajjeti sabbamevābhimaddati.||
Na tattha hatthinaɱ bhūmi na rathānaɱ na pattiyā,||
Na cāpi mantayuddhena sakkā jetuɱ dhanena vā.||
Tasmā hi paṇḍito poso sampassaɱ atthamattano,||
Buddhe dhamme ca saŋghe ca dhīro saddhaɱ nivesaye.||
Yo dhammacārī kāyena vācāya uda cetasā,||
Idh'eva naɱ pasaɱ-santi pecca sagge pamodatī ti.|| ||

Kosalavaggo tatiyo

 


Contact:
E-mail
Copyright Statement